I SA/Wa 576/12

WyrokWSA w Warszawie2012-07-05

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy wnioskodawca domaga się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego tej samej nieruchomości, a postępowanie uwłaszczeniowe zostało wszczęte wcześniej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku zawieszać postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia o zwrocie. Postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości polega na badaniu przesłanek zwrotu określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, a nie na ustalaniu przesłanek uwłaszczenia innego podmiotu. Zgodnie z art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich, co oznacza, że pierwszeństwo w rozstrzygnięciu mają roszczenia osób trzecich do nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że wcześniej złożyła wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tej samej nieruchomości. Organy administracji odmówiły zawieszenia, uznając, że postępowanie uwłaszczeniowe nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania o zwrot nieruchomości. Spółka zaskarżyła postanowienie Wojewody, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz przepisów dotyczących uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Miejskiego [...] w W. Sp. z o o. w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], aktualnie oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że z wnioskiem o zawieszenie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpiło Miejskie [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. – wnioskodawca uwłaszczenia go nieruchomością objętą wnioskiem zwrotowym. Wnioskodawca, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., konieczność zawieszenia postępowania zwrotowego uzasadniał wcześniejszym złożeniem wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, zanim poprzedni właściciele zażądali zwrotu tej nieruchomości jako wywłaszczonej. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji, odmawiając zawieszenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie naruszył prawa. W ocenie organu odwoławczego uprzednie rozstrzygnięcie sprawy o ustanowienie użytkowania wieczystego nie jest konieczne, aby zakończyć sprawę o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Przeciwnie, to właśnie wcześniejsze rozpatrzenie wniosku o zwrot umożliwia dopiero zakończenie postępowania uwłaszczeniowego. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec przedmiotu roszczeń zwrotowych, kolejność postępowań jest odwrotna: bieg sprawy uwłaszczeniowej jest uwarunkowany uprzednim zakończeniem postępowania o zwrot tejże wywłaszczonej nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, komentarze i stanowisko doktryny. W skardze na postanowienie Wojewody [...] Miejskie [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. zarzuciło naruszenie przepisów prawa: 1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie uwłaszczenia ma istotny wpływ na los postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej; 2) art. 28 k.p.a. związku z art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na zaniechaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych wnioskujących o zwrot nieruchomości, poprzez wskazania pozostałych stron uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości, a w konsekwencji przedwczesne ustalenie, że doszło do skutecznego wystąpienia z wnioskiem z zwrot nieruchomości o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że wnioskiem z 29 czerwca 1995r. Miejskie [...] W. zwróciło się o ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej w W. m.in. przy ulicy [...], oznaczonej obecnie jako działka nr [...] w obrębie [...], w trybie art. 2 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gosp. gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W toku postępowania uwłaszczeniowego wnioskiem z 21 czerwca 2010 r., wymienione w nim osoby wystąpiły o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, obejmujących m.in. w/w działkę. Do załatwienia sprawy dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości został wyznaczony Starosta [...], który pismem z 13 października 2010 r. zawiadomił zainteresowanych o wszczęciu postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący w dniu 23 sierpnia 2011r. wystosował wniosek o zawieszenie postępowania zwrotowego do czasu zakończenia postępowania uwłaszczeniowego, dotyczącego tej samej nieruchomości. Jako podstawę prawną zawieszenia postępowania wskazał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnienia więc wymaga, czy dla rozstrzygnięcia wniosku ubiegających się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości konieczne jest uprzednie rozstrzygnięcie wszczętego wcześniej postępowania o uwłaszczenie tą nieruchomością innego podmiotu. W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ bada tylko, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu określone w art. 136 i 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.). Nie jest natomiast niezbędne ustalanie, czy zostały spełnione przesłanki do uwłaszczenia innego podmiotu. Zatem rozstrzygnięcie kwestii uwłaszczenia nieruchomości, której dotyczy postępowanie zwrotowe, nie jest zagadnieniem wstępnym od rozstrzygnięcia, którego zależy rozpatrzenie sprawy o zwrot takiej nieruchomości. Zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia postępowania zwrotowego, co prawidłowo zostało przez organ orzeczone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo należy wskazać, że postępowanie o uwłaszczenie, w aktualnym stanie prawnym, prowadzone jest na podstawie art. 200 przywołanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, nie może naruszać praw osób trzecich. Oznacza to, że pierwszeństwo w rozstrzygnięciu roszczeń do nieruchomości objętej postępowaniem uwłaszczeniowym mają osoby trzecie w stosunku do ubiegającego się o uwłaszczenie i to wynik postępowania dotyczącego tych roszczeń będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie uwłaszczenia. Tak więc prawidłowa ocena przez organy rozpoznające wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania braku zasadności tego wniosku skutkuje uznaniem, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co bezzasadnie podniesiono w skardze. Kwestie dotyczące zgodnego z prawem wszczęcia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przekraczają ramy postępowania o zawieszenie tego postępowania. Z tych względów również i drugi zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uznać za nieuzasadniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło