II SA/Łd 352/13
WyrokWSA w Łodzi2013-06-25
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może zakazać budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych, nawet jeśli budowa sieci kanalizacyjnej jest ekonomicznie lub technicznie nieuzasadniona?Ratio decidendi
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, może zawierać przepisy dopuszczające lub zakazujące określonych działań, w tym budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Jeśli plan wyraźnie określa, że na terenach zurbanizowanych dopuszczalne jest jedynie gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych do czasu budowy sieci kanalizacyjnej, a przydomowe oczyszczalnie są dopuszczalne tylko poza terenami zurbanizowanymi, to takie postanowienia są wiążące i nie stoją w sprzeczności z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, pod warunkiem, że nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Gmina zgłosiła zamiar budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że budowa na terenach zurbanizowanych narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie zbiorniki bezodpływowe do czasu budowy sieci kanalizacyjnej. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej 14 działek, uznając brak podstaw do sprzeciwu, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy, wskazując na naruszenie planu na terenach zurbanizowanych. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię planu, sprzeczność z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy S.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący WSA Czesława Nowak-Kolczyńska(spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rosińska NSA Anna Stępień Protokolant sekretarz Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia budowy oddala skargę. LS
Pismem z dnia 26 listopada 2012 r. Gmina S. zgłosiła Staroście Powiatowemu w Z. zamiar budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy S. na działkach o nr ewid. 61/2, 132, 185 obręb M.; 201/1 obręb G.; 318 obręb W., 52, 89/2, 95, 209, 212, 292/1, 327/1 obręb Z.; 16, 86, 176/2, 235/1 obręb L.; 245/2, 261, 274, 275, 276 obręb K.; 3, 61 obręb S.; 287/1 obręb W.; 24, 143, 167/2, 238 obręb O.; 43/1, 104/1 obręb A.; 23, 53, 54, 387/2 obręb B.; 185, 438/4 obręb N.; 61 obręb N.; 257/1 obręb S.; 155/1, 299 obręb Ł.; 54/3 obręb T.; 81, 117, 247/4, 315/1, 328 obręb K.; 283/2 obręb S.; 14/2, 43 obręb A.; 25, 27 obręb R.; 140/2, 139/4 obręb S-5 na terenie miasta S..
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] wniósł sprzeciw w sprawie tego zgłoszenia. Organ podniósł, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie gminy S., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...]z dnia [...], określającym zasady budowy systemów infrastruktury technicznej i obsługi technicznej w zakresie odprowadzania ścieków sanitarnych, obowiązuje wyposażenie terenów przeznaczonych na cele zabudowy mieszkaniowej, usługowej oraz wielofunkcyjnych terenów rozwojowych w sieć zbiorczej kanalizacji sanitarnej i odprowadzanie ścieków na komunalne oczyszczalnie lub na projektowane lokalne oczyszczalnie, zapewniające oczyszczanie ścieków i ich odprowadzanie do środowiska w sposób zgodny z wymogami jego ochrony (lit. a), ustala się system kanalizacji rozdzielczy, niepełny (lit. b) oraz ustala się rozbudowę układu gminnej kanalizacji sanitarnej dla uzyskania możliwie największego zasięgu jej oddziaływania i doprowadzanie ścieków na komunalne oczyszczalnie, grawitacyjnie lub przez przepompowywanie [...] (lit. c). W myśl § 9 ust. 1 pkt 2 lit. f "do czasu wyposażenia terenów w gminna sieć kanalizacji sanitarnej obowiązuje gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych na terenie nieruchomości i wywóz zgromadzonych nieczystości przez koncesjonowanych przez gminę przewoźników". Plan dopuszcza realizację przydomowych oczyszczalni ścieków jedynie w zabudowie rozproszonej, poza terenami zurbanizowanymi (lit. e). Organ szczegółowo przeanalizował położenie każdej działki, dla której projektuje się przydomową oczyszczalnię ścieków, kierując się zapisami §12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., w którym ustalony został podział obszaru objętego planem na jednostki przestrzenne: tereny zurbanizowane oraz niezurbanizowane. Po dokonaniu analizy wniosku i załączonych do niego dokumentów oraz analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ stwierdził, iż budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych, na działkach nr ewid. 185 (17.2 RM) obręb M.; 318 (1.19 RM) obręb G.; 89/2 (11.14 RM), 95 (11.2 RM) 209, 212 (11.5 RM), 292/1 (11.11 RM), 327/1 (11.15 P-U) obręb Z.; 16 (22.1 RM), 86 (22.2 U), 176/2, 235/1 (22.3 RM) obręb L.; 245/2 (30.5 RM), 261, 274, 275, 276 (30.8 RM) obręb K.; 3 (3.1 RM), 61 (3.6 RM) obręb S.; 287/1 (27.23 U/MN) obręb W.; 24 (6.1 RM), 143 (6.2 RM), 167/2 (6.3 RM) obręb O.; 104/1 (21.4 RM) obręb A.; 387/2 (28.55 U/MN) obręb B.; 185 (24.1 RM), 438/4 (24.10 U) obręb N.; 61 (23.2 RM) obręb N.; 155/1 (18.14 RM) obręb Ł.; 54/3 (8.12 MN) obręb T.; 81 (5.15 U), 117 (5.5 RM), 247/4 (5.3 RM), 315/1 (5.13 RM) obręb K.; 14/2 (7.4 ML), 43 (7.18 RM) obręb A.; 25, 27 (26.14 P-U) obręb R., narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego organ zobowiązany był wnieść sprzeciw w przedmiotowej sprawie - zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina S., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona nie zgodziła się z dokonaną przez organ I instancji interpretacją obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem strony tereny na których planowana jest budowa przydomowych oczyszczalni nie są terenami zurbanizowanymi, lecz terenami wiejskimi, w zabudowie rozproszonej. Ponadto, położenie działek wyklucza możliwość wykonania sieci kanalizacyjnej przez gminę. Strona podniosła, że interpretacja miejscowego planu, jakiej dokonał organ administracji stoi w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz z § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stanowisko odwołującej się pozostaje dodatkowo w zgodzie z przepisami dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. U. UEL z 1991 r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), która nałożyła na państwa członkowskie UE obowiązek budowy we wszystkich aglomeracjach systemów zbierania ścieków komunalnych. Według art. 3 ust. 1 dyrektywy, gdy ustanowienie takiego systemu nie jest uzasadnione, należy stosować pojedyncze systemy lub inne właściwe systemy zapewniające ten sam poziom ochrony środowiska. Zdaniem strony w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzono zakazu wyposażenia terenów w przydomowe oczyszczalnie ścieków.
Decyzją z dnia [...]nr [...]Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr ewid. 61/2, 132, obręb M.; 201/1 obręb G., 52 obręb Z.; 238 obręb O.; 43/1 obręb A.; 23, 53, 54 obręb B.; 257/1 obręb S.; 299 obręb Ł.; 328 obręb K.; 283/2 obręb S.; 140/2, 139/4 obręb S-5 na terenie miasta S. i w tej części orzekł o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że przedmiotem zgłoszenia jest budowa 50 przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę, co oznacza, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wyjaśnił, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 36 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy.
Zdaniem organu z zapisów uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...]Nr [...]w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. (Dz. Urz. Woj. [...]z 9 września 2009 r., 2009 r. Nr 263, poz. 2313 ze zm.), wynika, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków możliwa jest jedynie poza "terenami zurbanizowanymi". Wskazał, że z analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż 36 spośród 50 przydomowych oczyszczalni ścieków projektowanych jest na w/w obszarach będących "terenami zurbanizowanymi, tj.:
- na działce nr ewid. 185 obręb M., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 318 obręb G., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 89/2 obręb Z., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 95 obręb Z., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 209 obręb Z., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 212 obręb Z., położonej na obszarze oznaczonym symbolem [...];
- na działce nr ewid. 292/1 obręb Z., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 327/1 obręb Z., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 16 obręb L., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 86 obręb L., położonej na obszarze oznaczonym symbolem [...];
- na działce nr ewid. 176/2 obręb L., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 235/1 obręb L., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 245/2 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 261 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działkach nr ewid. 274 i 275 obręb K., położonych na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 276 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem [...];
- na działce nr ewid. 3 obręb S., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 61 obręb S., położonej na obszarze oznaczonym symbolem [...];
- na działce nr ewid. 287/1 obręb W., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 24 obręb O., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 143 obręb O., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 167/2 obręb G., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 104/1 obręb A., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 387/2 obręb B., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 185 obręb N., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 438/4 obręb N. położona jest w obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 61 obręb N., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 155/1 obręb Ł., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 54/3 obręb T., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 81 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 117 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 247/4 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 315/1 obręb K., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 14/2 obręb A., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działce nr ewid. 43 obręb A., położonej na obszarze oznaczonym symbolem[...];
- na działkach 25 i 27 obręb R., położonych na obszarze oznaczonym symbolem [...].
W ocenie organu odwoławczego realizacja przydomowych oczyszczalni ścieków na w/w działkach położonych na "terenach zurbanizowanych" nie jest możliwa. Organ podniósł, że w zaskarżonej decyzji istnieje niespójność pomiędzy uzasadnieniem prawnym a sentencją rozstrzygnięcia. Z sentencji orzeczenia wynika, iż sprzeciw został wniesiony wobec całego zgłoszonego przez inwestora zamierzenia, tj. budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków, natomiast z uzasadnienia decyzji wynika, iż sprzeciw dotyczy tylko tych przydomowych oczyszczalni ścieków, które projektowane są na "terenach zurbanizowanych". Zaskarżona decyzja winna zostać wydana jedynie w odniesieniu do części decyzji dotyczącej oczyszczalni ścieków, których realizacja jest planowana na "terenach zurbanizowanych". W odniesieniu do treści odwołania Wojewoda wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do oceny stopnia zurbanizowania danego obszaru. Ponadto, w przedmiotowej sprawie brak jest takiej potrzeby, gdyż sam plan określa, które obszary są "terenami zurbanizowanymi".
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Gmina S., wnosząc o częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...]oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]z dnia[...], a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu i czystości w gminach poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy brak jest warunków ekonomicznych pozwalających na określenie choć przybliżonej daty budowy sieci kanalizacji sanitarnej na terenie małych miejscowości wiejskich o bardzo rozproszonej zabudowie, co pozwala na realizację zamierzonych prac budowlanych niezależnie od postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła nadto, naruszenie § 9 ust. 2 pkt e i f w zw. z § 3 pkt 6 uchwały z dnia [...]nr [...]w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, iż cześć obszaru wniosku, co do której Starosta [...] wydał w dniu [...]decyzję w sprawie sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, stanowi obszar zurbanizowany, na którym wykluczono możliwość budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, podczas gdy treść tych przepisów dotyczy już istniejącej zabudowy zurbanizowanej, a nie obszarów wiejskich, z których część w ogóle nie jest zabudowana. Strona zarzuciła także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w I i II instancji w formie zawiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i umożliwieniu zapoznania się z aktami postępowania. Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, przez wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniających wymagania określone przepisach odrębnych. Natomiast art. 5 ustawy stanowi nadto, iż przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone przepisach odrębnych. Zdaniem strony gmina w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może zakazać właścicielowi nieruchomości położonej na terenie, na którym sieć kanalizacyjna nie jest zrealizowana, budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż uregulowanie takie byłoby sprzeczne z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i pozbawiałoby właściciela nieruchomości uprawnienia wyraźnie przyznanego mu przez ustawę. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona podniosła, że okoliczność, że w planie przewidziano budownictwo mieszkaniowe zaś do czasu docelowego rozwiązania gospodarki ściekowej poprzez budowę kanalizacji, ustalono możliwość budowy zbiorników bezodpływowych, bynajmniej nie może przesądzić o tym, że inwestorzy nie mają prawa do budowy technicznie odpowiedniej i w korzystniejszy sposób zapewniającej wymogi ekologii inwestycji polegającej na budowie urządzeń stanowiących przydomowe oczyszczalnie ścieków. Zdaniem strony plany inwestycyjne gminy odnośnie wybudowania na danym terenie sieci kanalizacyjnej nie mogą wyłączyć uprawnienia właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Ponadto, strona skarżąca podniosła, że wyrażenie "tereny zurbanizowane" zgodnie z językowymi dyrektywami wykładni należy odnieść do stanu już istniejącego, a nie mającego powstać w przyszłości. Co prawda w § 3 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjęto próbę zdefiniowania wyrażenia "tereny zurbanizowane", ale wobec braku dostatecznego uzasadnienia dla nadania słowom szczególnego znaczenia, przyjąć należy znaczenie, jakie wynika z języka potocznego zgodnie z zasadami gramatyki języka, w którym przepis został sformułowany. Strona wskazała, że gdyby prawodawca chciał przedmiotowym planem wykluczyć możliwość wybudowania oczyszczalni także na obszarach wiejskich o zabudowie rozproszonej, przeznaczonych w przyszłości pod zabudowę, powinien użyć wyrażenia "tereny zurbanizowane i przeznaczone do urbanizacji", a nie wyrażenia "tereny zurbanizowane". Strona dodała, że wykluczenie możliwości budowania przydomowych oczyszczalni ścieków na obszarach, co do których wybudowanie sieci kanalizacji jest ekonomicznie nieuzasadnione, byłoby działaniem sprzecznym z celami ochrony środowiska, dla których taką regulacje w planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzono. Strona wskazała, że naruszenie przez organ art. 10 § 1 k.p.a. spowodowało jej zaskoczenie wydaną decyzją. W ocenie strony takie naruszenie zagwarantowanej ustawowo zasady czynnego udziału w postępowaniu, we wszystkich jego istotnych czynnościach, stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało to, czy też nie, wpływ na treść decyzji. Strona zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji gdy umorzenie postępowania w części było nieuzasadnione, bowiem istniała potrzeba merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym konieczność poddania pod osąd twierdzeń i dowodów przedstawionych przez strony postępowania i ostatecznie rozstrzygnięcie o istocie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił nadto, że "postępowanie zgłoszeniowe" jest quasi postępowaniem, w którym nie mają zastosowania wszystkie przepisy rządzące postępowaniem administracyjnym, w szczególności przepis art. 10 § 1 k.p.a. Stwierdził, iż stroną "postępowania zgłoszeniowego" jest wyłącznie inwestor, który w przedmiotowej sprawie znał całość dokumentacji, gdyż sam ją składał, a organ I jak i II instancji nie prowadził postępowania wyjaśniającego, które zakończyłoby się zebraniem dodatkowego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli budowa lub wykonywanie robót objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Planowana inwestycja dotyczy budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę, co oznacza, że jej realizacja, wedle treści art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ I instancji wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia dotyczącego budowy 50 przydomowych oczyszczalni ścieków, uzasadniając wydaną decyzję naruszeniem przez planowaną inwestycję zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że na tym terenie przewiduje się gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych i wywóz zgromadzonych nieczystości przez koncesjonowanych przez gminę przewoźników. Wojewoda [...] uchylił wspominaną decyzję w części dotyczącej 14 oczyszczalni (na działkach nr ewid. 61/2, 132, obręb M.; 201/1 obręb G., 52 obręb Z.; 238 obręb O.; 43/1 obręb A.; 23, 53 i 54 obręb B.; 257/1 obręb S.; 299 obręb Ł.; 328 obręb K.; 283/2 obręb S.; 140/2, 139/4 obręb S-5), utrzymując w mocy tę decyzję w pozostałej części. Wyjaśnił, że organ I instancji słusznie zgłosił sprzeciw w stosunku do pozostałych 36 oczyszczalni, bowiem leżą one na obszarach będących "terenami zurbanizowanymi". Aktualny dla gminy S. miejscowy plan zagospodarowania przewiduje w § 9 ust. 1 pkt 2 lit. f, m.in. dla tych terenów obowiązek gromadzenia ścieków w zbiornikach bezodpływowych do czasu wyposażenia terenów w gminną sieć kanalizacji sanitarnej. Wyjątek stanowią działki o zabudowie rozproszonej poza terenami zurbanizowanymi, na których, wedle § 9 ust. 1 pkt 2 lit. e planu, należy realizować przydomowe oczyszczalnie ścieków. Planowanie na tych terenach budowy wspomnianych 14 oczyszczalni ścieków nie zostało zakwestionowane. Powyższe ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewodę [...]nie budzą zastrzeżeń Sądu.
W tym miejscu wskazać warto, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i jako źródło powszechnie obowiązującego prawa na danym obszarze, podlega wykładni właściwej dla wykładni źródeł prawa. Miejscowy plan zawiera w sobie pewne ustalenia, będące przepisami prawa lokalnego obowiązujące powszechnie, które mogą przybrać postać: nakazu – przepisu określającego jakie czynności należy podjąć lub jakie warunki należy spełnić; zakazu – przepisu określającego jakie czynności lub zjawiska są niedopuszczalne. Odmianą zakazu jest dopuszczenie – przepis określający, które czynności lub które zjawiska należące do zdefiniowanej kategorii są dopuszczalne w przeciwieństwie do wszystkich pozostałych do tych kategorii, które są niedopuszczalne. Prócz treści normatywnych, w planie mogą wystąpić także treści związane z planem w postaci: informacji, prognoz i założeń, kierunków polityki przestrzennej, postulatów, uzasadnienia, wyjaśnień (I. Mironowicz, T. Ossowicz "Technika zapisu planu miejscowego. Wybrane problemy ogólne" w: red. E. Bagiński "Zarys metod i technik badawczych w planowaniu przestrzennym" OW Politechniki Wrocławskiej 1996 s. 59-60).
Zdaniem składu orzekającego zapisy miejscowego planu, znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie, mają charakter dopuszczenia, bowiem określają poprzez powołanie się na wyjątek od reguły, jaki sposób odprowadzania ścieków na danym terenie jest dopuszczalny. Organy obu instancji prawidłowo oceniły zatem, że zastosowanie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenach zurbanizowanych gminy S. jest sprzeczne z zapisami miejscowego planu. Z powołanych przez organy fragmentów uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...]nr [...] jasno wynika, że do czasu wyposażenia terenów w gminną sieć kanalizacji sanitarnej obowiązuje gromadzenie ścieków w zbiornikach bezodpływowych. Jako wyjątek wskazuje się jedynie tereny zabudowy rozproszonej, poza terenami zurbanizowanymi, na których należy realizować przydomowe oczyszczalnie ścieków. Jak wynika z treści planu intencją Rady Miejskiej przy podejmowaniu tej uchwały była rozbudowa układu gminnej kanalizacji sanitarnej, dla uzyskania możliwie największego zasięgu jej oddziaływania (§ 9 ust. 2 lit. c). Za obowiązujące uznano wyposażenie terenów przeznaczonych na cele zabudowy mieszkaniowej, usługowej oraz wielofunkcyjnych terenów rozwojowych w sieć zbiorczej kanalizacji sanitarnej (§ 9 ust. 2 lit. a). Dla terenów położonych poza projektowanym zasięgiem komunalnych oczyszczalni ścieków przewidziano zapewnienie budowy lokalnych systemów kanalizacji sanitarnej. Zapisy planu są jasne i w świetle założeń Rady Miejskiej nie pozostawiają wątpliwości. Dlatego też, dopuszczanie do realizacji wyłącznie zbiorników bezodpływowych do czasu realizacji sieci kanalizacji sanitarnej, zdaniem Sądu, nie stanowi nieświadomego zaniechania uchwałodawcy, lecz nosi cechy celowego działania. A zapis ten nie pozostaje w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Plany inwestycyjne gminy odnośnie wybudowania na danym terenie sieci kanalizacyjnej co do zasady nie mogą wyłączać uprawnienia właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, pod warunkiem że postanowienia miejscowego planu nie przewidują inaczej. W niniejszej sprawie zapisy miejscowego planu stanowią właśnie inaczej. Dlatego też do czasu wyeliminowania omawianego przepisu planu miejscowego gminy S., ma on moc obowiązującą i stanowi wyraz woli lokalnego prawodawcy do uporządkowania kwestii objętych planem w określony, wybrany przez siebie sposób.
W odniesieniu do zarzutów strony skarżącej wskazać wypada, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje kwestia rzeczywistej zabudowy, czy też jej braku, na terenach objętych inwestycją. Miejscowy plan wyraźnie definiuje pojęcie terenów zurbanizowanych i wskazuje, że są one wyznaczone na rysunku planu liniami rozgraniczającymi i oznaczone symbolami (cyframi i literami). Działki, na których ma powstać 36 oczyszczalni należą do terenów zurbanizowanych, co wynika wprost z treści miejscowego planu oraz załącznika graficznego. Nie ma zatem wątpliwości co do przeznaczenia tych terenów. Nie ma też wątpliwości, iż stosownie do treści § 9 ust. 2 lit. e, realizacja przydomowych oczyszczalni ścieków możliwa jest poza terenami zurbanizowanymi, w zabudowie rozproszonej.
Wskazać też należy, że powoływany przez stronę skarżącą brak warunków ekonomicznych pozwalających na realizację kanalizacji sanitarnej nie dotyczył terenów zurbanizowanych i nie został w żaden sposób wykazany. Strona skarżąca nie wyjaśniła też jaki wpływ na wynik sprawy miało naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. tj. jakich czynności nie mogła podjąć wskutek zaniechania organu, co czyni ów zarzut nieskutecznym.
Reasumując, Sąd uznał działanie Wojewody [...]w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło