III SA/Wr 96/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-06-29
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył kary pieniężne na spółkę z o.o. za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy, pomimo twierdzeń spółki o skutecznym zgłoszeniu pojazdu do licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nałożyły kary pieniężne. Strona skarżąca nie wykazała skutecznego zgłoszenia pojazdu do licencji, a jedynie wysłała pismo, które nie zostało potwierdzone jako zawierające wymagane zgłoszenie. Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, przyznając prymat wyjaśnieniom Biura ds. Transportu Międzynarodowego nad dowodami przedstawionymi przez stronę skarżącą. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka A została ukarana karami pieniężnymi przez Naczelnika Urzędu Celnego za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka twierdziła, że zgłosiła wymianę pojazdu do licencji, jednak organy uznały, że zgłoszenie nie zostało skutecznie dokonane. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu w zakresie niezgłoszenia pojazdu do licencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w S.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. "A" (dalej przywoływanej w skrócie także jako "strona skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L., nakładającej na stronę kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy.
W uzasadnieniu, w części dotyczącej ustalenia stanu faktycznego sprawy przytoczono, że w dniu [...] r. na drodze krajowej funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów zespołu pojazdów składającego się z samochodu marki Iveco nr rejestracyjny [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 25 700 kg) oraz przyczepy marki CMT (nr rejestracyjny [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 19 000 kg). Podmiotem wykonującym przewóz drogowy była spółka z o.o. "A", natomiast przedmiotem przewozu były rzeczy transportowane z Czech do Polski, o wadze 20 252 kg, na dowód czego kierowca przedłożył dokument CMR.
W trakcie kontroli, po analizie zapisów tachografu stwierdzono, że kierowca przekroczył kilkakrotnie dzienny czas prowadzenia pojazdu i skrócił dzienny czas odpoczynku. Okazał wypis z licencji nr [...]. Na okoliczność powyższych zdarzeń sporządzono protokół kontroli.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku z wykonywaniem przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców, W toku postępowania strona złożyła wyjaśnienia, a na zapytanie organu, pismem z [...] r. Główny Inspektorat Transportu Drogowego - Biuro d/s Transportu Międzynarodowego - poinformował, że wymieniony wyżej pojazd nie został zgłoszony do licencji o nr [...] udzielonej przedsiębiorcy - "A" Sp. z o.o. z miejscowości S. Pismem z [...] r. strona wyjaśniła, że [...] r. pisemnie powiadomiła Ministerstwo Infrastruktury - za pośrednictwem Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego - o wymianie pojazdu samochodowego objętego licencją przewozową. Dodała, że przedsiębiorca nie jest w stanie sprawdzić, czy jego informacja dotarła i została wprowadzona do systemu. Załączyła także fotokopię wniosku przesłanego do wymienionego Biura o zmianę licencji na międzynarodowy transport drogowy i oznaczonego datą [...] r., obejmującego w swej treści dwa pojazdy samochodowe, w tym - poddany kontroli samochód marki Iveco o nr rej. [...].
W dniu [...] r. pracownica Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego - Biura ds. Transportu Międzynarodowego - potwierdziła telefonicznie funkcjonariuszowi celnemu informację zawartą w piśmie z [...] r., tj. fakt, że Spółka z o.o. "A" od [...] r. nie zgłosiła zmian do posiadanej licencji. Na okoliczność tej informacji sporządzono stosowną notatkę służbową.
Po zakończeniu postępowania, decyzją z [...] r. sygn. [...], Naczelnik Urzędu Celnego w L. wymierzył stronie skarżącej kary pieniężne w kwotach:
[...] zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji (Lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym);
[...] zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego w okresie rozliczeniowym rozpoczętym [...] r. o godzinie 06:01 - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny (Lp. [...]) załącznika);
[...] zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego w okresie rozliczeniowym rozpoczętym [...] r. o godzinie [...] - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ([...] zł) oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę (1 x [...] zł) (lp. [...] załącznika);
[...] zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się [...] r. o godzinie [...] - o czas do jednej godziny (lp. [...]) załącznika);
Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Zarzuciła, że była przekonana, iż wszczęte postępowanie dotyczy tylko czasu pracy kierowcy. Nie została natomiast poinformowana, że przedmiotem kontroli jest również kwestia zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji. W związku z tym postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 8, art. 10 § 1, a w konsekwencji art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.). Strona nie zgodziła się przy tym, że kontrolowany pojazd nie był zgłoszony do licencji. Stwierdziła, że z wnioskiem o zmianę danych wystąpiła [...] r., wysyłając go listem poleconym nr [...], przy czym korespondencję nadano w kopercie oznaczonej nazwą bliźniaczej firmy – "B" Sp. z o.o. Na tę okoliczność wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyciągu z pocztowej książki nadawczej z potwierdzeniem wysłania listu poleconego w dniu [...] r. oraz o przesłuchanie w charakterze świadka - kierownika transportu spółki, wysyłającego zgłoszenie. W ocenie strony pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego - Biura ds. Transportu Międzynarodowego nie przesądza, że spółka nie zgłosiła pojazdu do licencji, a jedynie stwierdza, że w dokumentacji Biura taki pojazd nie figurował. Tymczasem spółka dopełniła obowiązku zgłoszenia pojazdu przewidzianego w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i nie zachodzą przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził, że stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, wniosek o udzielenie licencji powinien zawierać rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji. Zgodnie zaś z art. 14 tej ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania (ust. 1). Jeżeli natomiast zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji (ust. 2).
Twierdzenia strony skarżącej dotyczące zgłoszenia przez nią przedmiotowego pojazdu do licencji nie znajdują w ocenie organu odwoławczego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jak bowiem wynika z pisma Biura d/s Transportu Międzynarodowego z [...] r. oraz załączonych do niego dokumentów (formularza wniosku z pieczęcią wpływu), przedmiotowy pojazd został zgłoszony do licencji o numerze [...] udzielonej stronie skarżącej, w dniu [...] r. (formularz został wypełniony [...] r.). Uszczegóławia to pismo tej instytucji z [...] potwierdzające wpływ w styczniu [...] r. przesyłki o wspomnianym numerze listu poleconego, ale zaprzeczające, by zawierała ona jakiekolwiek dokumenty dotyczące zgłoszenia pojazdu o nr rejestracyjnym [...] do licencji o nr [...]. Powyższe pisma urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości (art. 76 § 1 - 2 k.p.a.), którego nie obaliły przeciwdowody nadesłane przez stronę (fotokopia wniosku z [...] r. w sprawie zmiany licencji na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz fotokopia strony nadawczej książki pocztowej). Nie sposób bowiem jedynie na ich podstawie ustalić, że wspomniana przesyłka z [...] r. rzeczywiście zawierała wniosek z [...] r. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, nie było konieczności przesłuchiwania na tę okoliczność świadka w osobie A. N., czemu dano wyraz w postanowieniu z [...] r. Organ odwoławczy nie zanegował, że w styczniu 2010 r. firma [...] wysłała do Biura d/s Transportu Międzynarodowego przesyłkę z dokumentami, jednak wskazał, że w świetle przywołanych wyżej wyjaśnień tej instytucji nie sposób przyjąć, że w przesyłce tej znajdował się wniosek strony skarżącej, dotyczący zgłoszenia do posiadanej licencji zmiany pojazdu wykorzystywanego w transporcie drogowym. Korzystając z zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Dyrektor Izby Celnej we W. przyznał prymat wyjaśnieniom Biura d/s Transportu Międzynarodowego i uznał, że ta okoliczność została udowodniona. Ponadto, nie wyrażając zgody na przesłuchanie świadka organ miał na względzie wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości i prostoty postępowania, a także fakt, że termin zakończenia niniejszej sprawy był już przedłużany.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących rozszerzenia prowadzonego postępowania administracyjnego o kwestię zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do posiadanej licencji organ wyjaśnił, że wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji rzadko kiedy może być stwierdzone w toku kontroli drogowej, bezpośrednio na drodze. W toku takiej kontroli przedsiębiorca (a zazwyczaj - tak jak w rozpatrywanej sprawie - reprezentujący go kierowca) ma obowiązek przedstawienia organom dokonującym kontroli wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, który nie zawiera oznaczenia pojazdu samochodowego "zgłoszonego do licencji", tzn. pojazdu objętego tą licencją. Ustalenie tego faktu, a więc niejako sprawdzenie wniosku przedsiębiorcy w tym zakresie, dokonuje się w toku dalszego postępowania, dopiero poprzez uzyskanie informacji od odpowiednich organów licencyjnych w zakresie transportu drogowego. Ponadto strona miała świadomość, że w trakcie kontroli drogowej sprawdzana była licencja (wypis z licencji), albowiem wynika to z rubryki "skontrolowane dokumenty" w protokole kontroli. W postanowieniu z [...] r. strona została poinformowana o treści dokonanych ustaleń Biura d/s Transportu Międzynarodowego a pismem z [...] r. ustosunkowała się do nich. Wobec powyższego, zdaniem organu, nie można twierdzić, że nie wiedziała, iż ta kwestia jest również przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego
W dalszej części uzasadnienia organ dokonał oceny zasadności zaskarżonej decyzji odnośnie do stwierdzonych naruszeń czasu pracy kierowcy, chociaż w tej mierze odwołanie nie zawierało żadnych zarzutów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka "A" zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7, 8,10 §1, 61 § 4, 75 § 1, 76 § 1-3, 77 § 1 i 2, 78 § 1 i 2, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 74 ust. 1-4, art. 92 ust. 1, 92a ust. 4 i 93 ust. 7 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) i § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2.09.2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (DZ. U. nr 145, poz. 1184 z późn. zm.). wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Na poparcie skargi strona skarżąca argumentowała, że w związku ze stwierdzonymi w protokole kontroli drogowej naruszeniami, postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne: "w związku z wykonywaniem przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców". Wobec tego, w ocenie skarżącej spółki, postępowanie, które później było prowadzone w aspekcie niezgłoszenia pojazdu do licencji, zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Strona nie miała możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym zakresie (art. 10 §1 k.p.a.), co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego (art. 7 i 77 k.p.a.). Strona skarżąca była przekonana, że wyjaśnienie jakie złożyła w piśmie z dnia [...] r. jest wystarczające i nie sądziła, że może to być przedmiotem zaskarżonej decyzji, ewentualnie sądziła, że kwestia niezgłoszenia pojazdu do licencji będzie przedmiotem odrębnego postępowania.
Jak dalej wyjaśniała, zgłosiła wymieniony pojazd przesyłając informację (nie stanowiącą danych zawartych w treści licencji) - listem poleconym w dniu [...] r. Na tę okoliczność skarżąca zgłosiła w odwołaniu wnioski dowodowe: o przeprowadzenie dowodu z wyciągu z pocztowej książki nadawczej z potwierdzeniem wysłania listu poleconego oraz o przesłuchanie w charakterze świadka kierownika transportu spółki, wysyłającego zgłoszenie, które to wnioski organ bezpodstawnie pominął. Podniesiono, że firma "A" oraz firma "B" są "siostrzanymi" spółkami, z tym samym zarządem i z siedzibą pod jednym adresem. W celu uproszczenia spraw związanych z wysyłaniem i odbieraniem poczty firma "B" podpisała z urzędem pocztowym umowę o "bezznaczkowym" przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek. Wszystkie przesyłki wychodzące z adresu "[...]" są pakowane w koperty z logo firmy "B" i wpisywane do książki nadawczej jako przesyłki firmy "B". W toku postępowania odwoławczego Biuro d/s Transportu Międzynarodowego potwierdziło otrzymanie listu poleconego z dnia [...] r., nie potwierdziło jednak, że przesyłka zawierała wniosek z dnia [...] r. Bezzasadne jest jednak w przeświadczeniu strony skarżącej stwierdzenie w decyzjach obu instancji, że pisma Biura korzystają z domniemania prawdziwości i przyjęcie na tej podstawie, że wyjaśnienia i oświadczenia spółki należy z gruntu uznać jako nieprawdziwe, bez ich weryfikowania, co stanowi naruszenie zasad postępowania dowodowego. Pisma Biura ds. Transportu Międzynarodowego nie przesądzają o tym, że strona skarżąca nie zgłosiła pojazdu do licencji, a jedynie o tym, że w dokumentacji Biura ds. Transportu Międzynarodowego taki pojazd nie figurował. Procedura "dopisania" pojazdu jest taka, że to przedsiębiorca składa odpowiednie zgłoszenie, a urzędnik - na podstawie zgłoszenia dopisuje pojazd do bazy danych - a w tym konkretnym przypadku nie doszło do tej drugiej czynności. Zgłoszenie to ma charakter informacyjny i nie jest podstawą do zmiany treści licencji (art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym).
O tym, że przedmiotowy pojazd nie został dopisany do bazy danych (wniosek spółki z dnia [...] r. zaginął) spółka dowiedziała się dopiero w toku postępowania i wówczas ponownie wnioskiem z dnia [...] r. dokonała zgłoszenia pojazdu. Pisma Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego - Biuro Transportu Międzynarodowego - nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 §1 i 2 k.p.a. Organ niezgodnie z prawem zinterpretował treść art. 76 §1 k.p.a. wyprowadzając z niego wniosek o "większej wartości dowodowej dowodu z dokumentu urzędowego" w stosunku do wartości dowodów pochodzących z innych źródeł dowodowych. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego nie jest oparty na koncepcji legalnej oceny dowodów.
Spółka nie wiedziała, że jej zgłoszenie wymiany pojazdów z dnia [...] r. nie zostało uwzględnione w bazie danych dotyczących posiadanej licencji, zachodzą więc przesłanki zastosowania przepisów art. 92 ust. 4 i 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Uwzględniając przytoczone kryteria oceny zaskarżonych aktów administracyjnych przez sądy administracyjne, należy podkreślić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej w skrócie przywoływanej jako "u.t.d.") oraz przepisów wykonawczych do tego aktu, tzn. § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2.09.2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (DZ. U. nr 145, poz. 1184 z późn. zm.), czy też unormowań prawa Unii Europejskiej, w tym przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.).
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia norm postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie procedury skutkowałoby koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Godzi się podkreślić, że kodeks postępowania administracyjnego nie ustanawia szczególnie sformalizowanych wymogów w zakresie etapu wszczęcia postępowania. W przepisie art. 61 § 4 kodeks stanowi tylko, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Kodeks nie określa co do zasady formy wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego. Wyjątkowo forma taka może wynikać z przepisów szczególnych. Niemniej oczywiste jest, że tylko znajomość zakresu przedmiotu postępowania administracyjnego gwarantuje stronie pełną możliwość korzystania z jej praw procesowych w zakresie np. formułowania wniosków dowodowych, gdyż bez wiedzy o granicach toczącego się z urzędu postępowania strona nie mogłaby skutecznie bronić swych racji a jej interes prawny nie byłby należycie chroniony. Wówczas udział strony w sprawie byłby pozorny, uniemożliwiający jej właściwą aktywność procesową - ukierunkowaną na przedmiot, istotę postępowania. Ponadto nie można wydać decyzji poza tokiem postępowania, to znaczy bez jego formalnego przeprowadzenia. Albo toczy się ono na wniosek (zasada skargowości), który wyznacza owe granice albo z urzędu (oficjalności) i w tym drugim przypadku bez wątpienia zakres postępowania musi być oznaczony, określając rodzaj sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej w kontekście znajdujących zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego.
Opisane warunki wszakże zostały spełnione w rozpatrywanym przypadku.
Aczkolwiek, w rzeczy samej, postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r. określało tylko, że prowadzone jest w związku z wykonaniem przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców, jednakże w toku tego samego postępowania administracyjnego pierwszej instancji strona została powiadomiona (w końcowym fragmencie postanowienia z dnia [...] r., wydanego na mocy art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 k.p.a.), że z informacji uzyskanych z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu drogowego wynika, iż kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do licencji a postępowanie toczy się w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że organ dokonał bezsprzecznie rozszerzenia zakresu przedmiotowego prowadzonego postępowania i dalej toczyło się ono także w sprawie niezgłoszenia pojazdu do licencji i o tej czynności procesowej strona została zawiadomiona, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., wskazane bowiem postanowienie zostało jej skutecznie doręczone. Strona skarżąca w odpowiedzi przesłała do organu pierwszej instancji wyjaśnienia w omawianej materii (w piśmie z dnia [...] r.) wraz z kopią wniosku z dnia [...] r. - przesłanego do Biura do spraw Transportu Międzynarodowego o wymianie pojazdów objętych licencją. Treść zawartej tamże wypowiedzi strony skarżącej generalnie odpowiada jej późniejszym twierdzeniom podnoszonym w aspekcie licencji. Organ pierwszej instancji ustosunkował się do tych twierdzeń oraz przedstawionego przez stronę dowodu na stronie 5 uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Z unormowań kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika zakaz rozszerzenia przez organ pierwotnie ustalonych granic postępowania administracyjnego, organ winien jednak o tym poinformować strony postępowania, z którego to formalnego wymogu w rozpatrywanym przypadku się wywiązał.
W świetle powyższych okoliczności nie można wobec tego przyznać słuszności zarzutom skargi, że doszło do uchybienia norm procesowych, tj. w szczególności artykułów 7, 8, 10 § 1, 61 § 4, 77 § 1 i 2 k.p.a. Strona skarżąca została powiadomiona przez organ pierwszej instancji o przedmiocie trwającego postępowania i miała zachowaną możliwość, z której to sposobności zresztą skorzystała – zgłoszenia wniosków dowodowych także co do ujawnionego niezgłoszenia pojazdu do licencji. Przekonanie zatem, jakoby pozostawała w błędzie tudzież nieświadomości co do zakresu postępowania (granic sprawy), należy ocenić jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Na tego rodzaju zapatrywanie nie ma wpływu treść przytoczonych przez skarżącą spółkę unormowań cytowanego rozporządzenia wykonawczego do ustawy w sprawie kontroli przewozu drogowego. Przepisy rozporządzenia regulują zagadnienia związane z trybem, sposobem i formą czynności kontroli - drogowej, w siedzibie kontrolowanego lub kontroli granicznej. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do uchybienia uregulowań powołanego rozporządzenia albowiem procedura kontrolna została zachowana łącznie ze sporządzeniem prawidłowego protokołu kontroli. Przyjęte rozwiązania prawne ustawy i wymienionego rozporządzenia nie wyłączają wszakże dokonywania przez organ – już w toku postępowania administracyjnego - dalszych czynności procesowych organu, zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy oraz przeprowadzenia dowodów, gromadzenia materiałów, poprzez np. uzyskanie od innych organów administracji publicznej stosownych informacji, jakie dany organ uzna za niezbędne dla potrzeb prowadzonego postępowania celem wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego załatwianej sprawy.
Na tym tle, zasadnie organy uznały, że zgromadzony materiał dowodowy wykazał niezgłoszenie do licencji przez stronę skarżącą kontrolowanego pojazdu, którym wykonywała transport drogowy
W kontekście przepisu art. 14 ustawy o transporcie drogowym trzeba zauważyć, że prowadzenie działalności gospodarczej w transporcie drogowym przez licencjonowanego przewoźnika drogowego wiąże się z pewnymi powinnościami, między innymi z nałożonym na przewoźnika przez tę ustawę obowiązkiem informowania organu, który udzielił licencji, o wszelkich zmianach danych, o których mowa w art. 8 u.t.d. - w terminie 14 dni od daty powstania takich zmian. Zgodnie z art. 8 ust.1. - licencji udziela się na pisemny wniosek przedsiębiorcy. Stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 4 zaś - wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać także rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji; Brak zgłoszenia pojazdu do licencji mieści się w pojęciu naruszenia obowiązków wynikających z ustawy tj. obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 u.t.d. W stanie prawnym sprawy - wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji zostało wymienione w załączniku do ustawy o transporcie drogowym jako naruszenie podlegające karze pieniężnej (lp. 1.2 załącznika), sankcjonowane karą pieniężną w wysokości [...] zł.
Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r. , sygn.. akt II GSK 816/10 ( LEX nr 1068878.) :
Zgłoszenie nowego pojazdu (tj. nabytego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej w transporcie drogowym) nie wymaga wszczęcia procedury z art. 14 ust. 2 u.t.d. Zgłoszenie w oparciu o art. 14 ust. 1 u.t.d. wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8, ma charakter czynności materialno-technicznej czy też formy deklaracji o uaktualnieniu akt sprawy znajdujących się u organu udzielającego licencję. Zgłoszenie o jakim mowa w art. 14 ust. 1 u.t.d., w przypadku danych dotyczących nowego pojazdu samochodowego, którym ma być wykonywany transport drogowy, stanowi oświadczenie woli i wiedzy, z którym przewoźnik drogowy ma obowiązek wystąpić wobec organu właściwego do udzielenia licencji. Tego rodzaju oświadczenie stanowi rodzaj podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., do którego znajduje także odpowiednie zastosowanie tryb z art. 64 § 2 k.p.a. Obowiązek zgłoszenia na piśmie wszelkich zmian danych, o jakim mowa w art. 14 ust. 1 u.t.d., tak jak inne obowiązki określone przez prawo, należy wykonać z należytą starannością.
Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażone w przytoczonym wyroku poglądy. Podkreślenia wymaga, że skoro ustawa wiąże dolegliwe skutki prawne z niedopełnieniem zgłoszenia pojazdu do licencji to rzeczą przewoźnika jest upewnienie się, czy jego pismo (wniosek wraz załącznikami stosownie do wymogów art. 8 u.t.d.) dotarło do adresata – właściwego organu, który udzielił koncesji. W przepisie art. 14 u.t.d. nie chodzi więc o sam fakt powoływania się przez przewoźnika, że dokonał zgłoszenia zmian (pojazdu do licencji), lecz o skuteczne zgłoszenie, przez co należy rozumieć wykazanie, że rzeczone pismo dotarło do organu. Okoliczność ta nie może być domniemywana. Tymczasem, jak trafnie podniósł organ, który trzeba przyznać wnikliwie prowadził tu postępowanie wyjaśniające - z informacji Biura do spraw Transportu Międzynarodowego wynika, że zgłoszenie pojazdu nastąpiło, ale dopiero w dacie [...] r , czyli po dniu kontroli pojazdu, która miała miejsce [...] r. Biuro to – jakkolwiek przyznało, że otrzymało przesyłkę poleconą o powoływanym przez stronę skarżącą numerze, jednakże nie zawierała ona żadnych dokumentów dotyczących zgłoszenia przez stronę skarżącą pojazdu do licencji. Wypada zauważyć, że strona skarżąca sama stwierdziła, że jej korespondencja jest wysyłana wraz z korespondencją posiadającej ten sam zarząd i siedzibę co strona skarżąca - i pod firmą - spółki "B".
Abstrahując od tego, że książka nadawcza nie stanowi dowodu doręczenia przesyłki adresatowi wypada podnieść, że kserokopia książki pocztowej spółki "B" wskazuje wprawdzie nadanie listu poleconego do Biura w dacie [...] r., lecz w pozycji "uwagi" nie ma żadnego oznaczenia, że dotyczy spółki "A", czy też informacji o zawartości tej przesyłki. Skoro zgłoszenie według art. 14 ustawy o transporcie drogowym ma mieć formę pisemną, trzeba przyjąć, że dowody mające wykazać dokonanie tej czynności przez stronę winny także mieć w zasadzie taką udokumentowaną formę, by nie mieć zastrzeżeń do ich mocy dowodowej. Pozostaje więc jeszcze kwestia oceny wiarygodności tego dowodu w kontekście uzyskanych przez organ wyjaśnień Biura. Słusznie strona skarżąca podkreśliła, że kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje otwarty system dowodów, jednakże w sytuacji stojących ze sobą w sprzeczności twierdzeń Biura i strony skarżącej – organ musiał dokonać oceny dowodów, w tym zbadać, czy racjonalne jest dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka w postaci osoby wysyłającej korespondencję z obu firm. Rezygnacja organu odwoławczego z dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka, wobec przypisania większej wiarygodności dowodom uzyskanym od organu udzielającego koncesję – przeczącym tezie strony skarżącej, że wysłany do Biura list polecony zawierał przedmiotowe zgłoszenie - nie może być poczytana za naruszenie procedury, nie uchybia regułom swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a,, art. 107 § 3 k.pa.) i nie stanowi również naruszenia art. 78 k.p.a, które miałoby wpływ na wynik sprawy, skoro organ już wyczerpująco wyjaśnił okoliczności sprawy, dotyczące zgłoszenia pojazdu do licencji. Rzeczą strony było podjęcie działań w celu upewnienia się, czy jej wniosek rzeczywiście dotarł do adresata albowiem to na niej spoczywa obowiązek skutecznego zgłoszenia pojazdu do licencji.
Tym samym, skoro ustalenia co do stanu faktycznego sprawy zostały dokonane zgodnie z prawem, organ zasadnie przyjął spełnienie ustawowych przesłanek do nałożenia kary pieniężnej.
W sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Na tle ustalonych okoliczności faktycznych sprawy bowiem nie można przyjąć, by brak należytej staranności strony w upewnieniu się, że doszło do skutecznego zgłoszenia pojazdu do licencji mógł być kwalifikowany jako sytuacja, w której strona skarżąca "nie miała wpływu na powstanie naruszenia" lub "nie mogła przewidzieć".
Z tych względów skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło