I OSK 2607/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 521/12 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi Z. T. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/07 w przedmiocie wydalenia i zwolnienia ze służby postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r. odrzucił skargę Z. T. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/07 w przedmiocie wydalenia i zwolnienia ze służby. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Z. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/07, na mocy którego odrzucono skargę na rozkaz personalny Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r., nr [...] w przedmiocie wydalenia i zwolnienia ze służby. Podstawę wznowienia postępowania upatrywał w przepisie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." Jego zdaniem, podstawę wznowienia ww. postępowania stanowiły okoliczności ujawnione w postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., w uzasadnieniu którego stwierdzono brak doręczenia, podania do wiadomości czy też poinformowania o treści rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...]. Strona wskazała przy tym, że okoliczności te istniały przed wydaniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. o odrzuceniu skargi, jednak organ ujawnił je po raz pierwszy. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania, organ – wnosząc o jej oddalenie - wskazywał, że postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], nie istniało w chwili wydania przez Sąd Wojewódzki zaskarżonego postanowienia z dnia 28 sierpnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1184/07. Odrzucając skargę o wznowienie postępowania – na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a.- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Z. T. nie oparł jej na ustawowej podstawie uzasadniającej jej wniesienie. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego okoliczności przywołane w skardze nie mają charakteru ustawowych podstaw wznowieniowych. Samo zaś sformułowanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania nie oznacza, iż skarga na takiej podstawie się opiera. Zdaniem Sądu, ocena, czy złożona skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia wymaga zbadania, czy powołana w skardze podstawa ma charakter rzeczywisty. Brak ustawowych podstaw wznowienia postępowania nie wynika przy tym tylko z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli zatem już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taką skargę, jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia, należy odrzucić. Z uwagi na powyższe Sąd Wojewódzki uznał, że wskazywana przez skarżącego okoliczność dotycząca braku doręczenia, podania do wiadomości czy też poinformowania o treści ww. rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...], która została – jego daniem - ujawniona w postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2012 r., w istocie była już przez stronę podnoszona w skardze inicjującej sprawę o wznowienie której obecnie wnosi (sygn. akt II SA/Wa 1184/07). Sąd Wojewódzki przyjął zatem, że strona mogła już wówczas z tej możliwości skorzystać. Powyższe zaś powoduje, że wniesiona przez Z. T. skarga o wznowienie postępowania, jako nie oparta na usprawiedliwionej podstawie ustawowej, podlegała odrzuceniu. Z. T. w skardze kasacyjnej, zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) tj. art. 280 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 273 § 2 P.p.s.a. polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia na posiedzeniu niejawnym - poza rozprawą – w którym rozstrzygnięto o zasadności skargi o wznowienie w sytuacji, gdy tego rodzaju rozstrzygnięcie mogło zapaść wyłącznie po przeprowadzeniu rozprawy. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd Wojewódzki bezzasadnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy spełniała ona wymagane warunki do jej merytorycznego rozpoznania na rozprawie. Badanie zaś takiej skargi pod kątem dopuszczalności wznowienia, nie stanowi badania jej zasadności. Powinno ono opierać się jedynie na badaniu tego pisma pod kątem formalnym, w tym czy jest ono wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W niniejszym jednak przypadku Sąd Wojewódzki, wydając zaskarżone postanowienie, ocenił już na posiedzeniu niejawnym, wbrew postanowieniom art. 280 § 1 P.p.s.a, że podstawa skargi jest niezasadna. Skarżący kasacyjnie wskazał, że chociaż Sąd w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą II SA/Wa 1184/07 wiedział o wskazywanej przez niego w skardze o wznowienie okoliczności, z tej wiedzy nie skorzystał. Sam zaś skarżący nie miał wówczas możliwości przedłożenia odpowiednich dokumentów, które objęte były klauzulą tajności. Ponadto sama kwerenda w IPN trwała kilka lat. Sam przy tym organ zobowiązany był przedłożyć decyzje w oryginale oraz dowód jej doręczenia stronie. Skarżący kasacyjnie podnosił, że choć wskazywane przez niego okoliczności były wcześniej znane, to nie mógł z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu. W jego ocenie przyczyną wznowienia postępowania na podstawie art. 273 P.p.s.a. jest uznanie, że treść zapadłego prawomocnego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę uzasadniać ma właśnie okoliczność będąca podstawą wznowienia postępowania. Jest nią – zdaniem strony - brak doręczenia decyzji uzasadniający zmianę treści postanowienia z uwagi na fakt, że od niedoręczonych decyzji skarga do sądów administracyjnych nie przysługuje. Okoliczność taka – w ocenie skarżącego - musi przy tym istnieć w trakcie zakończonego postępowania, ale nie być nim objęta, co też miało miejsce w niniejszym przypadku. Skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu o sygn. akt II SA/Wa 1184/07 nie badał sprawy doręczenia decyzji, a jedynie powołał się w tym zakresie na inne postanowienie o sygn. akt II SA 858-859/98. Wówczas, poza stwierdzeniem skarżącego, że przedmiotowy rozkaz nie został mu doręczony, i stwierdzeniem ówczesnego MSWiA, że sprawa została prawomocnie osądzona, Sąd nie dysponował żadnymi dowodami. Pomimo tego, że Sąd ten, wydając postanowienie II SA/Wa 1184/07 nie dysponował żadnym dowodem materialnym na doręczenie, czy podanie do wiadomości rozkazu personalnego nr [...] określił datę doręczenia tej decyzji na dzień [...] stycznia 1987 r. Rzekomemu zaś doręczeniu przeczą również: skarga skarżącego z [...] listopada 1987 r. do ówczesnego NSA (II SA/Wa 305/11 i I OSK 1158/11), pismo skarżącego do ówczesnego Prezesa NSA z dnia [...] lipca 1989 r. oraz związana z tym korespondencja pomiędzy Prezesem NSA a MSW (L. Prez. [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wiedząc o tym, że przedmiotowy rozkaz personalny nie został skarżącemu doręczony ani podany do wiadomości nie zrobił nic, aby sprawę tę jednoznacznie wyjaśnić. Obecnie zaś skarżący kasacyjnie dysponuje odpowiednimi postanowieniami potwierdzającymi nieistnienie dowodów materialne na potwierdzenie rzekomego doręczenia czy nawet podania do wiadomości rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 1986 r. co stanowi podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania. Skarżący kasacyjnie również wskazał, że w czasie wydawania postanowienia II SA/Wa 1184/07 istniało domniemanie doręczenia ww. decyzji, obecnie jednak nie budzi wątpliwości, że takiej decyzji nie było. Zwrócił ponadto uwagę, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania pozbawia go prawa do sądu. Wywodził również, że jeżeli z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1184/07) wynika, że wydane w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1184/07 postanowienie z dnia 28 sierpnia 2007 r. pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to brak jest możliwości zmiany tego uzasadnienia bez przeprowadzenia postępowania kasacyjnego. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył ,co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Sprowadzały się zaś one w istocie do twierdzenia, że Sąd I instancji, zamiast ograniczyć się do zbadania wniesionej przez skarżącego kasacyjnie skargi o wznowienie postępowania pod kątem formalnym (czy została wniesiona w terminie oraz oparto ją na ustawowej podstawie), dokonał merytorycznej oceny wskazanej w niej przez skarżącego podstawy wznowieniowej na posiedzeniu niejawnym, zamiast na rozprawie naruszając przepisy art. 273 § 2 z zw. z art. 280 § 1 P.p.s.a. Powyższy zarzut należy uznać za niezasadny. Stosownie do treści art. 270 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 P.p.s.a.). Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo przy tym sformułowanie podstawy wznowienia postępowania w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 P.p.s.a. nie oznacza, że taka skarga w istocie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania, podlega odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt II UKN 417/98, OSNAPiUS z 2000 r. Nr 6, poz. 254; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68, OSNC z 1969 r., Nr 12, poz. 208; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04, niepubl.). W świetle powyższego należy uznać, że Sąd Wojewódzki – analizując podniesiony przez Z. T. zarzut skargi o wznowienie postępowania - zasadnie uznał, że nie można stwierdzić, aby powołane przez skarżącego okoliczności, opierały się na ustawowej przesłance wznowienia z art. 273 § 2 P.p.s.a. Skarżący oparł bowiem swoją skargę wyłącznie na twierdzeniu, że rozkaz MSW z dnia [...] grudnia 1986 r., nr [...], nie został mu doręczony, co ma wynikać z uzyskanych już po zakończeniu postępowania sądowoadministracynego prowadzonego pod sygnaturą II SA/Wa 1184/07, o wznowienie którego wnosi, postanowień organów administracji publicznej. Wskazana jednak okoliczność była już przez niego podnoszona w powyższym postępowaniu, a zatem Sąd Wojewódzki zapoznał się z nią i mógł ją ocenić. Nie stanowi ona zatem okoliczności, o której mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. Nie została bowiem wykryta po zakończeniu tego postępowania. Strona wówczas także z niej skorzystała. Sam zaś fakt jej nieuwzględnienia wówczas przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie (ewentualnie niezasadne przyjęcie odmiennego stanowiska lub też sporządzenie wadliwego uzasadnienia), mógł zostać zakwestionowany skardze kasacyjnej od postanowienia kończącego to postępowanie, którego skarżący nie wniósł. Na powyższe nie ma przy tym wpływu, że wskazana okoliczność została potwierdzona w orzeczeniach organów administracji publicznej, wydanych po zakończeniu postępowania, którego wznowienia domaga się strona. Nie istniały one bowiem przed datą zakończenia sprawy, a tylko takie dowody mogły być rozpoznawane pod kątem podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. W konsekwencji, wobec niezawarcia przez Z. T. w złożonej przez niego skardze o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1184/07, prawidłowej podstawy wznowieniowej, Sąd I instancji słusznie odrzucił przedmiotową skargę o wznowienie – na podstawie 280 § 1 P.p.s.a. Mając zatem powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.