VI SA/Wa 488/12

WyrokWSA w Warszawie2012-07-04

Skład orzekający: Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Andrzej Czarnecki, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, działając jako organ odwoławczy, ma uprawnienie do wpisania kandydata na listę adwokatów, uchylając jednocześnie uchwały organów samorządu adwokackiego odmawiające wpisu?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, działając jako organ odwoławczy na podstawie art. 68 ust. 6a Prawa o adwokaturze i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., posiada uprawnienie do wydania decyzji reformatoryjnej, rozstrzygającej sprawę co do istoty, w tym do dokonania wpisu na listę adwokatów. Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej Prawo o adwokaturze z 2009 r. uzasadnia zastosowanie "zasady wyboru prawa" i ocenę wniosku na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją, uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zaskarżyło decyzję Ministra Sprawiedliwości, która uchyliła uchwały organów samorządu adwokackiego odmawiające wpisu J. O. na listę adwokatów i dokonała wpisu. Skarżący organ zarzucił Ministrowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów Prawa o adwokaturze oraz brak uprawnień do dokonania wpisu na listę adwokatów. Sprawa dotyczyła oceny doświadczenia zawodowego kandydata na adwokata.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów oddala skargę Do orzeczenia zgłoszono zdanie odrębne Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 68 ust. 6a oraz art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. O. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] sierpnia 2011 r., utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Z. G. z dnia [...] kwietnia 2011 r., odmawiającej wpisu wnioskodawczyni na listę adwokatów tej izby, uchylił obie uchwały i wpisał J. O. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Z. G. Do wydania decyzji doszło w następujących ustaleniach; W dniu [...] października 2008 r. J. O. złożyła w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Z. G. wniosek o wpis na listę adwokatów. Okręgowa Rada uchwałą z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówiła wpisu wnioskodawczyni na listę adwokatów na podstawie art. art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze uznając, że J. O. nie ma odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym. Od powyższej uchwały J. O. złożyła odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, które uchwałą z dnia [...] maja 2009 r. uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę Okręgowej Radzie Adwokackiej w Z. G. do ponownego rozpatrzenia. Okręgowa Rada Adwokacka w Z. G. uchwałą z dnia [...] lipca 2009 r. ponownie odmówiła J. O. wpisu na listę adwokatów. Od powyższej uchwały, J. O. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Radzie Adwokackiej w Z. G. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] października 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Od powyższej uchwały, pismem z dnia [...] listopada 2009 r. J. O. złożyła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i nakazanie dokonania wpisu na listę adwokatów. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister Sprawiedliwości uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] października 2009 r. oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w Z. G. z [...] lipca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Okręgowej radzie Adwokackiej w Z. G. Okręgowa Rada Adwokacka w Z. G. po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchwałą z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówiła J. O. wpisu na listę adwokatów, wskazując ponownie, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, gdyż nie posiada wystarczającego doświadczenia zawodowego w świadczeniu pomocy prawnej. Od powyższej uchwały J. O. złożyła odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2011 r. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Okręgowa Rada Adwokacka w Z. G. odmówiła J. O. wpisu na listę adwokatów. Od powyższej uchwały J. O. złożyła odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i nakazanie dokonania wpisu na listę adwokatów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Pismem z dnia [...] września 2011 r. J. O. złożyła do Ministra Sprawiedliwości odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i nakazanie dokonania wpisu na listę adwokatów. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 65 pkt 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną ustawa z dnia 10 lutego 2009 r. o zmianie ustawy, polegające na ich błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że nie spełnia ustawowych wymogów do wpisania na listę adwokatów oraz naruszenie art. 7 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę i przyjęcie, że nie posiada wystarczającego przygotowanie zawodowego w takich dziedzin jak prawo rodzinne czy karne oraz, że stosowała jedynie szczątkowo przepisy prawa administracyjnego oraz cywilnego. Minister Sprawiedliwości decyzją powołaną na wstępie, uchylił zaskarżoną uchwałę i ją poprzedzająca oraz wpisał J. O. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Z. G. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że wniosek o wpis na listę adwokatów Izby w Z. G. J. O. złożyła w dniu [...] grudnia 2008 r., czyli pod rządami ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286). Wskazana nowelizacja w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, nie zawierała przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, czyli przed dniem 25 marca 2009 r. Z tego względu Minister Sprawiedliwości powołując się na wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, zastosował w przedmiotowej sprawie "zasadę wyboru prawa". Po dokonanej analizie sprawy, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, organy samorządu adwokackiego prowadząc postępowanie powinny ocenić sytuację prawną wnioskodawczyni w oparciu o obowiązujące wówczas przepis art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06. Organ stwierdził, że zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i Okręgowa Rada Adwokacka w Z. G. zobowiązane były ustalić, czy J. O. posiada wystarczające doświadczenie zawodowe pozwalające na uznanie, że daje rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, J. O. spełnia przesłanki niezbędne do wpisu na listę adwokatów i niesłusznie organy samorządu zawodowego odmówiły wpisu na listę adwokatów, stwierdzając brak odpowiedniej praktyki. Po przeprowadzonej analizie praktyki zawodowej J. O., przebieg pracy zawodowej zdaniem organu administracji świadczy o nabyciu przez nią praktyki prawniczej wystarczającej do przyjęcia, iż daje ona rękojmie należytego wykonywania zawodu adwokata i spełnia wymogi wpisu na listę, przewidziane treścią art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r., przy uwzględnieniu omówionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W tezie 5 tego wyroku Trybunał uznał, że art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361), w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Zatem wyrokiem tym nie tylko uprawniono organy samorządu adwokackiego lecz równie je zobowiązano do badania, czy osoby te wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Dokonując analizy sytuacji prawnej J. O. na gruncie art. 66 P.a. w brzmieniu przed i po nowelizacji, organ administracji na zasadzie "wyboru prawa" uznał za korzystniejsze przepisu uprzednio obowiązujące i przepisy te zastosował. Ustalając powyższą przesłankę Minister Sprawiedliwości uznał, że J. O. wymaganą praktyką się legitymuje. W dniu [...] maja 2004 r., uzyskała tytuł magistra prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu S. w S. oraz odbyła pozaetatową aplikację sądową w okręgu Sądu Okręgowego w S. we wrześniu 2007 r. zdając z wynikiem dobry plus egzamin sędziowski. [...] października 2007 r. zawarła ze spółką [...] sp. z o.o. w P. Z. umowę zlecenia na czas nieograniczony, zgodnie z którą do jej obowiązków należało udzielanie porad prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych, opinii prawnych oraz występowanie w imieniu pracodawcy przed sądami. Obowiązki te wykonywała samodzielnie w wymiarze 20 godzin tygodniowo. Nadto na podstawie umowy o pracę ze spółką [...] sp. z o.o. we W. z dnia [...] stycznia 2008 r., udzielała porad prawnych, opracowywała projekty aktów prawnych, sporządzała pisma zawierające oświadczenia woli spółki, projekty pozwów, środków odwoławczych i innych pism procesowych współpracując także z zawodowymi pełnomocnikami reprezentującymi spółkę przed sądami. W okresie od [...] marca 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. J. O. była zatrudniona w [...] s.a. w P. na stanowisku doradcy prawnego w wymiarze 1/10 etatu, a od [...] października 2007 r. do [...] marca 2010 r. w wymiarze pełnego etatu w [...] sp. z o.o. w S. też jako doradca prawny. W tym samym okresie na podstawie umowy z [...] grudnia 2009 r. z Kancelarią Adwokacką adwokata T. M. w S. wykonywała czynności wymagające wiedzy prawniczej w zakresie udzielania porad prawnych opracowując także projekty pism procesowych i środków odwoławczych (apelacji od wyroków sądów, skarg kasacyjnych, skarg konstytucyjnych i zażaleń oraz skarg na orzeczenia referendarzy sądowych). Na potwierdzenie powyższych zatrudnień przedstawiła stosowne dokumenty wskazane w zaskarżonej decyzji wykazujące wykonywanie czynności związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez łączny okres ponad 4 lat. Z tych względów organ podzielił zarzut podniesiony w odwołaniu, iż organy dokonały błędnej wykładni art. 65 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze i w konsekwencji bezzasadnie odmówiły wpisu wnioskodawczyni na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Z. G. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wnosiło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji i przez przyjęcie, iż J. O. spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 2 oraz art. 68 ust. 2 Ustawy Prawo o adwokaturze w zakresie stwierdzenia uprawnień Ministra Sprawiedliwości do dokonania wpisu na listę adwokatów. Przytaczając rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06, organ skarżący stwierdził, że J. O. nie posiada doświadczenia zawodowego dającego rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem Prezydium NRA z przeprowadzonego w sprawie postępowania wynika, że zakres przedmiotowy czynności związanych z praktycznym stosowaniem prawa przez J. O. jest ograniczony. Jej staż pracy w kancelarii adwokackiej wynosi 26 miesięcy, która jest wykonywana jako praca dodatkowa umową zlecenia w zakresie ¼ etatu, co nie daje zdaniem Prezydium NRA możliwości uznania, iż wnioskująca o wpis daje rękojmie wykonywania zawodu adwokata. Podkreślono, ze pomoc prawna świadczona przez adwokata jest realizowana samodzielnie, bez istniejących w systemie hierarchicznego podporządkowania elementów weryfikujących czynności pracownika. J. O. posiada doświadczenie, które sprowadza się do obsługi podmiotów gospodarczych i nie można uznać, iż fakt ukończenia aplikacji sądowej przesądza o posiadaniu przez nią wiedzy gwarantującej prawidłowe wykonywanie przez wnioskującą o wpis zawodu adwokata. Ponadto podniesiono, że żaden przepis ustawy nie przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości uprawnienia do dokonywania wpisu na listę adwokatów, gdyż zgodnie z art. 68 ust. 2 oraz ust. 4 wpisu na listę oraz skreślenia dokonuje właściwa Okręgowa Rada Adwokacka. Zatem nie jest możliwe dokonywanie wpisu na listę adwokatów przez jakikolwiek inny organ, w tym Ministra Sprawiedliwości. Z tego względu decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana bez podstawy prawnej, a zatem zdaniem skarżącego organu należałoby na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić jej nieważność. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej i przez to dotknięta jest nieważnością, podniesiono, że Minister Sprawiedliwości działając jako organ odwoławczy, posiadał pełne uprawnienie organu odwoławczego wynikające z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Ustawa Prawo o adwokaturze nie zawiera przepisu, który by te uprawnienia zawężał, a w szczególności ograniczał je jedynie do możliwości uchylania uchwał organów samorządu adwokackiego bez możliwości rozstrzygnięcia co do istoty wniosku. Organ administracji podkreślił, przytaczając orzecznictwo sądowoadministracyjne, że Ministrowi Sprawiedliwości działającemu w ramach postępowania odwoławczego przysługuje uprawnienie do wydania decyzji o charakterze reformatoryjnym rozstrzygającym sprawę co do istoty. Ponadto Minister Sprawiedliwości podniósł, że J. O. zdała egzamin sędziowski, który zgodnie ze Stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 przygotowuje i weryfikuje przydatność konkretnych osób do podjęcia wysoce odpowiedzialnej funkcji sędziego. W związku z tym nie można się zgodzić z twierdzeniem Prezydium NRA, że ukończenie aplikacji oraz zdobyte doświadczenie zawodowe, stanowi zbyt niski wymóg znajomości prawa dla przyjęcia jej w poczet korporacji zawodowej adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu w składzie orzekającym nie można podzielić stanowiska organu samorządu zawodowego w przedmiocie braku umocowania Ministra Sprawiedliwości w sprawie dokonania wpisu J. O. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w Z. G. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 6a Prawa o adwokaturze (P.a.) od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołanym w wymienionym przepisie aktem normatywnym (Kodeks postępowania administracyjnego), tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Minister Sprawiedliwości w świetle wymienionego przepisu art. 68 ust. 6a P.a. jest organem odwoławczym działającym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem do jego rozstrzygnięć ma zastosowanie regulacja z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie, iż w zakresie jego kompetencji leży również dokonanie wpisu na listę adwokatów na skutek rozpatrzenia odwołania osoby, której takiego wpisu organy samorządu zawodowego odmówiły (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011 r. wydany w sprawie II GSK 240/11). W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 1155/10 stwierdzający nieważność decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 marca 2010 r. dokonującej wpisu kandydatki na listę adwokatów, a więc decyzji analogicznej jak w rozpoznawanej sprawie. W wymienionym wyroku NSA, wskazując na bogate orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w tym na wyrok Trybunału z dnia 19 kwietnia 2006 r. K 6/06 podkreślał, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż z art. 68 ust. 2 P.a. wynika, że wpis na listę adwokatów może wyłącznie nastąpić w wyniku uchwały okręgowej rady adwokackiej. Zdaniem NSA rozstrzygnięcie w tym zakresie może podjąć zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i Minister Sprawiedliwości. Ten ostatni organ, zgodnie z upoważnieniem z art. 68 ust. 6a P.a., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może wydać przedmiotowe rozstrzygnięcie, jako rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W wyniku uchylenia wyroku WSA z dnia 8 listopada 2010 r. wydanego w sprawie VI SA/Wa 1155/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę, wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 1492/11 oddalił skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na decyzję Ministra Sprawiedliwości o wpisaniu kandydatki na listę adwokatów. Wyrok na skutek jego niezaskarżenia stał się prawomocny. W rozpoznawanej sprawie istotnego znaczenia nabiera stanowisko Ministra Sprawiedliwości, w którym przyjął on "zasadę wyboru prawa" wobec sytuacji, w której wniosek J. O. o wpis na listę adwokatów został złożony [...] grudnia 2008 r., czyli w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją ustawy Prawo o adwokaturze. Nowela tej ustawy została dokonana ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy -Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 37, poz. 286) i ustawa ta weszła w życie z dniem 25 marca 2009 r. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych odnoszących się do omawianego zakresu sprawy, regulujących postępowanie wszczęte przed dniem jej wejścia w życie. Dokonując zatem analizy sytuacji prawnej J. O. na gruncie art. 66 P.a. w brzmieniu przed i po nowelizacji, organ administracji na zasadzie "wyboru prawa" uznał za korzystniejsze przepisu uprzednio obowiązujące i przepisy te zastosował. W sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, tak jak w niniejszym przypadku, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA składu pięciu sędziów z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998, z. 1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40 /w/ wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. w sprawie I OPS 1/06). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia, w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu m.in. także tzw. zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do J. Mikołajewicz: Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62 /w/ jak wyżej). Stosując zatem ową zasadę przez wybór przepisów przed nowelizacją ustawy Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, z zachowanie kryteriów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nr K6/06 z dnia 19 kwietnia 2006 r. ustalił, że J. O. wykazała się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Jej okresy zatrudnienia w spółkach i w kancelarii adwokackiej w wykonywaniu czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej (szerzej opisane wcześniej) przez łączny okres ponad 4 lat, uprawniały organ administracji do stwierdzenia, że w świetle warunków określonych przez Trybunał Konstytucyjny J. O. wykazała odpowiednią praktykę w zawodzie do którego predestynuje. Zarzut organu samorządu adwokackiego sprowadzający się do stwierdzenia, że czynności z zakresu udzielanej pomocy prawnej przez J. O. nie można traktować jako czynności wykonywane samodzielnie, tak jak czynności wykonywane przez adwokata, nie może być uznany jako zarzut skuteczny w rozpoznawanej sprawie. Jest bowiem oczywiste, że J. O. nie mogła prowadzić działalności odpowiadającej takiej jaką wykonuje adwokat. Nie posiadał bowiem żadnych uprawnień zawodowych, zatem mogła jedynie wykonywać te czynności w ramach właściwych umów o zatrudnieniu, co zostało w sprawie wykazane. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło