II SA/Rz 201/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie robót budowlanych -skargę oddala- II SA/Rz 201/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie robót budowlanych wykonanych przy przebudowie budynku gospodarczego wraz z gnojownią na działce nr 845/2 położonej w miejscowości S. w części dotyczącej "gnojowni", dobudowanej do budynku gospodarczego. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że w toku prowadzonego postępowania dotyczącego robot budowlanych przy budynku gospodarczym na działce nr 845/2, będącej własnością M. W. – F., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] października 2005 r. postanowienie nr [...], utrzymane następnie w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o wstrzymaniu robót budowlanych przy przebudowie budynku gospodarczego wraz z gnojownią. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] organ I instancji nakazał M. W. – F. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy przebudowie budynku gospodarczego wraz z gnojownią, wskazując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W wyniku złożonego przez S. K. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Na skutek kolejnych pism S. K. dotyczących opisanego na wstępie budynku gospodarczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (decyzją z dnia [...] października 2008 r., utrzymaną w mocy przez organ II instancji) umorzył postępowanie administracyjne, uznając, iż zostało zakończone decyzją ostateczną z [...].11.2005 r., a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu kolejnego wniosku S. K. o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W dalszej kolejności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) decyzją z dnia [...] września 2010 r. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. Biorąc pod uwagę wskazówki zawarte w rozstrzygnięciu GINB, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji źródłowej, tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. W wyniku odwołania złożonego przez M. W. – F. GINB decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Konsekwencją powyższych decyzji była konieczność wydania rozstrzygnięcia w sprawie robót budowlanych wykonanych przy przebudowie budynku gospodarczego wraz z gnojownią na działce nr 845/2 w S. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nałożył na M.W. – F. obowiązek dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych wykonanych przy przebudowie budynku gospodarczego na ww. działce w terminie do 30.01.2012 r., a decyzją Nr [...], wydaną również [...] listopada 2011 r. umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej "gnojowni" dobudowanej do budynku gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w południowo-zachodniej części działki 845/2 znajduje się murowany budynek w kształcie litery "L" o wymiarach 4,95 x 5,90 m i 3,50 x 5,20 m, parterowy z poddaszem. Do budynku w 2004 r. dobudowana została podmurówka z pustaków betonowych o wysokości 1,40 m, nadbudowana drewnianym płotkiem o wysokości 0,70 m, która od strony południowej stanowi ogrodzenie działki. To "wygrodzenie" stanowi wybieg dla kur. Organ uznał, że przedmiotowe "wygrodzenie" jest ogrodzeniem części działki, które należy uznać za urządzenie budowlane. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenie na budowę nie jest wymagane w przypadku budowy ogrodzenia, a ponieważ ogrodzenie nie zostało zlokalizowane od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz nie przekracza wysokości 2,20 m, jego budowa nie wymagała także dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. W związku z tym nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a w tej sytuacji postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Od decyzji tej odwołał się S. K., uznając, iż zakwalifikowanie wybiegu dla kur jako ogrodzenia służy ukryciu rzeczywistego stanu rzeczy. Odwołujący zarzucił również, że organ I instancji rozstrzygnął kwestię "gnojownika" przed wykonaniem przez inwestorkę obowiązku przedłożenia dokumentów (orzeczeń i ekspertyz budowlanych) dotyczących zarówno budynku, jak i gnojowni. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że stan faktyczny ocenia się w dacie orzekania. Organ I instancji prawidłowo, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że obiekt dobudowany do będącego przedmiotem postępowania budynku gospodarczego nie jest płytą do składowania obornika (jak wywodzi odwołujący), lecz jest to ogrodzenie, które nie przekracza 2,20 m wysokości i nie jest usytuowane od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Zatem zgodnie z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami, do budowy przedmiotowego obiektu nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie właściwemu organowi. W ocenie organu odwoławczego nie naruszono przepisów prawa budowlanego dlatego postępowanie w części dotyczącej "gnojowni" należało uznać za przedmiotowe, gdyż brak było podstaw do wydania merytorycznej decyzji. W skardze złożonej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rzeszowie S. K. wniósł o jej uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności. Zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 i art. 51 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7-9, art. 77 § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono istotnych spraw i okoliczności prawnych oraz faktycznych, mających znaczenie dla sprawy. Zarzucił, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego dodatkowego dowodu w sprawie a jedynie opierał się na ustaleniach dokonanych przez PINB w K. Zakwalifikowanie wybudowanego urządzenia jako części ogrodzenia działki jest niezgodne z art. 3 ustawy Prawo budowlane, a organ dokonując powyższych ustaleń zastosował wykładnię rozszerzającą przepisów prawa, nie mając do tego uprawnień. Ponadto, niezależnie od sprawy dotyczącej wybudowania "wygrodzenia" dla kur także lokalizacja budynku gospodarczego na przedmiotowej nieruchomości została dokonana niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i rozporządzenia. Okap tego budynku praktycznie przekracza granicę działki skarżącego, co stanowi naruszenie przepisów techniczno – budowlanych. W ocenie skarżącego organ winien wydać decyzję nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Brak takiego rozstrzygnięcia powoduje ograniczenie praw skarżącego i dewastację jego terenu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), a jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie zawiera ww. wad i uchybień, a co za tym idzie brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie, dotyczącej legalności dobudowanej do budynku gospodarczego podmurówki i drewnianego płotku, organy dokonały oceny i kwalifikacji wykonanych robót budowlanych i uznały wykonane "wygrodzenie" za urządzenie budowlane, wskazane w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.). Przepis ten zalicza do urządzeń budowlanych - urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymienia przykładowo - przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki; W ocenie Sądu kwalifikacja ta jest prawidłowa. Na podstawie zgromadzonych dowodów – m. in. oględzin – organy ustaliły, że wewnątrz podmurówki nie wykonano żadnego utwardzenia, znajduje się tam rodzimy grunt, a wykonane w ten sposób urządzenie pełni funkcję wybiegu dla drobiu, stanowiąc też częściowo ogrodzenie działki. Słusznie argumentuje organ, że nie można uznać tego urządzenia za "gnojownik" z uwagi na fakt, iż zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 877, ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, płyty do składowania obornika powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne. Istotne są również dokonane w czasie oględzin ustalenia, że w przedmiotowym wybiegu nie jest składowany obornik, w budynku gospodarczym, do którego przylega wybieg nie jest prowadzona hodowla trzody chlewnej, a gnojownik znajduje się na posesji M. W. – F. w innym miejscu. Prawidłowo też przyjął organ, że wykonany wybieg dla kur stanowi częściowo ogrodzenie, które nie przekracza 2,20 m wysokości i nie jest usytuowane od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, a zatem zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jego wykonanie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Z tych przyczyn postępowanie legalizacyjne prowadzone w zakresie wybiegu, zwanego też "wygrodzeniem’ lub "gnojownikiem" na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane stało się bezprzedmiotowe. Wymienione przepisy stosuje się do przypadków innych niż budowa obiektu budowlanego, jeżeli roboty budowlane wykonywane są: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W rozpoznawanej sprawie żaden z tych warunków nie zaistniał, a w związku z tym umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej "gnojowni" było rozstrzygnięciem prawidłowym. Legalności zaskarżonej decyzji nie podważają zarzuty skarżącego dotyczące usytuowania samego budynku gospodarczego, do którego przylega wybieg określany w decyzji jako "gnojownia", bowiem kwestie te będą przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia organu. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.