I OSK 419/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 561/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. S. na Rektora [...] w K. postanawia oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 561/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. S. na Rektora [...] w K.. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2012 r. wpłynęło do Rektora [...] w K. pismo A. S. z dnia 3 lutego 2012 r., z którego treści wynikało, iż jest to "odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2012 r. – od ostatniej odpowiedzi Prof. dr mgr inż. A. T. Rektora [...] im. [...]". Pismem z dnia 2 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał A. S. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo z dnia 24 maja 2012 r., w którym powołała się na przepisy art. 126, art. 127, art. 197 i art. 369 Kodeksu postępowania cywilnego. Podała również, iż wszystkie dokumenty znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt III SA/Kr 345/10. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. W swojej skardze skarżąca wskazała, iż jest to skarga na decyzję Rektora [...] w K. z dnia [...] marca 2012 r. Podała również numer decyzji, tj. [...],[...]. Na podstawie akt administracyjnych sprawy ustalono, iż pod tą datą i numerem znajduje się pismo Rektora [...] w K. stanowiące odpowiedź na pismo skarżącej z dnia 7 lutego 2012 r. i informujące, iż na jej wszystkie dotychczasowe pisma udzielono wyczerpujących odpowiedzi. Ponadto w piśmie z dnia 24 maja 2012 r. będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu do uzupełnia braków formalnych skargi nie wskazano numeru i daty zaskarżonego aktu. Sąd uznał zatem, iż skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wskazane przez skarżącą pismo Rektora [...] w K. z dnia 26 marca 2012 r. nie jest bowiem decyzją, postanowieniem, aktem lub inną czynnością, na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Z kolei w aktach sprawy III SA/Kr 345/10 znajduje się wiele pism skarżącej i nie da się stwierdzić, które z nich jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Sąd podniósł, że osoba wnosząca skargę do sądu administracyjnego jest zobowiązania do podania daty i numeru zaskarżonego aktu lub czynności. Jest to warunek uruchomienia sądowej kontroli w danej sprawie. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła reprezentowana przez pełnomocnika A. S.. Zaskarżonemu orzeczeniu na zasadzie art. 173 § 1, art. 174 pkt 2, art. 175 § 1 i art. 177 § 1 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na zaniechaniu wezwania skarżącej do sprecyzowania złożonej w terminie zakreślonym przez Sąd odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, a także zaniechaniu udzielenia skarżącej pouczenia - które winno towarzyszyć wezwaniu o sprecyzowanie odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi – o skutkach braku wskazania informacji żądanych przez Sąd. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor [...] im. [...] w K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem podniesiony zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. okazał się niezasadny. Zgodnie z treścią art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczyć ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W doktrynie przyjmuje się, że wskazówki i pouczenia wymagają bezwzględnej bezstronności od sądu. Mają one dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte; w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać usunięte stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach; jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności (zob. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 49). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 2 maja 2012 r. dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi A. S. zawierało zarówno wskazówki co do czynności procesowych, jaki i pouczenie co do skutków prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Po zbadaniu, że przedmiotowa skarga zawiera braki formalne w postaci niewskazania numeru i daty zaskarżonej decyzji (postanowienia lub innego aktu prawnego), Przewodniczący Wydziału na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. 57 §1 pkt 1 p.p.s.a. wezwał skarżącą do uzupełnienia tych braków w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przedmiotowe wezwanie było sformułowane w sposób jasny i czytelny. Wskazywało, jakiej czynności procesowej należy dokonać, w jakim terminie oraz jakie są skutki prawne jej niewykonania. Tak sformułowane wezwanie nakładało na stronę należycie dbającą o swoje interesy obowiązek wskazania daty i numeru zaskarżonego aktu lub czynności, zgodnie z treścią wezwania. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, pismo skarżącej z dnia 24 maja 2012 r. nie czyniło zadość wymogom powyższego wezwania. Skarżąca wskazała jedynie, że wszystkie dokumenty znajdują się w aktach sprawy III SA/Kr 345/11 oraz powołała się na przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W tej sytuacji - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - Sąd nie miał obowiązku po raz kolejny wzywać skarżącą do sprecyzowania udzielonej odpowiedzi. Żadne przepisy nie przewidują bowiem ponawiania prawidłowo doręczonych wezwań do uzupełnia braków formalnych skargi. Ponadto, jak wskazano wyższej, pismo Sądu z dnia 2 maja 2012 r. było sformułowane precyzyjnie i jasno, czego nie zakwestionowała również skarżąca składając odpowiedź na powyższe wezwanie. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść pisma była dla niej zrozumiała i brak było podstaw do ponownego wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do ponownego pouczania o skutkach niewskazania informacji żądanych przez Sąd. Skoro skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu, to przyjąć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo – na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. -skargę odrzucił. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzkie sądy administracyjne w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku Rektora [...] im. [...] w K. o zasadzenie kosztów postępowania, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują tę kwestię, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23).