I OZ 908/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 456/12 o oddaleniu wniosku P. T. o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Rektora Politechniki Warszawskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 456/12 odrzucił skargę P. T. na decyzję Rektora Politechniki Warszawskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Sąd wskazał, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi w przewidzianym dla tej czynności procesowej terminie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Składając wniosek skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 200 /dwieście/ złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 456/12 odrzucił wniosek P. T. z dnia [...] czerwca 2012 r. o przywrócenie terminu stwierdzając, że był spóźniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 456/12 zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła dla skarżącego adwokata, który dnia 20 lipca 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy sygn. akt II SA/Wa 456/12, a w dniu 26 lipca 2012 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżący o braku formalnym skargi dowiedział się w ciągu kilku dni przed złożeniem wniosku, zatem usprawiedliwił i wykazał brak swojej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając wniosek z dnia 25 lipca 2012 r., stwierdził, że został on wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu o którym stanowi art. 87 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które uzasadniałyby brak jego winy, gdyż w przedstawionej we wniosku argumentacji nie sposób dopatrzyć się obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym jego złożeniu. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu ustała dnia 12 czerwca 2012 r. Uznał bowiem, że skarżący o przyczynach odrzucenia skargi dowiedział się dnia 21 maja 2012 r., tj. w dniu doręczenia mu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Z postanowienia tego jednoznacznie bowiem wynikało, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Skarżący we wniosku nie wskazał dlaczego w okresie od 21 maja do 12 czerwca 2012 r. nie uiścił wpisu, a zatem nie podał żadnej przyczyny uchybienia terminu. Uiszczenie wpisu nastąpiło dopiero dnia 13 czerwca 2012 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 456/12, na podstawie art. 86 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 34 i art. 165 tej ustawy, poprzez nieuprawnione uznanie, że skarżący działający poprzez pełnomocnika nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w niedotrzymaniu terminu. Wywodzono, że w sytuacji zmiany okoliczności sprawy, tj. w sytuacji uiszczenia wpisu i wyznaczenia adwokata z urzędu, pełnomocnik skarżącego nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Na tej podstawie wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych, oświadczając jednocześnie, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 "§1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. §2. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. §3. Na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie". Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, złożony przez skarżącego, został wniesiony w terminie. Za termin wskazujący na ustanie przyczyny uchybienia terminu w sprawie, Sąd I instancji przyjął datę powiadomienia adwokata o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. Daty tej nie kwestionowano w zażaleniu. Skoro Sąd I instancji przyjął, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu w sprawie jest dzień 20 lipca 2012 r., co wynika z uznania przez ten Sąd, że wniosek złożony w dniu 26 lipca 2012 r. został wniesiony w terminie, to znaczenie dla sprawy ma kwestia rozważenia, czy ustanowienie pełnomocnika dla skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy, może stanowić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd I instancji w tym zakresie nie wypowiedział się, chociaż okoliczność ta była wskazywana we wniosku, jako przemawiająca za brakiem winy w uchybieniu terminu. Przy jednoczesnym uznaniu przez Sąd, że wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło w przewidzianym przez ustawodawcę terminie i braku rozważań w zaskarżonym postanowieniu co do uznania kwestii ustanowienia adwokata z urzędu za okoliczność przemawiającą za brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, kontrola postanowienia Sądu I instancji jest utrudniona. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji powinien odnieść się do kwestii ustanowienia adwokata z urzędu, jako okoliczności przemawiającej za brakiem winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.