III SAB/Kr 2/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-04

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, gdy organ ten nie prowadzi postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie wykonuje czynności nadzorcze?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu, jeśli organ ten nie prowadzi postępowania administracyjnego, które mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu podlegającego kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 PPSA. Czynności nadzorcze organu, nawet jeśli są podejmowane w odpowiedzi na pisma strony, nie stanowią postępowania administracyjnego w rozumieniu KPA, a zatem skarga na bezczynność w tym zakresie podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu.
Stan faktyczny
Strony wniosły skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Zarzuciły organowi niezałatwienie sprawy w terminie, nieusunięcie błędów w operacie oraz niepoinformowanie o modernizacji. WINGiK wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że nie prowadzi postępowania w tej sprawie, a jedynie czynności nadzorcze wobec Starosty. Sąd rozpoznał sprawę, ustalając stan faktyczny na podstawie akt i stanowisk stron.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej uiszczony wpis.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. U. i Z. N. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej M. U. uiszczony wpis w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). M. U. i Z. N. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżące wskazały, że przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania oraz nie załatwienie sprawy w terminie przez WINGiK w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek 997, 984/1, 985/1, 991 i 564 , położonych w L gm. W. Zarzuciły, że organ ten wszczął postępowanie, a następnie na kierowane przez skarżące pisma udzielił odpowiedzi pismem z dnia 31 .10. 2011 r. nie wydając stosownej decyzji. Pismo to nie rozstrzygnęło sprawy ani nie wyjaśniło ujawnionych w operacie błędów, nie dokonano korekty mapy ewidencyjnej w zakresie przebiegu granic między działkami, oraz ich powierzchni W szczególności nie wyjaśniono podziałów pgr 2450/1 i 2486, dokonanych bez wymaganej prawem dokumentacji podziałowej. Skutkiem błędów była zmiana stanu własności poprzez dokonanie błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Skarżące zarzuciły, że błędy w ewidencji skutkują niekorzystnymi dla nich rozstrzygnięciami sądowymi, szczegółowo omawiając kwestie wynikające z treści aktu własności ziemi nr 2450/73, oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...]. Zarzuciły także, że nie były poinformowane o przeprowadzeniu modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w latach 1999-2005 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej odrzucenie i podał, że skarżące pismami kierowanymi do organu (wskazano daty pism), wystąpiły do organu o dokonanie oceny materiałów geodezyjnych, na podstawie których w księgach wieczystych ujawniono nowe działki ewidencyjne, wobec których wnoszą zastrzeżenia co do przebiegu ich granic, w szczególności zarzuty dotyczyły mapy sporządzonej w dniu 10.06. 1974 r. zawierającej wykaz zmian gruntowych, którym parcele 2450/1 podzielono na nr 24503 i 2450/4. W odpowiedzi na pisma, organ poinformował skarżące, że nie posiada kompetencji do podważania dokumentów własności, w tym postanowienia sądowego. Organ podał, że nie prowadził postępowania odwoławczego w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek 997, 984./1, 985/1 i 564 położonych w L, ponieważ postępowanie to nie zostało jeszcze przez Starostę zakończone. Na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. skarżąca M. U. podała, że Starosta zakończył postępowanie w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczące działek, o których mowa w skardze na bezczynność wydaniem decyzji w dniu 10 maja 2012r. W dacie wniesienia niniejszej skargi, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prowadził postępowanie w sprawie skarg na bezczynność Starosty oraz na swoją bezczynność. Ponadto organ ten pozostawał w bezczynności ponieważ nakazał Staroście usunięcie wszystkich nieprawidłowości w całym operacie gruntów i budynków do 31. 05. 2010r. Skoro nie doprowadził do wykonania tego nakazu przez Starostę , sam pozostawał w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądowa kontrola administracji publicznej odbywa się na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a Jak wynika z treści powyższego przepisu, tylko wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. formy działania administracji publicznej poddane zostały kontroli sądów administracyjnych. W tych sprawach istnieje właściwość sądu administracyjnego. Zaskarżenie zatem bezczynności organu możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na podstawie powyższych przepisów zaskarżanie działania organów, z ograniczeniem do przypadków wymienionych w pkt. 1-4a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 30.09.2010r. , l OSK 517/10, LEX nr 741651). Zaskarżenie bezczynności organu w innym, niż określony przepisem art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. zakresie powoduje, że w sprawie zachodzi sytuacja braku właściwości sądu administracyjnego i na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Sąd rozpoznający skargę na bezczynność musi w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której wniesiona została skarga jest sprawą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a. Następnie kontrola sądu dotyczy zachowania przez stronę skarżącą stosownego trybu przed wniesieniem skargi. Dopiero po uznaniu dopuszczalności skargi, oraz po stwierdzeniu, że skarżący poprzedził jej wniesienie zażaleniem, o którym mowa w art. 37 k.p.a. sąd ustala, czy organowi administracji publicznej można przypisać bezczynność. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Wos, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2009). Z treści skargi, oraz przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, że skarżące kierowały do WINGiK pisma z żądaniami dokonania oceny materiałów geodezyjnych, oraz pisma negatywnie oceniające działanie Starosty jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, zawierające żądania wyegzekwowania od tego organu przez WINGiK prowadzenie ewidencji gruntów i budynków z uwzględnieniem przepisów prawa. Bezczynność tego organu polega zdaniem skarżących na nie doprowadzeniu do wykonania przez Starostę polecenia usunięcia nieprawidłowości w całym operacie ewidencji gruntów i budynków do dnia 31 maja 2010r.. Nadto skarżące zarzucały WINGiK bezczynności w postępowaniu dotyczącym bezczynności Starosty. Skarżące kwestionowały treść konkretnie wskazanej mapy ewidencji gruntów, obejmującej działki ewidencyjne stanowiące własność skarżących, zarzucając brak podstaw prawnych do przedstawienia działek stanowiących ich własność w sposób jak na tej mapie. Z akt administracyjnych wynika, że Starosta prowadził na dzień wniesienia skargi w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie aktualizacji ewidencji w odniesieniu do działek, o których mowa w niniejszej skardze, oraz że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podejmował w związku z pismami skarżących działania nadzorcze w stosunku do Starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Organ ten podejmował także działania wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także warunków o udostępnianie tych baz z dnia 16 lipca 2001 r. (Dz.U. nr 78, poz. 837), w związku z pracą geodezyjną KERG nr [...]. Bezsporne jest, że w dacie wniesienia skargi WINGiK nie prowadził postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek wskazanych w skardze, ponieważ postępowanie to toczyło się przed organem pierwszej instancji, czyli Starostą. Powyższe wynika z akt administracyjnych, z odpowiedzi na skargę, oraz z wypowiedzi skarżącej na rozprawie w dniu 4 lipca 2010r. Zakres działania i kompetencje Wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego reguluje przepis art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1987 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287), dalej ustawa. Zgodnie z tym przepisem Wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody wykonuje zadania niezastrzeżone na rzecz organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w szczególności: 1) kontroluje przestrzeganie i stosowanie przepisów ustawy, a w szczególności: a) zgodność wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy, b) posiadanie uprawnień zawodowych przez osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii; 2) kontroluje działania administracji geodezyjnej i kartograficznej; 3) współdziała z Głównym Geodetą Kraju oraz organami kontroli państwowej w zakresie właściwości nadzoru geodezyjnego i kartograficznego; 4) ewidencjonuje lokalne systemy informacji o terenie oraz przechowuje kopie zabezpieczające bazy danych, w tym w szczególności bazy danych ewidencji gruntów i budynków; 5) (uchylony); 6) na wniosek starosty wyraża opinię o przygotowaniu gminy do przejęcia zadań w trybie art. 6a ust. 4. Nadto, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem pierwszej instancji w sprawach określonych w ustawie, oraz wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Skoro stan faktyczny sprawy przedstawia się jak wyżej wskazano, to Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie mógł pozostawać w bezczynności w prowadzeniu postępowania mającego się zakończyć wydaniem aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a., tj. decyzji administracyjnej rozstrzygającej w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek stanowiących własność skarżących. Nie działał on bowiem jako organ drugiej instancji w rozumieniu przepisów kpa, ani jako organ pierwszej instancji w żadnej ze spraw określonych w ustawie (art. 7b ust. 2 ustawy), ponieważ postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji dotyczące działek skarżących toczyło się przed Starostą. Czynności, które podejmował skarżony organ na skutek pism kierowanych przez skarżące wynikały z przepisu art. 7b ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy. Nie należały więc do czynności mogących się zakończyć w sposób określony w przepisie art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a. W sprawach wynikających z kompetencji Wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego określonych w art. 7b ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy organ ten nie prowadzi postępowania administracyjnego, w którym stronami są podmioty kwestionujące poprawność (zgodność z zasadą aktualności) zapisów ewidencji w odniesieniu do konkretnych działek ewidencyjnych. Skarżące nie mogły więc oczekiwać wydania przez ten organ w związku z prowadzonymi czynnościami kontrolnymi aktu, czy też podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4 p.p.s.a. Interwencje skarżących dotyczące nieprawidłowości mogły być zakwalifikowane tylko jako działania w trybie przewidzianym w dziale VIII kpa a kierowane do skarżących przez WINGiK pisma - jako odpowiedzi kierowane przez organ w tym trybie. Skoro zaskarżenie bezczynności organu w innym, niż określony przepisem art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. zakresie powoduje, że w sprawie zachodzi sytuacja braku właściwości sądu administracyjnego, to na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt. 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt. 1 ustawy sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło