I OZ 530/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 153/12 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. F. na pismo Zarządu Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 153/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 25 września 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, wobec tego, iż nie wykonał wezwania Sądu dotyczącego złożenia dodatkowych dokumentów, które miałyby zobrazować jego sytuację materialną. Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I OZ 819/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego od ww. postanowienia. Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2013 r., skarżący ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na fakt, że dane wskazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się być niewystarczające, zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów źródłowych, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, tj. aktualnego dokumentu ujawniającego dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu emerytury, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i lokat z ostatnich 3 miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego (wyżywienie, leczenie, opłaty za energie elektryczną, gaz, wodę i inne wydatki) oraz dokumentów potwierdzających ewentualne obciążenia finansowe (np. wysokość spłacanych rat), w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi, pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r., skarżący poinformował, że wyczerpujące informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej zawarł w składanych poprzednio wnioskach o przyznanie prawa pomocy, do których załączył istotne dla sprawy załączniki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie powołał się na art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a" i stwierdził, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby jego sytuacja materialna uległa jakiejkolwiek zmianie w sposób, który uzasadniałby uchylenie i zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. Wskazano również, że pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r., skarżący został ponownie wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący po raz kolejny jednak nie wykonał wezwania, gdyż nie nadesłał żądanych przez Sąd dokumentów. Niemożliwa zatem stała się ocena jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Przy tym kserokopie czterech dokumentów, na które powołuje się skarżący w piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 r., załączone do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy były brane pod uwagę zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy wydawaniu postanowienia z dnia 25 września 2012 r., jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny przy wydaniu postanowienia z dnia 31 października 2012 r. (sygn. akt I OZ 819/12) i okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. F., domagając się jego uchylenia w całości oraz przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie było nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację materialną strony. Zwrócono przy tym uwagę, że skarżący został wezwany, na podstawie art. 255 P.p.s.a., do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, tj. aktualnego dokumentu ujawniającego dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu emerytury, przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i lokat, przedłożenia dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego, przedłożenie dokumentów potwierdzających ewentualne jego obciążenia finansowe. Odmawiając przyznania prawa pomocy wskazano, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, gdyż nie złożył żądanych dokumentów, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wskazane wyżej prawomocne postanowienie Sądu I instancji z dnia 25 września 2012 r. należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona. Domagając się ponownie przyznania prawa pomocy skarżący nie wskazał, że zaistniała jakakolwiek zmiana okoliczności, które w poprzednio prowadzonym postępowaniu skutkowały odmową zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. J. F. w dalszym ciągu nie przedstawił dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, do których złożenia wzywał Sąd I instancji, a zatem brak było podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.