V SA/Wa 928/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-27

Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Krajewska, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może zostać wydana z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, które nie nosi cech rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej płatności, uznając, że naruszenia przepisów proceduralnych, które miały miejsce w postępowaniu pierwotnym, nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga oczywistej i jednoznacznej sprzeczności treści decyzji z przepisami prawa, a nie jedynie błędów w wykładni lub uchybień proceduralnych, które nie wpływają na samo istnienie podstawy prawnej lub zgodność decyzji z prawem materialnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach, z powodu braku pisemnej zgody współposiadacza gruntów. Skarżący kwestionował tę decyzję, zarzucając organom błędną interpretację pojęcia rażącego naruszenia prawa oraz naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR w L., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził na rzecz J. Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza na rzecz J. Z. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z [...] grudnia 2011 r., nr [...], która została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] kwietnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności na rok 2010, w którym zadeklarowano do jednolitej płatności obszarowej 15 działek rolnych o łącznej powierzchni 16,15 ha, natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych zadeklarowano 10 działek rolnych o łącznej powierzchni 14,40 ha, zaś powierzchnia trwałych użytków zielonych oraz upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych deklarowana do płatności zwierzęcej wynosiła 1,00 ha. W dniu [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, w której przyznał Skarżącemu płatności na rok 2010 w łącznej wysokości 13.790,58 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 9.077,75 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 4.712,83 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W dniu [...] grudnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęło pismo B. G., zawierające " prośbę o wstrzymanie dopłat unijnych dla mojego brata J. Z.‘’. B. G. wskazała, iż brat nie wspomaga gospodarstwa rolnego którego właścicielem, według aktu notarialnego, jest Skarżący i B. G., otrzymanego od rodziców w drodze darowizny. Dodała także, że jest obarczona wraz z rodzicami wszelkimi wydatkami, kosztami i pracami fizycznymi związanymi z gospodarstwem. W dniu [...] grudnia 2010 r. Kierownik BP ARiMR w S. wystosował do Skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień odnośnie współposiadania gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego zgłaszanego do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W dniu [...] grudnia 2010 r. do BP ARiMR w S. wpłynął akt notarialny Repertorium [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., z którego wynikało, że S. Z. i H. Z. umową darowizny przekazali własność gospodarstwa rolnego składającego się z działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] swojemu synowi J. Z. i swojej córce B. G., każdemu po ½ części. W dniu [...] grudnia 2010 r. do BP ARiMR w S. wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącego, z treści którego wynikało, iż grunty rolne o powierzchni 20,52 ha położone w obrębie J., gmina J., powiat s. były użytkowane przez Skarżącego. Do pisma załączona została umowa dzierżawy z dnia [...] lutego 2004 r. z treści której wynikało, że grunty rolne o powierzchni 20,52 ha, przekazane w dzierżawę przez S. Z., J. K., zostaną użyczone Skarżącemu w rolnicze użytkowanie na okres 5 lat począwszy od roku wegetacyjnego 2004/2005. W dniu [...] stycznia 2011 r. Kierownik BP ARiMR w S. postanowieniem wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Jednocześnie w tym samym dniu Kierownik BP ARiMR w S. wezwał na rozprawę administracyjną wyznaczoną na dzień 27 stycznia 2011 r. dotyczącą ustalenia stanu faktycznego użytkownika w roku 2010 działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...]: J. K., H. P., A. R., W. S., B. W., B. G. oraz J. Z.. W dniu [...] stycznia 2011 r. do BP ARiMR w S. wpłynęło pismo Pani B. G., w którym wniosła o przesłuchanie nowych świadków na rozprawie wyznaczonej na dzień 27 stycznia 2011 r. W dniach [...] marca 2011 r. oraz [...] kwietnia 2011 r. w siedzibie BP ARiMR w S. została przeprowadzona rozprawa administracyjna dotycząca ustalenia faktycznego użytkownika w roku 2010 działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] znajdujących się w obrębie J., w gminie J., w powiecie s. W dniu [...] maja 2011 r. Kierownik BP ARiMR w S. wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o zgodę współposiadacza gruntów do przyznania płatności. W dniu [...] czerwca 2011 r. do BP ARiMR w S. wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącego, z którego wynikało, iż grunty rolne znajdujące się na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...], nie są przedmiotem współposiadania z B. G., lecz przedmiotem współwłasności. W dniu [...] lipca 2011 r. Kierownik BP ARiMR w S. wydał decyzję, w której uchylił w całości decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. oraz odmówił przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. W dniu [...] lipca 2011 r. pełnomocnik Skarżącego złożyła odwołanie od ww. decyzji Kierownika BP ARiMR w S. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego w dniu [...] września 2011 r. Dyrektor [...] Regionalnego ARiMR w L. wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik BP ARiMR w S. w dniu [...] października 2011 r. wydał decyzję, w której odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2010 r. wydanej przez Kierownika BP ARiMR w S. W dniu [...] listopada 2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w L. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] listopada 2010 r., informując jednocześnie o przysługującym mu prawie czynnego udziału w postępowaniu, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przeglądania akt sprawy. W dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w L. wydał decyzję, w której stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] listopada 2010 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący w dniu [...] grudnia 2011 r. wniósł odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Prezes ARiMR decyzję z [...] lutego 2012 roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w Decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z [...] grudnia 2011 roku. W uzasadnieniu podjętego stanowiska podkreślił ,iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu 156 § 1 pkt 2 jest takie naruszenie normy prawa obowiązującego, które jest na tyle wyraźne, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Zdaniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powyższe przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie. W pierwszej kolejności organ wskazał na przepisy stanowiące podstawę przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2010. Organ wyjaśnił, że zasady przyznane przedmiotowych płatności zostały określone : - w przepisach prawa krajowego, tj, w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008, NR 170, poz. 1051, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach; przepisach wykonawczych do tejże ustawy, w tym m.in. w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326) - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 215 z późn. zm.) oraz w przepisach wspólnotowych, tj. w : - rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) NR 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) NR 1782/200 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, ) zwanym dalej rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009; - rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiajacego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, (Dz. Urz. L 316 z 2.12.2009 r., str. 65) zwanym dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1120/2009; - rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zwanym dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009. Podkreślił, że zgodnie z ar. 86 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 uchyla ono rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004. Jednocześnie zgodnie z art. 86 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 "odesłania do rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 traktuje się jako odesłanie do niniejszego rozporządzenia i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku II’’. Zauważył też, że zgodnie z art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kpa, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. I tak, odmiennie od zasad przewidzianych w Kpa regulacje zawiera art. 3 ust.2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcie specjalnego organu administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udzielenia stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajenia czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stosownie do treści ar. 7 ust. 1 ww. ustawy rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art.124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 jeżeli: 2) posiada działki rolne o łącznej wartości nie mniejszej niż określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku VII do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 3) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy , w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie zaś z art.7 ust 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1. chmielu; 2. roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 3. innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Wskazując na powyższe stwierdził, że w przypadku gdy działka rolna lub zwierzę, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, w dniu 31 maja danego roku jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe lub płatności do krów i owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę, którą dołącza się do wniosku o przyznanie płatności obszarowych lub płatności do krów i owiec. Skarżącemu w dniu 02 czerwca 2004 r. nadany został numer identyfikacyjny producenta, co oznacza, że spełnił jedną z wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach przesłanek uzasadniających przyznanie mu płatności w związku za złożonym przez niego w dniu [...] kwietnia 2010 r. wnioskiem. Wskazał też, że w złożonej w dniu [...] marca 2010 r. zmianie do wniosku o wpis do ewidencji producentów, widnieje podpis B. G. o wyrażeniu zgody Skarżącemu na wpis do ewidencji producentów. Zgodnie bowiem z treścią art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004, Nr 10, poz. 76 z późn. zm.) w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemna zgodę. Podkreślił, iż przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego było ustalenie, czy deklarowane przez Skarżącego w złożonym wniosku działki rolne stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu ww. art. 2 pkt b) rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, były przedmiotem współposiadania z B. G. Podniósł, iż pomimo faktu, iż sprawa o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest rozpatrywana niezależnie od sprawy o nadanie numeru identyfikacyjnego producenta, to organ prowadzący postępowanie w sprawie o przyznanie płatności nie może pominąć innych istotnych dowodów i okoliczności ujawnionych w innym postępowaniu prowadzonym przed tym organem. W związku zatem z faktem, że ujawnione w sprawie nadanie numeru gospodarstwa Skarżącemu okoliczności faktyczne mogły wskazywać na fakt , iż grunty rolne objęte wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 były przedmiotem współposiadania, Kierownik BP ARiMR w S. winien ustalić, czy działki rolne zadeklarowane w przedmiotowym wniosku Skarżącego były faktycznie użytkowane rolniczo wyłącznie przez niego na dzień 31 maja 2010 r., czy też były przedmiotem współposiadania z B. G. Powyższy obowiązek został nałożony na organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa. Konkludując w ocenie organu decyzja Kierownika BP w S. z dnia [...] listopada 2010 r. której nieważność stwierdził Dyrektor [...] OR ARiMR w L. rażąco narusza art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy o płatnościach w związku z art. 7,77 oraz 107 § Kpa, bowiem ww. decyzja nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, ani nie zawiera oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z unieważnionej decyzji nie wynika również na podstawie jakich przesłanek i dowodów organ ustalił, że Skarżący spełnił wszystkie przesłanki wymienione w art.7 ustawy o płatnościach uzasadniające przyznanie mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 do deklarowanych przez niego gruntów. Powyższe, zdaniem organu, oznacza że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. W postępowaniu zakończonym wydaniem w dniu [...] listopada 2010 r. decyzji przyznającej Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, doszło do uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że nie jest również możliwa należyta ocena rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z prawem materialnym, Dlatego uzasadnione jest pozostanie w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR w L. z dnia [...] grudnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] listopada 2010 r. Biorąc pod uwagę specyfikę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wyjaśniono, iż Prezes ARiMR, jako organ odwoławczy od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznając płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, rozstrzygając odwołanie skarżącego od przedmiotowej decyzji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie bada, czy weryfikowana decyzja administracyjna jest obarczona jakąkolwiek wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. W skardze wniesionej do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARiMR J. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] grudnia 2011 roku zarzucając jej: rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na przyjęciu, iż wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego (ARiMR) w S. z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] oraz błędnym utożsamianiu pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia zawartego w powyższej decyzji, z uwagi na brak naruszenia przepisów o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym – w żadnej mierze nie stanowi zaprzeczenia stanu prawnego sprawy, a w konsekwencji: naruszenie art. 16 § 1 k.p.a poprzez podważenie trwałości decyzji ostatecznej pomimo braku ku temu podstaw, dowolne przyjęcie ,że w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2010, obowiązuje zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a) oraz ogólna reguła postępowania dowodowego, zgodnie z którą organ administracji ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), co stanowi o rażącym naruszeniu przepisów art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326) oraz art. 6, 7, 8, 9, 77 §1 i 80 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 11 k.p.a. a zw. z art. 107 § k.p.a. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sadów administracyjnych, określone przepisami m.in. art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§ p.p.s.a). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a). Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniających jej uchylenie. Na wstępie należy zaznaczyć, ze kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Jako podstawa prawna decyzji wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako organ I instancji, wskazany został między innymi przepis art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z ugruntowanego orzeczenia sądów administracyjnych " Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny’’ – wyrok NSA a Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. "O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkich przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą – wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. Tak więc nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpoznanej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w L. orzekając jako organ I instancji uznał, że decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności za 2010 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), dalej przywołanej ustawa, w szczególności przepisu art. 7 ust. 7 tej ustawy. Naruszenie prawa polegać miało na tym, że zgodnie z art. 7 ust 7 przedmiotowej ustawy, w przypadku gdy działka rolna lub zwierzę, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, w dniu 31 maja danego roku jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe lub płatności do krów i owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Zaś w oparciu o art. 7 ust. 8, tejże ustawy zgodę, o której mowa w ust. 7 dołącza się do wniosku o przyznanie płatności obszarowych lub płatności do krów i owiec. W rozpoznanej sprawie ustalono, że Kierownik Biura Powiatowego w S. w dniu wydania decyzji nr [...], tj. [...]-11-2010 r. posiadał już wiedzę o tym, że grunty rolne, na których J. Z. prowadził działalność są przedmiotem współposiadania. Taka informacja wynikała z wniosku o wpis do ewidencji producentów (nr [...]) złożonego przez J. Z. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. w dniu [...]-03-2010 r., a więc przed dniem wydania decyzji nr [...]. Z analizy powyższego dokumentu wynikało, że B. G. wyraziła jako współposiadacz (pole 65 wniosku), zgodę na wpis J. Z. do ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR. Przedmiotem postępowania w sprawie przyznania J. Z. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. było ustalenie czy deklarowane przez niego w złożonym wniosku działki rolne stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu ww. art. 2 pkt b) rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, były przedmiotem współposiadania z B. G. W sprawie w której o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ubiega się jeden z kilku współposiadaczy deklarowanych działek rolnych, strona postępowania jest zobowiązana do złożenia wraz wnioskiem o przyznanie płatności pisemnej zgody pozostałych współposiadaczy. Organ I instancji zaś decyzją nr [...] z dnia [...]-11-20111 r. przyznał J. Z. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok, pomimo braku pisemnej zgody współposiadacza Pani B. G. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis art.3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności za 2010 r.) stanowił, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o której mowa w art. 1 pkt do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. (ust. 1) W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: (ust. 2) 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania: 4) zapewnia stronom , na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. (ust. 3). Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dokonania ustaleń, czy deklarowane przez Skarżącego pismo w złożonym wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działki rolne stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 pkt b, rozporządzenie Rady (We) nr 73/2009 były przedmiotem współposiadania z B. G., czy też były faktycznie użytkowane rolniczo wyłącznie przez niego na dzień 31 maja 2010 r. Powyższy obowiązek został wdrożony na organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa. Naruszenie wskazanych przepisów proceduralnych nie stanowi naruszenia prawa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparci bezpośredniego za 2010 r. została wydana w oparciu o właściwą – mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach – w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powzięcie wątpliwości co do nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w zakresie postępowania dowodowego nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie ewentualnie nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego – nieważnościowego. Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich " rażącego naruszenia’’. Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art.. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło