V SA/Wa 929/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-27
Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Krajewska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa)?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Rażące naruszenie prawa wymaga, aby treść decyzji pozostawała w oczywistej i jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, a nie dotyczyło błędów w procedurze dowodowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2010. Po wydaniu decyzji przyznającej pomoc, organ I instancji uchylił ją i odmówił przyznania pomocy, a następnie organ II instancji stwierdził nieważność decyzji przyznającej pomoc. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności. Skarżący kwestionował zasadność stwierdzenia nieważności, argumentując, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. zasądza na rzecz J. Z. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z [...] grudnia 2011 r., nr [...], która została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2010, w którym zadeklarował do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, 15 działek rolnych o łącznej powierzchni 16,15 ha. W dniu [...] października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), w której przyznał Skarżącemu pomoc finansową w łącznej wysokości 4.263,60 zł. W dniu [...] grudnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęło pismo B. G., zawierające prośbę o wstrzymanie dopłat unijnych dla brata J. Z. Wskazała, iż brat nie wspomaga gospodarstwa rolnego, którego właścicielem, według aktu notarialnego, jest Skarżący i B. G., otrzymanego od rodziców w drodze darowizny. Dodała także, że jest obarczona wraz z rodzicami wszelkimi wydatkami, kosztami i pracami fizycznymi związanymi z gospodarstwem.
W dniu [...] grudnia 2010 r. Kierownik BP ARiMR w S. wystosował do Skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień odnośnie współposiadania gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego zgłaszanego do przyznania pomocy finansowej z tytułu ONW.
W dniu [...] grudnia 2010 r. do BP ARiMR w S. wpłynął akt notarialny Repertorium [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., z którego wynikało, ze S. Z. i H. Z. umową darowizny przekazali własność gospodarstwa rolnego składającego się z działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] synowi J. Z. i córce B. G., każdemu po ½ części.
W dniu [...] grudnia 2010 r. do BP ARiMR w S. wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącego, z treści którego wynikało, iż grunty rolne o powierzchni 20,52 ha położone w obrębie J., gmina J., powiat s. były użytkowane przez Skarżącego. Do niniejszego pisma załączona została umowa dzierżawy z dnia [...] lutego 2004 r. z treści której wynikało, że grunty rolne o powierzchni 20,52 ha, przekazane w dzierżawę przez S. Z. J. K., zostaną użyczone Skarżącemu w rolnicze użytkowanie na okres 5 lat począwszy od roku wegetacyjnego 2004/2005.
W dniu [...] stycznia 2011 r. Kierownik BP ARiMR w S. postanowieniem wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] października 2010 r.
W dniach [...] marca 2011 r. oraz [...] kwietnia 2011 r. w siedzibie BP ARiMR w S. została przeprowadzona rozprawa administracyjna dotycząca ustalenia faktycznego użytkownika w roku 2010 działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...] znajdujących się w obrębie J., w gminie J., w powiecie s.
W dniu [...] maja 2011 r. Kierownik BP ARiMR w S. wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o zgodę współposiadacza gruntów do przyznania pomocy finansowej z tytułu ONW.
W dniu [...] czerwca 2011 r. do BP ARiMR w S. wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącego, iż grunty rolne znajdujące się na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...] nie są przedmiotem współposiadania z B. G., lecz przedmiotem współwłasności.
W dniu [...] lipca 2011 r. Kierownik BP ARiMR w S. wydał decyzję, w której uchylił w całości decyzję z dnia [...] października 2010 r. oraz odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2010.
W dniu [...] lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od ww. decyzji Kierownika BP ARiMR w S.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego w dniu [...] września 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik BP ARiMR w S. w dniu [...] października 2011 r. wydał decyzję, w której odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2010 r. wydanej przez Kierownika BP ARiMR w S.
W dniu [...] listopada 2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w L. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w S. a dnia [...] listopada 2010 r., informując jednocześnie o przysługującym mu prawie czynnego udziału w postępowaniu, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przeglądania akt sprawy.
W dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w L. wydał decyzję, w której stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] października 2010 r.
Od przedmiotowej decyzji skarżący w dniu [...] grudnia 2011 r. wniósł odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu podjętego stanowiska podkreślił, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Organ wyjaśnił, że z rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarząjący odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 jest takie naruszenie normy prawa obowiązującego, które jest na tyle wyraźne, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą.
Zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powyższe przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie.
W pierwszej kolejności organ wskazał na przepisy stanowiące podstawę przyznawania pomocy finansowej w ramach działania wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w roku 2010.
Organ wyjaśnił, że zasady przyznawania przedmiotowych płatności zostały określone:
w przepisach prawa krajowego, tj, ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), zwaną dalej ustawą PROW, w przepisach wykonawczych do tejże ustawy, w tym w
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. Zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem ONW" oraz w przepisach wspólnotowych;
rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1974/2006;
rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1698/2005;
rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem komisji (WE) Nr 1975/2006;
rozporządzeniu Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) NR 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16), zwanym dalej rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009.
Podkreślił, że zgodnie z art. 146 ust. 1 rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 uchyla rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003, natomiast zgodnie z art. 146 ust. 2 tego rozporządzenia "odniesienia do rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 dokonywane w niniejszym rozporządzeniu traktowane są jak odniesienia do tego rozporządzenia obowiązującego przed uchyleniem", a odniesienia do rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 "dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII"
rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina ( Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str.65), zwanym dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Podkreślił, że zgodnie z art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 uchyla ono rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004. Jednocześnie zgodnie z art. 86 ust. 2 rozporządzenia komisji (WE) Nr 1122/2009 "odesłania do rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku II"
Zauważył, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy PROW, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, kiedy grunty rolne objęte wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu ONW są przedmiotem współposiadania tj. dwie lub więcej osób faktycznie użytkuje grunty, pomoc ta przysługuje temu ze współposiadaczy, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę.
Wskazał, że Skarżącemu w dniu [...] czerwca 2004 r. nadany został numer identyfikacyjny producenta, co oznacza, że spełnił on jedną z wymienionych w § 2 rozporządzenia ONW przesłanek uzasadniających przyznanie mu płatności w związku ze złożonym przez niego w dniu [...] kwietnia 2010 r. wnioskiem.
Wskazał także, że w złożonej w dniu [...] marca 2010 r. zmianie do wniosku o wpis do ewidencji producentów, widnieje podpis B. G. o wyrażeniu zgody skarżącemu na wpis do ewidencji producentów. Zgodnie bowiem z treścią art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004, Nr 10, poz. 76 z późn. zm.) w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Gospodarstwo rolne, zgodnie z art. 2 pkt b) rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego, tj. m. in. grunty rolne i zwierzęta.
Zauważył, że przedmiotem postępowania w sprawie przyznania pomocy z tytułu ONW było ustalenie, czy deklarowane przez skarżącego w złożonym wniosku działki rolne stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu ww. art. 2 pkt b) rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, były przedmiotem współposiadania z B. G.
Wskazał, że pomimo faktu, iż sprawa o przyznanie pomocy z tytułu ONW jest rozpatrywana niezależnie od sprawy o nadanie numeru identyfikacyjnego producenta, to organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności nie może pominąć innych istotnych dowodów i okoliczności ujawnionych w innym postępowaniu prowadzonym przed tym organem.
W związku z faktem, że ujawnione w sprawie o nadanie numeru gospodarstwa Skarżącemu okoliczności faktyczne mogły wskazywać na fakt, iż grunty rolne objęte wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu ONW na rok 2010 były przedmiotem współposiadania, kierownik BP ARiMR w S. winien ustalić, czy działki rolne zadeklarowane w przedmiotowym wniosku Skarżącego są faktycznie użytkowane rolniczo wyłącznie przez niego, czy też są przedmiotem współposiadania z B. G. Powyższy obowiązek został nałożony na organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania pomocy z tytułu ONW w art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.
W ocenie organu decyzja Kierownika BP w S. z dnia [...] października 2010 r., której nieważność stwierdził Dyrektor [...] OR ARiMR w L. rażąco narusza wymienione wyżej przepisy, tj. art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy PROW w związku z art. 7, 77 oraz 107 § 3 Kpa. Bowiem ww. decyzja nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego przedmiotowej sprawy ani nie zawiera oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z unieważnionej decyzji nie wynika również, na podstawie jakich przesłanek i dowodów organ ten ustalił, że Skarżący spełnił wszystkie przesłanki wymienione w § 2 rozporządzenia ONW uzasadniające przyznanie mu pomocy z tytułu ONW na rok 2010 do deklarowanych przez niego gruntów.
Powyższe, zdaniem organu, oznacza, iż stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. W postępowaniu zakończonym wydaniem w dniu [...] października 2010 r. decyzji przyznającej skarżącemu pomoc z tytułu ONW na rok 2010, doszło do uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że nie jest również możliwa należyta ocena rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z prawem materialnym. Dlatego uzasadnione jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR w L. z dnia [...] grudnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] października 2010 r.
W skardze wniesionej do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARiMR J. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] grudnia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Jako podstawa prawna decyzji wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako organ I instancji, wskazany został między innymi przepis art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" - wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. "O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą" - wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r.
Tak więc nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W rozpoznanej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. orzekając jako organ I instancji uznał, że decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności za 2010 r. z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 z późn. zm.), dalej przywoływana jako ustawa, w szczególności art. 18 ust. 2 tejże ustawy.
Naruszenie prawa polegać miało na tym, że skoro zgodnie z art. 18 ust. 2 wyżej powołanej ustawy, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc przyznawana jest do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, to pomoc ta przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. W oparciu zaś o art. 18 ust. 3 tejże ustawy, zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy.
W rozpatrywanej sprawie jak wskazano, Kierownik Biura Powiatowego w S. w dniu wydania decyzji nr [...], tj. [...]-10-2010 r. posiadał już wiedzę o tym, że grunty rolne, na których J. Z. prowadzi działalność są przedmiotem współposiadania.
Taka informacja wynikała z wniosku o wpis do ewidencji producentów ( nr. Dok.: [...]) złożonego przez J. Z. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. w dniu [...]-03-2010 r., a więc jeszcze przed dniem wydania decyzji Nr [...] z dnia [...].10.2010 r.
Podkreślono, iż z analizy powyższego dokumentu wynikało, że B. G. wyraziła jako współposiadacz (pole 65 wniosku), zgodę na wpis J. Z. do ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR.
Organ I instancji zaś, decyzją Nr [...] z dnia [...]-10-2010 r. przyznał J. Z. płatności ONW na 2010 rok, pomimo braku pisemnej zgody współposiadacza B. G.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 21 ustawy zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1)
W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: (ust. 2)
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajenia czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3)
Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie stanu użytkowania spornych działek, gdyż warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten jest przedmiotem współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę, którą dołącza się do wniosku o jej przyznanie. Jeśli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie postępowania dowodowego, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.
Naruszenie przepisów proceduralnych nie stanowi naruszenia prawa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstwa na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2010 r. została wydana w oparciu o właściwą – mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz obszarów wiejskich.
Powzięcie wątpliwości co do nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w zakresie postępowania dowodowego nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszenia prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego.
Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło