I SA/Po 383/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-06-28

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki, Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów (Dyrektor Izby Skarbowej) jest zobowiązany do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących obliczenia wielkości ulgi we wpłatach zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, jeśli te wpłaty stanowią niepodatkowe należności budżetowe?
Ratio decidendi
Wpłaty z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, mimo że nie są podatkami w ścisłym tego słowa znaczeniu, stanowią niepodatkowe należności budżetowe. Zgodnie z definicją zawartą w Ordynacji podatkowej, przepisy dotyczące takich należności są przepisami prawa podatkowego. W związku z tym, Minister Finansów jest zobowiązany do wydania indywidualnej interpretacji w tym zakresie, a odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie jest niezgodna z prawem.
Stan faktyczny
Spółka Akcyjna zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów dotyczących obliczenia ulgi we wpłatach z zysku na rzecz budżetu państwa. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytanie wykracza poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej, spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia postanowień i wydania interpretacji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. SA [...] na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów dotyczących obliczenia wielkości ulgi we wpłatach zysku na rzecz budżetu państwa I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu Ministra Finansów, w dniu [...] grudnia 2011r. wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Spółki Akcyjnej [...] z dnia [...] września 2011 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących obliczania wielkości ulgi we wpłatach zysku na rzecz budżetu państwa. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że wnioskodawca jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa osiągającą przychody z: wykonywania umów bezpośrednio na rzecz Skarbu Państwa oraz innych podmiotów np. spółek Skarbu Państwa, instytutów badawczych, spółek będących własnością podmiotów innych niż Skarb Państwa w zakresie dostaw lub usług dotyczących sprzętu wojskowego. Uzyskuje również przychody z innych źródeł np. z najmu wolnych powierzchni. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy przy obliczeniu wielkości ulgi we wpłatach zysku na rzecz budżetu państwa, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 18 października 2010 r. w sprawie ulg we wpłatach z zysku przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wykonujących zadania na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1354) dalej rozporządzenie, wnioskodawca może w wartości przychodów ze sprzedaży produkcji i usług na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa uwzględnić przychody uzyskiwane z wykonywania umów na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa w zakresie dostaw lub usług dotyczących sprzętu wojskowego biorąc pod uwagę, że każdorazowo finalnym odbiorcą dostaw i usług jest Skarb Państwa - MON lub jednostka organizacyjna MON? Zdaniem wnioskodawcy, obliczając wielkości ulgi we wpłatach zysku na rzecz budżetu państwa, o której mowa w rozporządzeniu, spółka może w wartości przychodów ze sprzedaży produkcji i usług na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa uwzględnić przychody uzyskiwane z wykonywania umów na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa w zakresie dostaw lub usług dotyczących sprzętu wojskowego biorąc pod uwagę, że każdorazowo finalnym odbiorcą dostaw i usług jest Skarb Państwa - MON lub jednostka organizacyjna MON. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, że istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r. Nr 154, poz. 792 ze zm.). Art. 2 ust. 6 tej ustawy przewidywał, że do wpłat z zysku stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2. Regulacja ta jednoznacznie wskazywała, że do wpłat z zysku miały zastosowanie wprost i bez żadnych ograniczeń przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, a od dnia 1 stycznia 1998 r. - Ordynacji podatkowej. Art. 341 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 R. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 239, ze zm.) – dalej O.p. stanowi, że jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na ustawę o zobowiązaniach podatkowych lub odsyłają ogólnie do przepisów o zobowiązaniach podatkowych, stosuje się przepisy działu III niniejszej ustawy. Powyższy przepis nakazuje więc stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej: "Zobowiązania podatkowe" (art. 21 - 119). Kwestie dotyczące interpretacji przepisów prawa podatkowego zostały zawarte w rozdziale 1 a działu II (art. 14a-14p). Art. 14h O.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej odsyła natomiast do stosowania odpowiednio przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 168, art. 169 § f- 2, art. 170 i art. 171 oraz przepisów rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. W przepisie tym brak jest zatem odniesienia do rozdziału III tej ustawy. Spółka wniosła o potwierdzenie, że przy obliczeniu wielkości ulgi we wpłatach zysku na rzecz budżetu państwa, o której mowa w powołanym rozporządzeniu wnioskodawca może w wartości przychodów ze sprzedaży produkcji i usług na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa uwzględnić przychody uzyskiwane z wykonywania umów na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa w zakresie dostaw lub usług dotyczących sprzętu wojskowego biorąc pod uwagę, że każdorazowo finalnym odbiorcą dostaw i usług jest Skarb Państwa - MON lub jednostka organizacyjna MON. W ocenie organu pytanie Spółki ustaleń wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 O.p., nie znajdującym się w dziale III, do stosowania którego w przedmiotowej sprawie odsyła ww. art. 341 O.p., w związku z tym organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji, na podstawie art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p. W dniu [...] stycznia 2012r. spółka wniosła o uchylenie postanowienia i wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zdaniem strony, stanowisko organu, iż Minister Finansów nie może wydać interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów dotyczących wypłat z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, jest błędne. Spółka wskazała, że zgodnie z art. 14b § 1 i art. 3 pkt 1 i 2 O. p. Minister Finansów jest uprawniony i zobowiązany do wydawania interpretacji indywidualnych w zakresie ustaw (oraz aktów wykonawczych do tych ustaw) dotyczących podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określających podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie opodatkowania, stawki podatkowe uraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych. Ponadto pełnomocnik zauważył - powołując przepisy ustawy o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 1996 r. w sprawie określenia trybu i terminów dokonywania wpłat z zysku oraz składania deklaracji przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, a także określenia wzorów tych deklaracji - że ustawa ta zawiera podmiot (jednoosobowe spółki Skarbu Państwa), przedmiot opodatkowania (osiągnięcie zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym), powstanie opodatkowania, stawki (15%), regulację praw i obowiązków organów podatkowych. W ocenie strony, wypłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa spełniają cechy definicyjne podatku opisane w art. 6 O.p., gdyż są wynikającym wprost z ustawy, publicznoprawnym, nieodpłatnym, bezzwrotnym, przymusowym, świadczeniem pieniężnym na rzecz Skarbu Państwa. W złożonym zażaleniu podniesiono również, że wypłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa zostały zaliczone do dochodów publicznych stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240 z późn. zm.). Przepis art. 14b O.p. obejmuje także wypłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa i do zastosowania tego przepisu nie jest potrzebne odrębne odesłanie w ustawie z dnia 1 grudnia 1995r. Art. 2 ust. 6 tej ustawy stanowi - zdaniem strony - zbędne powtórzenie, że do wypłat z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych i bez tego przepisu bowiem należałoby stosować do ww. daniny publicznoprawnej przepisy Ordynacji podatkowej. W dniu [...] lutego 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu Ministra Finansów wydał postanowienie nr [...] w którym uznał zarzuty zawarte w przedmiotowym zażaleniu za bezpodstawne i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powołano analogiczne argumenty, jak w postanowieniu pierwszoinstancyjnym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wydane postanowienie skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając: - naruszenie art. 14b § 1 O.p. przez niezastosowanie ww. przepisu polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej, podczas gdy w rzeczywistości taka interpretacja powinna zostać wydana, - naruszenie art. 3 pkt 1, pkt 2 i art. 6 O.p., postanowień ustawy o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz rozporządzenia poprzez uznanie że: wypłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa nie są podatkiem ani niepodatkową należnością budżetową, ustawa o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa nie jest ustawą podatkowa w rozumieniu art. 3 pkt 1 O.p., ustawa o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz rozporządzenia nie są przepisami podatkowymi w rozumieniu art. 3 pkt 2O.p., - błędną wykładnię art. 2 ust. 6 ustawy o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa i art. 341 O.p. poprzez przyjęcie, że powyższe postanowienia wyłączają możliwość udzielenia interpretacji indywidualnych w odniesieniu do postanowień ustawy o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ulg we wpłatach z zysku przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wykonujących zadania na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej powtórzył argumenty podnoszone w odwołaniu dodatkowo zauważając, że w art. 2 ust. 6 ustawy o wpłatach z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wskazano, że ustawę o zobowiązaniach podatkowych stosuje się z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2 tej ustawy (zawierającego upoważnienie do wydania rozporządzenia Rady Ministrów, które było przedmiotem zapytania o udzielenie interpretacji indywidualnej) i wobec tego należy przyjąć, że art. 341 O.p. nie znajduje zastosowania do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ulg we wpłatach z zysku przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wykonujących zadania na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi uznając, że zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga zasługuje w pełni na uwzględnienie. [...] SA w P. zwróciła się do organu o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U nr 154, poz. 792, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2010 r. w sprawie ulg we wpłatach z zysku przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wykonujących zadania na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa (Dz. U. nr 205, poz. 1354). Organ upoważniony do wydawania pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowe odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu wydane postanowienie narusza obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie z art. 14b O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (indywidualną interpretację). W związku z tym organ jest obowiązany do wydania indywidualnej interpretacji prawa, jeśli złoży go podmiot legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o wydanie takiej interpretacji, przedmiotem wniosku są przepisy prawa podatkowego, wniosek jest złożony we właściwej formie (musi być złożony na piśmie), zawiera wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, stanowisko wnioskodawcy w sprawie i nie zachodzą okoliczności wskazane w § 5 art. 14 b O.p. W zaskarżonym postanowieniu organ nie kwestionuje, że skarżąca spółka jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem ani też, że wniosek został złożony w niewłaściwej formie. W związku z tym rozpoznając skargę należy odnieść się do przedmiotu wniosku, czy wniosek skarżącej spółki dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego. Art. 3 O.p. zawiera definicje legalne pojęć występujących w ustawie Ordynacja podatkowa, precyzując znaczenie określonych terminów dla potrzeb interpretacji przepisów tejże ustawy. Ustawodawca zdefiniował w art. 3 pkt 2 O.p. pojęcie przepisów prawa podatkowego, stanowiąc, że ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego – rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Z kolei przepis art. 3 pkt 1 O.p. stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych – rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązku organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Definicja ta rozciąga znaczenie pojęcia "podatek" na daniny o charakterze publicznoprawnym, w tym na niepodatkowe należności budżetowe. W ordynacji podatkowej jest również zawarta definicja niepodatkowych należności budżetowych, są to zgodnie z art. 3 pkt 8 O.p. niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. W świetle powołanej wyżej regulacji należy stwierdzić, że wpłaty z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa mają charakter niepodatkowych należności budżetowych, są zobowiązaniem publicznoprawnym stanowiącym dochód budżetu państwa. Skoro pytanie zawarte we wniosku skarżącej spółki o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczyło kwestii związanych z obliczaniem wysokości wpłat z zysku jednoosobowej spółki Skarbu Państwa (niepodatkowej należności budżetowej) regulowanych przepisami ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu państwa (DZ. U. nr 154, poz. 792, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady ministrów w sprawie ulg we wpłatach z zysku przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu państwa wykonujących zadania na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, to w świetle powołanych przepisów wniosek dotyczy przepisów zawartych w ustawach podatkowych – art. 3 pkt 1 , w związku z art. 3 pkt 8 O.p. , zatem przedmiotem wniosku są przepisy prawa podatkowego. Dlatego też wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji skarżącej spółki złożony w dniu [...] września 2011 r. powinien być rozpoznany w trybie przewidzianym w art. 14 b i następne O.p. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej postanowiono w oparciu o art. 200 , art. 205 § 2 w zw. z art. 250 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło