II FZ 755/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "P." sp. z o.o. z siedzibą w Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1069/12 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "P." sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1069/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił PPHU P. sp. z. o. o. w Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, że zostały jej zablokowane konta bankowe, środki ruchome i nieruchomości. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 4.362.182,77 zł. Za ubiegły rok skarżąca poniosła stratę w wysokości 5.169.319,24 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi "0". Spółka nie przedstawiła ponadto żadnych dokumentów źródłowych świadczących o jej sytuacji materialnej. Sąd przywołując treść art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: P.p.s.a. orzekł, iż niepowodzeniem zakończyła się próba weryfikacji danych dotyczących stanu majątkowego skarżącej. Skarżąca nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania sytuacji finansowej. Stwierdził, że uchylając się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji w zakresie wskazanym w wezwaniu, uniemożliwiła przeprowadzenie oceny jej sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie wynoszą 100 zł wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Podniosła, że skarżąca pozbawiona została środków finansowych i nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania sądowego. Dodała, że funkcjonuje jedynie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Do zażalenia załączyła postanowienie Komornika Sądu Rejonowego Rewiru ... przy Sadzie Rejonowym w Z. z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność. W ocenie skarżącej, o wadliwości skarżonego postanowienia świadczy także fakt, że na podstawie tych samych dowodów i argumentów w niektórych sprawach zawisłych przed WSA, zwolnił on stronę skarżąca z wniesienia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zażalenie należało oddalić. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że myśl art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 tej ustawy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwość, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji skorzystał z 255 P.p.s.a., wzywając skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżąca nie spełniła jednak w pełni wezwań Sądu. Brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dokumentacji, powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Należy dodać, że samo załączenie do zażalenia skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego zeskanownego postanowienia o umorzeniu postępowania komorniczego z 2006 r. nie świadczy o tym, że spółka wypełniła ciążący na niej obowiązek wynikający z art. 255. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że użyty w art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Nie przedstawienie pełnych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową strony oznacza, że brak jest podstaw do odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oceny takiej nie zmienia podnoszona przez spółkę okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, w której sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Ponadto tutejszy Sąd zauważa, że sam skarżący w zażaleniu przyznał, że jest w stanie pozyskać środki na bieżące funkcjonowanie od jednego z wierzycieli, a zatem nie sposób stwierdzić, że nie przyznanie pomocy prawnej stanowić będzie zamknięcie skarżącej spółce dostępu do sądu. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.