II FZ 131/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-18

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba strony, w tym cukrzyca, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Choroba, nawet przewlekła, nie zwalnia strony z obowiązku dołożenia wszelkiej możliwej staranności w celu dochowania terminu, a jedynie nagłe i nieprzewidywalne przeszkody, których nie można przezwyciężyć, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, uzasadniając to chorobą (cukrzycą). Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Strona wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i pobieżną ocenę stanu zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 323/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Minister Finansów z dnia 27 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne Postanawia Oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 323/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. B. (dalej jako: "Podatnik", "Strona") przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Podatnik pismem z dnia 19 grudnia 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 października 2011 r. razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając swój wniosek Podatnik wyjaśnił, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi była cukrzyca, na którą choruje. Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2012 r. Strona została wezwana do nadesłania zaświadczenia lekarskiego bądź innego dokumentu na potwierdzenie przebiegu choroby. Podatnik w piśmie z dnia 15 marca 2012 r. poinformował, że choruje na cukrzycę typu 2 przez co zapada na tzw. "śpiączki cukrzycowe". Poza tym wskazał, że w okresie złożenia do Sądu skargi, poziom cukru w jego krwi był bardzo wysoki, co spowodowało w jego organizmie gorączkę na poziomie 40 st. C. Dlatego też Podatnik nie był w stanie wykonywać jakichkolwiek czynności, nie mógł także dotrzymać terminu do wniesienia skargi. Strona załączyła również do pisma wyniki badań laboratoryjnych z dnia 19 stycznia 2012 r., skierowanie na badanie USG i RTG oraz MRI mózgowia. Strona została wezwana zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. do wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz zaświadczenia lekarskiego bądź innego dokumentu, z którego wynikałoby, że choroba Strony uniemożliwiła złożenie skargi z zachowaniem ustawowego terminu. W piśmie z dnia 23 maja 2012 r. Podatnik wskazał, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi następnego dnia, po ataku "śpiączki cukrzycowej". Podniósł także, że przebywał w szpitalu w związku ze "śpiączką cukrzycową", jak również że cierpi na choroby neurologiczne, silne bóle kręgosłupa, silne bóle kręgów szyjnych oraz inne schorzenia (nadciśnienie, niedokrwienie serca), a cała dokumentacja choroby Podatnika znajduje się u jego lekarza prowadzącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek Podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został złożony po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. z 2012 r., poz. 270; ze zm. zwana dalej: p.p.s.a.). Ponadto na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że Podatnik nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Strona dnia 11 października 2012 r. wniosła zażalenie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 – 4 p.p.s.a. poprzez pobieżną ocenę przez Sąd stanu zdrowia Skarżącego, a także o wyłączenie ze sprawy sędziego WSA K. G. z powodu braku obiektywizmu sędziego z mocy przepisów p.p.s.a. i art. 49 k.p.c. Ponadto strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwolnienie jej z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu lub odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Natomiast w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do § 2 powołanego przepisu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z kolei art. 87 § 4 p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka warunkująca przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Zgodnie z orzecznictwem (wyrok z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; LEX nr 40381; wyrok z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Sa 2125/98; LEX 39797;) o braku winy można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że niemożliwym było dopełnienie obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia tj. że Strona nie miała możliwości przeszkody tej usunąć nawet przy użyciu wysiłku największego w danych warunkach, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jej przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy Strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Sąd stwierdził, że z załączonych dokumentów wynika jedynie, że Podatnik w okresie uprawniającym go do wniesienia skargi do Sądu, otrzymał skierowania (3 i 28 listopada 2011 r.) na badania. Natomiast nie wynika, że Podatnik w okresie do 7 grudnia 2011 r. (do upływu terminu na wniesienie skargi) z powodu nasilenia choroby nie mógł złożyć przedmiotowej skargi. Należy również podkreślić, że choroba na którą powołuje się Skarżący nie posiada charakteru choroby nagłej. Zdaniem Sądu uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek obciąża podmiot, który wnosi o przywrócenie terminu. Sąd natomiast nie jest uprawniony domniemywać niezawinionych przez Stronę przyczyn uchybienia terminu, ani też poszukiwać potencjalnych okoliczności wyłączających winę Strony. Z uwagi na to twierdzenie Podatnika, że pełna dokumentacja choroby znajduje się u lekarza prowadzącego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie Podatnik, w ocenie Sądu, nie dołożył wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niego oczekiwać w sytuacji, w jakiej się znajdował, aby złożyć w terminie skargę. Sąd zauważył, że żadna z podniesionych okoliczności nie uniemożliwiała Stronie złożenie skargi, a choroba Podatnika nie jest okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu, a wręcz przeciwnie – świadomość jej występowania i łączących się z nią zagrożeń, a także brak podjęcia środków zmierzających do zapobiegnięcia ewentualnym uchybieniom terminu świadczy o wystąpieniu po stronie Podatnika winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Jeśli w sprawie nie zaszły żadne sytuacje nadzwyczajne, jakich Strona nie mogła przewidzieć, to nie można mówić o braku winy Strony w uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło