I OZ 448/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 24/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. M. i E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 maja 2012 r., II SO/Wa 24/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. M. i E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Uzasadniając postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, że od decyzji z [...] marca 2012 r. stronom przysługiwało odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, o czym organ I instancji – Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie prawidłowo strony pouczył. Zgodnie z art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawca uczynił decyzję organu I instancji, a zatem decyzję, od której stronie przysługuje środek odwoławczy w administracyjnym toku instancji. W takim wypadku, z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, prawo pomocy nie przysługuje. Ponadto, postanowieniem z 28 maja 2012 r., II SA/Wa 853/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. M. i E. M. na cyt. wyżej decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z [...] marca 2012 r., nr [...]. W zażaleniu wniesiono o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Podniesiono, że 4 kwietnia 2012 r. przesłane zostało "do Prezesa WAM, Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM, p.p. Kierownika Działu Windykacji WAM i Starszego Administratora-Koordynatora ZZN WAM" drogą elektroniczną "odwołanie" o nazwie "wniosek o stwierdzenie nieważności" decyzji nr [...]. W dniu 5 kwietnia 2012 r. kancelaria organu II instancji administracji WAM przesłała drogą elektroniczną potwierdzenie odczytania odwołania. Organ jednak udzielił odpowiedzi pomimo upływu 60 dni. Ponadto, również 4 kwietnia 2012 r. jako odwołanie od decyzji został złożony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie "wniosek o stwierdzenie nieważności" decyzji nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawierało usprawiedliwionych podstaw. W sprawie nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, ponieważ stanowi, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego należy wyczerpać środki zaskarżenia (chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka). Warunek ten nie jest spełniony, jeżeli w dacie wniesienia pisma do sądu stronie nadal przysługiwała możliwość wniesienia odwołania (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Dlatego też, dla oceny bezzasadności skargi nie mają najmniejszego znaczenia przytoczone w niej zarzuty i ich uzasadnienie, zawarte w niej żądanie skarżącego, jak i wskazane przez niego przepisy prawne, ponieważ sąd nie jest związany granicami skargi (por. też J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 247, tezy 1-2 i 5). Pismo zostało wysłane sądu, zawierało żądanie "stwierdzenia nieważności" i argumenty wskazujące w opinii wnoszących na wadliwość decyzji z [...] marca 2012 r., a więc decyzji organu I instancji. Z uwagi na wyraźne skierowanie pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało uznane za skargę, a z doręczonych przez organ akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że przedmiotem skargi uczyniono decyzję od której przysługiwało odwołanie. Strona powinna zatem w pierwszej kolejności realizować uprawnienia przysługujące jej na gruncie postępowania administracyjnego. Jeżeli jest przekonana o bezczynności organu, który nie rozpoznaje w terminie jej pism, może wystąpić ze skargą na bezczynność organu. Jej dopuszczalność i zasadność będzie jednak oceniana w innym postępowaniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.