II SA/Gd 242/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał skarżącej Gminie Miasta - właścicielowi mieszkania nr [[...]] w budynku przy ul. T. w G. - wykonać roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 1,07 m x 1,65 m w terminie do 27 lutego 2012 r., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w aktach archiwalnych Urzędu Miejskiego brak jest dokumentów potwierdzających, że na wykonanie spornego okna uzyskano stosowne pozwolenie. Gmina Miasta w odwołaniu stwierdziła, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Właściciele budynku przy ul. T. tworzą wspólnotę mieszkaniową i jedynie wspólnota może być adresatem przedmiotowej decyzji. Decyzja odnosi się do tych fragmentów nieruchomości, które stanowią części wspólne. Ponadto, ze względu na to, iż przedmiotowy otwór okienny wykonano w 1969 r., zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane. Wskazano również, iż art. 51 prawa budowlanego nie mógł być zastosowany, ponieważ roboty budowlane nie są w toku wykonywania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 marca 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin do 29 czerwca 2012 r. W pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał decyzję za prawidłową. Stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowy otwór okienny był częścią wspólną i służył do użytku wszystkim współwłaścicielom nieruchomości. Wydany nakaz jest związany z koniecznością doprowadzenia elewacji budynku do stanu zgodnego z prawem. Legalność spornego otworu oceniono z uwzględnieniem przepisów ustawy z 1961 r. Prawo budowlane. Przepisy ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane nie znajdują zastosowania do robót budowlanych podlegających przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Nadto art. 51 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane znajduje zastosowanie także do robot już zakończonych. Gmina Miasta wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę do na powyższą decyzję, zarzucając rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. polegające na skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Nadto zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Skarżąca wniosła w związku z tym o stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja nakazująca zamurowanie otworu okiennego w mieszkaniu nr [[...]] w budynku położonym przy ul. T. w G. na działce [[...]], wykonanego w ścianie zewnętrznej tego budynku, znajdującej się na granicy z posesją przy ul. T. w G. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca Gmina Miasta jest właścicielem mieszkania nr [[...]] w budynku położonym przy ul. T. w G. na działce [[...]]. W pokoju w tymże lokalu w ścianie zewnętrznej, usytuowanej na granicy działek, znajduje się okno o wymiarach 1,07 m x 1,65 m. Bezsporne jest, że okno to zostało wykonane podczas remontu przedmiotowego budynku w 1969 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przedstawionych wyżej niespornych okolicznościach, wbrew twierdzeniom skarżącej, prawidłowa jest ocena organów, że przedmiot niniejszej sprawy – wykucie okien w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego, w lokalu mieszkalnym nr [[...]], mimo że miało miejsce w roku 1969, podlega rozstrzygnięciu na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustawa ta ma zastosowanie co do zasady w sprawach, w których postępowanie administracyjne wszczyna się po wejściu jej w życie (od dnia 1 stycznia 1995 r.), ale także w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie (art. 103 ust. 1). Wyjątkiem od tej zasady jest art. 103 ust. 2 ustawy, który nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Odnosi się on jedynie do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, i tylko sytuacji określonych obecnie w art. 48, a więc budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wyłączenie to, jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, jako że dotyczy ono robót budowlanych polegających na wybiciu otworu okiennego w ścianie istniejącego legalnie budynku mieszkalnego. Jest to z całą pewnością inny przypadek niż określony w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.(zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/10, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zasadnie zatem organy nadzoru budowlanego przeprowadziły w niniejszej postępowanie, stosując tryb przewidziany w art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. art. 51 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, odnoszący się do przypadków innych, niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, a więc do samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Przede wszystkim wskazać należy, że prawidłowo stwierdziły organy nadzoru budowlanego, że wykonanie robót budowlanych polegających na wybiciu otworu okiennego wymagało pozwolenia na budowę. Art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 poz. 46 ze zm.) stanowił, iż przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Z § 3 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38 poz.197 ze zm.) wynika, że przed przystąpieniem do budowy obiektu budowlanego lub wykonania robót budowlanych niewymienionych w § 4 należy uzyskać pozwolenie na budowę lub zgłosić zamiar ich wykonania. Roboty budowlane polegające na wybiciu otworu okiennego nie zostały zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowią one przebudowę obiektu budowlanego, która mieści się w pojęciu budowy, wymagającej pozwolenia na budowę. Nadto trafnie stwierdziły orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, że usytuowanie przedmiotowego otworu okiennego jest niezgodne z treścią aktualnie obowiązujących przepisów, tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz.690 z 2002r. ze zm.). Wskazać przy tym należy, że takie usytuowanie otworu okiennego było niezgodne przepisami warunków technicznych w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 1974r., jak również ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane. Przepisy obowiązujące w 1969 r., a więc w czasie, gdy zostały wykonane przedmiotowe roboty budowlane, nie zezwalały na sytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, natomiast przy granicy działki mogła być usytuowana jedynie ściana bez otworów. Zgodnie z § 20 ust. 2 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa z dn. 19 lipca 1966 r. Nr 10, poz. 44 ze zm.), dla budynków zaliczonych do III, IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych lub o wysokości do 15 m w innych budynkach – odległość pomiędzy budynkami wolnostojącymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową, powinna wynosić co najmniej 8 m, przyjmując średnie obciążenie ogniowe budynku mieszkalnego na 26-175 kg/m2, zgodnie z ustaleniami zawartymi w piśmie okólnym nr 24 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 14 sierpnia 1965 r. w sprawie obciążenia ogniowego pomieszczeń budynków (Dz. Bud. Nr 12. poz. 50). Nadto § 20 ust. 13 cytowanego zarządzenia stanowił, iż w przypadku zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Z kolei z § 80 tego zarządzenia wynika, że ściana budynku przylegająca do granicy nieruchomości powinna mieć odporność ogniową i nie może mieć otworów. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż skoro w okresie wykonania otworu okiennego sąsiednia działka była niezabudowana, odległość ściany budynku z tym otworem od granicy działki winna wynosić co najmniej 4 m. Usytuowanie przedmiotowego otworu okiennego narusza przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące w okresie wykonania robót budowlanych. W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ w niniejszej sprawie odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy musi wynosić nie mniej niż 4 metry. Wynika to z § 12 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Skoro zatem obowiązujące zarówno w dacie wykonania robót budowlanych, jak i obecnie przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się przy granicy działki, to prawidłowo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakazano skarżącej zamurowanie niedopuszczalnego otworu okiennego w zewnętrznej ścianie budynku mieszkalnego znajdującej na granicy z sąsiednią nieruchomością celem doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. W decyzji organu I instancji wskazano przy tym, że wykonanie tego obowiązku może nastąpić przez przemurowanie pustakami szklanymi. Wbrew zarzutom skargi wydane w niższej sprawie decyzje nie są obarczone wadami powodującymi ich nieważność. I tak prawidłowo nakaz został skierowany do skarżącej Gminy Miasta jako właściciela lokalu, w którym znajduje się przedmiotowy otwór okienny. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do twierdzenia, że adresatem wydanej w sprawie decyzji powinna być wspólnota. Nieruchomość wspólną stanowi bowiem stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Przedmiotowe okno służy natomiast wyłącznie do użytku właściciela lokalu nr 3, co powoduje, że nie może być uznane za wspólną część budynku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., VII SA/Wa 672/09, LEX nr 589555). Nie jest także zasadny zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej. Podstawę do wydania decyzji stanowił bowiem art. 51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, prawidłowo zastosowany do zakończonych robót budowlanych. Z art. 51 ust. 7 wynika bowiem, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Taka zaś właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.