I FZ 465/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-30
Skład orzekający: Krzysztof Stanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy D. M. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Zażalenie D. M. na postanowienie WSA w Warszawie odmawiające przyznania prawa pomocy zostało oddalone. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego, uwzględniając jego dochody, dochody żony oraz wpływy na jej rachunek bankowy. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
D. M. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA w Warszawie uznał, że dochody skarżącego i jego żony, a także znaczne wpływy na rachunek bankowy żony, pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 48.699 zł bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 Ppsa, twierdząc, że wykazał niemożność poniesienia kosztów, a także wskazał na prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Stanik, , , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1824/12 odmawiające przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 marca 2012 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Sygn. I FZ 465/12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22.08.2012r., sygn. III SA/Wa 1824/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazując na motywy swojego orzeczenia Sąd I instancji stwierdził, że roczne wydatki ponoszone przez wnioskodawcę na utrzymanie gospodarstwa domowego wynoszą ok. 22.680 zł, natomiast roczny dochód skarżącego i jego żony kształtuje się na poziomie ok. 48.000 zł. Sąd dodał, że z zeznań podatkowych żony skarżącego wynika, iż w 2011 r. osiągnęła dochód w wysokości ok. 39.889 zł.
Sąd wskazał również, że z nadesłanego do Sądu wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego, wynika, iż łączna kwota operacji uznaniowych to ok. 210.417 zł, natomiast kwota obciążeń ok. 130.211 zł, w związku z czym saldo rachunku kształtuje się na poziomie ok. 80.260 zł. Sąd podkreślił, że z wymienionego wyciągu wynika, iż na jej rachunek bankowy wpływają znaczne kwoty tytułem zasilenia (np. w dniu 06.032012r. kwota w wysokości 17 tys. zł, 20.03.2012r. – 10 tys. zł, 0.04.2012r. – 13 tys. zł, 04.04.2012r. – 11 tys. zł, 29.05.2012r. – 50 tys. zł, 100 tys. zł).
W ocenie Sądu, nadwyżka dochodu nad kosztami bieżącego utrzymania, zestawienie wpływów i wypływów na rachunku bankowym żony skarżącego, przy uwzględnieniu majątku skarżącego pozwalał stwierdzić, że zgromadzenie oraz uiszczenie kwoty 48.699 zł tytułem wpisu sądowego nie odbędzie się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
Na powyższe orzeczenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zażalenie oparła na zarzucie naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej "Ppsa", poprzez uznanie, iż analiza okoliczności przedstawionych przez skarżącego we wniosku nie daje podstaw do przyznania stronie prawa pomocy, podczas gdy skarżący w sposób wystarczający i należyty wykazał niemożność poniesienia kosztów niniejszego postępowania w kwocie 48.699 zł, przedstawiając przy tym stosowną dokumentację.
W uzasadnieniu skarżący uzupełnił wcześniejszą argumentację o stwierdzenie, że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne na łączną kwotę ok. 50.000 zł. Dodał również, że nie posiada nieruchomości, które mógłby spieniężyć.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:
Zażalenie nie jest uzasadnione, w związku z czym należało je oddalić.
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 Ppsa prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść przywołanej wyżej regulacji wskazuje zatem na to, iż ciężar wykazania określonych w niej konsekwencji obciąża osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Równocześnie upoważnia ona Sąd do oceny, czy w danym przypadku wnioskodawca z obowiązku tego się wywiązał.
Mając zatem powyższe na względzie zauważyć trzeba, że w roztrząsanym tu przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższy obowiązek wykonał. Ocenił bowiem możliwość uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych, w tym wpisu, w kontekście przedstawionej przez niego sytuacji osobisto - majątkowej, które to okoliczności, poddał szczegółowej i dogłębnej analizie.
W konsekwencji tego zaprezentowana w zażaleniu argumentacja jak i wytknięte w nim uchybienia stanowią w istocie rzeczy niedopuszczalną polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, która żadną miarą zamierzonego przez żalącego skutku odnieść nie może. Niczego nowego bowiem do rozpatrywanej kwestii nie wnosi, jak też nie daje podstaw do przyjęcia, że konsekwencje określone przywołanym wyżej przepisem faktycznie mogłyby zaistnieć. Stąd też negatywne dla żalącego wnioski Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznać należy za w pełni uzasadnione zwłaszcza, że rozstrzygając powyższą kwestię Sąd obowiązany był wyważyć interes zarówno Państwa jak i skarżących (por.: E. Ruśkowski - Glosa do postanowienia SN z dnia 11 stycznia 1995 r., sygn. III ARN 75/94 - Glosa z 1995 r., nr 7, s.14) co, w ocenie Sądu II instancji, zostało osiągnięte w sposób zgodny z prawem.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło