II OZ 799/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-25

Skład orzekający: Małgorzata Masternak – Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji; wniosek strony musi precyzyjnie wskazywać, które akty administracyjne mają zostać wstrzymane. Wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji jest możliwe tylko wtedy, gdy jednocześnie zostanie wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, o ile strona złożyła stosowny wniosek.
Stan faktyczny
Gmina O. złożyła skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, wskazując na brak wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu drugiej instancji. Gmina O. złożyła zażalenie na to postanowienie, argumentując, że wykonanie decyzji może spowodować szkodę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 271/12 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 271/12, odmówił Gminie O. wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n. z dnia 28 grudnia 2011 r., w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "P.p.s.a.", wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, skoro strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Istota i charakter decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, polegającej na utrzymaniu merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji powoduje, że nawet w przypadku wstrzymania decyzji organu I instancji, ale bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji organu II instancji, dokonane wstrzymanie rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n., nie odniesie upragnionego skutku prawnego. Nadal bowiem skuteczna będzie decyzja organu II instancji, utrzymująca decyzję o rozbiórce obiektu. Jednocześnie brak wniosku skarżącej Gminy w zakresie wstrzymania zaskarżonej decyzji (organu II instancji), czyni niemożliwym wstrzymanie wnioskowanego aktu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina O., zarzucając mu błędną wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a., a w konsekwencji odmowę wstrzymania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n. W uzasadnieniu wskazano, że przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zastanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. W ocenie skarżącej wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi łączy się z niebezpieczeństwem powstania po jej stronie realnej szkody z uwagi na znaczne koszty wykonania robót rozbiórkowych i niwelacyjnych. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i orzeczenie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje strona skarżąca w treści swego wniosku. Postępowanie to dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, co jednak nie wyklucza możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest również możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro w przedmiotowej sprawie wniosek Gminy O. dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie n. z dnia 28 grudnia 2011 r., a zatem organu pierwszej instancji, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania tej decyzji, bowiem strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji, wstrzymanie rozstrzygnięcia organu I instancji, nie odniesie upragnionego skutku prawnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło