II SA/Ke 52/12
WyrokWSA w Kielcach2012-07-05
Skład orzekający: Anna Żak, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie jednego ze współużytkowników wieczystych o wydaniu nieruchomości inwestorowi, w sytuacji gdy pozostali współużytkownicy nie złożyli takich oświadczeń, spełnia przesłanki do powiększenia odszkodowania o 5% wartości prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zastosowania przepisu art. 18 ust. 1e ustawy drogowej, który przewiduje powiększenie odszkodowania o 5% wartości prawa użytkowania wieczystego w przypadku wydania nieruchomości inwestorowi, wymagana jest zgoda wszystkich współużytkowników wieczystych. Samo oświadczenie jednego ze współużytkowników o wydaniu udziału w prawie wieczystego użytkowania nie jest wystarczające, ponieważ wydanie nieruchomości musi mieć charakter czynności realnej, umożliwiającej inwestorowi dysponowanie całą nieruchomością, a nie tylko udziałem w prawie.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." wniosła skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonych pod inwestycję drogową. Spółdzielnia domagała się powiększenia należnego jej odszkodowania o 5% wartości prawa użytkowania wieczystego, argumentując, że wydała nieruchomość inwestorowi w terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. Wojewoda odmówił uwzględnienia tego żądania, wskazując, że nie doszło do formalnego wydania nieruchomości przez wszystkich współużytkowników wieczystych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. w . na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "A." w O. na podstawie art.138 § 1 pkt.2 kpa. uchylił w całości decyzję Starosty O. z dnia [...] znak: [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania w kwocie 64.986,81 zł na rzecz byłych współużytkowników wieczystych z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Gminy O. , położonej w O. m, oznaczonej jako działki nr 49/10, 50/1, 52/3, 54/1, 54/8, 57/6, 61/1 i 99/4, na podstawie prawomocnej decyzji Starosty O. z dnia [...] znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie pasa drogowego drogi gminnej – ul. H. od skrzyżowania z ul. B. do ul. S. w O. m oraz od ul. S. do C. i w to miejsce orzekł :
w pkt 1) o ustaleniu na rzecz wskazanych osób, w odpowiednich częściach, w tym na rzecz SM "A." w O. m w 740256/1074394 częściach, odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej w O. m, oznaczonej jako działki nr 49/10, 50/1, 52/3, 54/1, 54/8, 57/6, 61/1 i 99/4, przeznaczonej do realizacji inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie pasa drogowego drogi gminnej – ul. H. od skrzyżowania z ul. B. do ul. S. w O. m oraz od ul. S. do C. w łącznej wysokości 64.987 zł; w pkt 2) o wypłacie na rzecz wskazanych osób odszkodowania w należnych kwotach, w tym na rzecz SM "A." w O. m w kwocie 44.775,95 zł; w pkt 3) o zobowiązaniu Prezydenta Miasta O. do zapłaty ustalonego w pkt 1 odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna; w pkt 4) o waloryzacji ustalonego w pkt 1 odszkodowania na dzień wypłaty wg zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Ostateczną decyzją z dnia 6 października 2009r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r.,nr 193, poz.1194) dalej zwaną tez ustawą drogową, Starosta O. zezwolił na realizację opisanej na wstępie inwestycji drogowej. Jednocześnie ww. decyzją zatwierdził podział działek, w wyniku którego powstały m.in. następujące działki: 49/10, 50/1, 52/3, 54/1, 54/8, 57/6, 61/1 i 99/4. Pismem z dnia 25.11.2009r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego, ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Gminy O. , oznaczonej jako ww. działki, przeznaczonej pod inwestycję drogową na podstawie decyzji z dnia 6 października 2009r. Rzeczoznawca majątkowy wykonał operat szacunkowy i określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości, obejmującą wartość prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności składników budowlanych, na łączną kwotę 64.987 zł, potwierdzając aktualność operatu stosowną klauzulą. Na tej podstawie organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...]
W odwołaniu od w/w decyzji z dnia [...], Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." w O. (dalej też jako Spółdzielnia), zakwestionowała w/w decyzję w części dotyczącej wysokości przyznanego odszkodowania z uwagi na nieuwzględnienie 5% wzrostu wartości prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Podniosła, że w piśmie z dnia 17.11.2009r., w trybie w/w przepisu oświadczyła o wydaniu nieruchomości, których jest współużytkownikiem wieczystym.
Wojewoda wydając w dniu [...] decyzję reformatoryjną, w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w tej sprawie postępowanie było prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W związku z wygaśnięciem prawa wieczystego użytkowania przedmiotowych nieruchomości przeznaczonych pod inwestycję drogową na podstawie ostatecznej decyzji Starosty O. z dnia [...], opracowano operat szacunkowy, zgodnie z którym wartość prawa użytkowania wieczystego wyniosła 64.987 zł, a nie 64.986,81 zł, którą to wartość organ I instancji przyjął jako kwotę odszkodowania. Poza tym decyzja organu I instancji uległa zmianie w zakresie przyznania odszkodowania osobom, które są współwłaścicielami prawa wieczystego użytkowania przedmiotowych nieruchomości na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej, co wynika z treści księgi wieczystej, a nie współwłaścicielami po jednej drugiej części, jak orzekł to organ I instancji. Analiza operatu szacunkowego zdaniem organu odwoławczego, wskazuje na to, że został on opracowany zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Do wypłaty odszkodowania należało zobowiązać Prezydenta Miasta O. jako zarządcę dróg gminnych, stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy drogowej w zw. z art. 19 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U, z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał także, że orzeczenie Starosty O. o zastosowaniu przepisów Kodeksu cywilnego do skutków zwłoki w zapłacie odszkodowania jest niezgodne dyspozycją art. 18 ust. 3 w/w ustawy zgodnie z którym odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty, wg zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Organ II instancji ponadto skorygował nazwisko jednej ze stron (I. K., obecnie G.) oraz wyjaśnił, że niewłaściwe było podanie przez organ I instancji w podstawie prawnej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa winno być prowadzone w oparci o przepisy ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, w którym Spółdzielnia podniosła, że należne jej odszkodowanie nie zostało podwyższone o 5%, Wojewoda stwierdził, powołując treść art.18 ust.1e ustawy drogowej , że nie nastąpiło wydanie przedmiotowej nieruchomości przez wszystkich współużytkowników wieczystych w terminie określonym w tym przepisie, co wynika z informacji zawartej w piśmie Urzędu Miasta w O. z dnia 3.11.2011r.. Powołał się przy tym przepis art. 348 Kodeksu cywilnego określający, co należy rozumieć przez przeniesienie posiadania. Organ wskazał, że w dniu wydania nieruchomości przez SM "A." w O. m była ona jedynie jej współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale wynoszącym 740256/1074394. W tej sytuacji, ponieważ wydanie nieruchomości stanowi czynność faktyczną, wobec tego nie można wydać udziału w użytkowaniu wieczystym. Wydanie nieruchomości powinno umożliwić inwestorowi dysponowanie całą nieruchomością przeznaczoną pod budowę drogi. Skoro więc chęć wydania zadeklarowała jedynie Spółdzielnia, to należy uznać, że nie doszło do wydania nieruchomości, w terminie pozwalającym powiększyć należne odszkodowanie o 5%, z uwagi na brak stosownych oświadczeń woli pozostałych współużytkowników wieczystych.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." w O. , w zakresie w jakim zaskarżona decyzja nie uwzględnia zwiększenia należnego odszkodowania o 5% wartości prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w związku z wcześniejszym wydaniem nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 348 k.c.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że użyty w art. 18 ust. 1e ww. ustawy zwrot "powiększa się" wskazuje na to, że rozstrzygnięcie w kwestii zwiększenia odszkodowania o 5% nie jest pozostawione uznaniu organu. Jej zdaniem do wydania przedmiotowej nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. doszło, ponieważ inwestor po wydaniu nieruchomości przez Spółdzielnię dysponował całą nieruchomością i przystąpił do realizacji inwestycji drogowej. Skarżąca wskazała na przepis art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jako podstawę do swojego działania w imieniu pozostałych współużytkowników wieczystych. Podniosła, że sprawując zarząd powierzony mogła skutecznie dokonać wydania nieruchomości w imieniu własnym oraz właścicieli odrębnych lokali. Zwróciła uwagę, że raz oświadczenie i wydanie nieruchomości przez samą Spółdzielnię traktowane jest przez organ jako skuteczne i wystarczające do realizacji inwestycji, a drugi raz, dla potrzeb zwiększenia odszkodowania, jako niewystarczające z powodu braku oświadczeń woli pozostałych współużytkowników wieczystych. Zdaniem skarżącej organ powinien był wezwać wszystkich współużytkowników wieczystych do złożenia stosownych oświadczeń woli, jeżeli uzależniał od tego skuteczność wydania nieruchomości.
Cytując przepis art. 348 k.c. skarżąca Spółdzielnia wskazała, że wydanie rzeczy, aby było skuteczne musi dawać faktyczną władzę na rzeczą lub umożliwiać rozporządzanie nią. Jej zdaniem tak sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie na skutek pisma skarżącej z dnia 17.11.2009r., w którym oświadczyła, że na podstawie art.18 ust.1 e ustawy drogowej, stawia do dyspozycji działki objęte rozbudową pasa drogowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012r. pełnomocnik organu podniósł, że uzyskanie przewidzianego w ustawie 5% bonusu uzależnione jest od wykazania inicjatywy przez zainteresowany podmiot. Wydanie nie może być dorozumiane. Instytucja zarządu powierzonego nie uprawnia zaś do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), zwanej dalej ustawą drogową. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 tej ustawy w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającym teren stają się z mocy prawa własnością odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego – z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (12 ust. 4d). Dotychczasowym użytkownikom wieczystym przysługuje odszkodowanie (art. 12 ust. 4f), którego wysokość ustala w odrębnej decyzji organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a).
W dniu [...] Starosta O. wydał decyzję ustalającą odszkodowanie na rzecz byłych współużytkowników wieczystych z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości objętych decyzją z dnia 6 października 2009r. o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Od decyzji tej odwołała się tylko Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." w O. , która nie kwestionując wysokości odszkodowania zarzuciła, że decyzja ta jest wadliwa w zakresie w jakim nie uwzględnia zwiększenia należnego jej odszkodowania o 5% wartości prawa, w związku z wcześniejszym wydaniem nieruchomości w trybie art.18 ust.1e ustawy drogowej.
Przepis art. 18 ust. 1e ustawy drogowej stanowi, że w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:
1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17,
2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo
3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna
- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
Jak wynika z akt sprawy, Spółdzielnia w piśmie z dnia 17 listopada 2009r., które wpłynęło do Gminy O. w dniu 19 listopada 2009r.( k.227 akt adm.), oświadczyła, że stawia do dyspozycji Gminy działki objęte decyzją z dnia [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym działki do których przysługuje jej prawo wieczystego użytkowania oraz działki, co do których posiada udział w prawie wieczystego użytkowania. Z porównania treści w/w pisma oraz treści zaskarżonej decyzji wynika, co jest okolicznością niekwestionowaną w sprawie, że decyzja ta przyznaje odszkodowanie za działki, do których Spółdzielni przysługuje udział w prawie wieczystego użytkowania. Wszystkim współużytkownikom wieczystym przyznano zaskarżoną decyzją odszkodowanie w wysokości odpowiadającej posiadanym udziałom w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości objętej inwestycja drogową.
Skarżąca uważa jednak, że poprzez złożenie przez nią oświadczenia w/w piśmie z dnia 17.11.2009r. doszło do wydania nieruchomości inwestorowi celem realizacji planowanej rozbudowy drogi, w związku z czym należy jej się odszkodowanie powiększone o 5% wartości prawa wieczystego użytkowania w myśl art.18 ust.1e, natomiast organ stoi na stanowisku, że nie zostały spełnione przesłanki z tego przepisu, ponieważ nie doszło do formalnego wydania nieruchomości, skoro skarżąca posiadała udział w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości objętej inwestycją drogową.
W związku z powyższym, dla rozstrzygnięcia sporu w tej sprawie należy odpowiedzieć na pytanie, czy Spółdzielnia Mieszkaniowa oświadczając właściwemu organowi - nie później niż w terminie 30 dni, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - że wydaje udział w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości objętej zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej spełniła przesłanki z art.18 ust.1e ustawy drogowej.
W ocenie Sądu na powyższe pytanie należy udzielić negatywnej odpowiedzi.
Cytowany wyżej przepis art. 18 ust. 1e ustawy drogowej przewiduje swego rodzaju nagrodę (bonus) dla właściciela (użytkownika wieczystego) z tytułu sprawnego przekazania nieruchomości (lokalu, pomieszczenia) inwestorowi. Przez wydanie nieruchomości w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć fizyczne wydanie w posiadanie inwestora całej nieruchomości, aby ten bez przeszkód mógł rozpocząć realizację inwestycji drogowej. Taki jest bowiem cel tej regulacji. Nie jest wydaniem nieruchomości pozostawienie do dyspozycji inwestora udziału w prawie własności czy też udziału w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ponieważ nie jest możliwe fizyczne przekazanie udziału w prawie własności lub prawie wieczystego użytkowania. Wydanie nieruchomości na gruncie tego przepisu ma doprowadzić do zmiany posiadacza nieruchomości, musi mieć więc charakter czynności realnej, a nie czynności prawnej. Z tych tez względów złożone przez skarżącego oświadczenie o wydaniu inwestorowi udziału w prawie wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości nie może zostać uznane za wydanie nieruchomości w rozumieniu art.18 ust.1 e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Spółdzielnia stwierdziła jednak ( w skardze oraz na rozprawie) , że jej oświadczenie woli o wydaniu udziału w nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja drogowa i objętej zaskarżoną decyzją, złożyła także - w oparciu o przepis art. .27 ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) w zw. z art.18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) - w imieniu pozostałych właścicieli lokali mieszkalnych i tym samym współużytkowników wieczystych tej nieruchomości. W ocenie skarżącej skoro inwestor nie miał żadnych problemów z rozpoczęciem inwestycji, to doszło do jej faktycznego wydania, co zobowiązuje organ do powiększenia odszkodowania o kwotę 5% wartości prawa wieczystego użytkowania.
I z tym stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić.
Po pierwsze, przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych uprawnia spółdzielnię do wykonywania zarządu powierzonego, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali . Przepis art. 18 ustawy o własności lokali odnosi się z kolei do zarządu sprawowanego, co do czynności zwykłego zarządu, a więc czynności zachowawczych zmierzających do utrzymania nieruchomości w należytym stanie. Unormowanie to nie daje podstaw do stwierdzenia, że zarząd powierzony w rozumieniu tego przepisu obejmuje także czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu (np. wydanie nieruchomości). W tym przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 1 ust. 2 ustawy o własności lokali, który odsyła w zakresie nie uregulowanym ustawą o własności lokali do przepisów Kodeksu cywilnego. Z kolei stosownie do treści art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Z powyższego wynika, że spółdzielnia w ramach zarządu powierzonego może wykonywać w stosunku do nieruchomości wspólnej tylko czynności zwykłego zarządu, natomiast co do czynności przekraczających ten zakres wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1683/08). W myśl art. 4 ust. 3 ustawy o własności lokali przepisy o własności lub współwłasności stosuje się odpowiednio do prawa użytkowania wieczystego. W rozpoznawanej sprawie pozostali współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości nie złożyli oświadczeń o wydaniu nieruchomości w trybie art.18 ust.1 e ustawy drogowej ani też nie rozstrzygali tej kwestii przed sądem powszechnym.
W ocenie Sądu nie można też uznać za prawidłowe stanowiska skarżącego, że należne odszkodowanie powinno być podwyższone o 5%, ponieważ faktycznie doszło w tej sprawie do wydania nieruchomości przez wszystkich współużytkowników wieczystych, skoro inwestor rozpoczął bez przeszkód budowę drogi publicznej.
Jak wyżej podkreślono przepis art. 18 ust. 1e ustawy drogowej, odczytywany w powiązaniu z art. 16 , przewidującym, co do zasady termin wydania nieruchomości nie krótszy niż 120 dni od dnia w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, wskazuje, że podwyższenie odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, przysługuje za skrócenie terminu wydania nieruchomości, co najmniej do dni 30, liczonych od dat zdarzeń wymienionych w punktach 1-3 art.18 ust.1e. Przepis ten przewiduje więc swego rodzaju nagrodę dla właściciela (użytkownika wieczystego) z tytułu szybszego przekazania nieruchomości (lokalu, pomieszczenia) inwestorowi. Wymaga zatem, jak trafnie podniósł organ, wykazania przez zainteresowany podmiot inicjatywy potwierdzającej wolę przekazania nieruchomości. Taką inicjatywę wykazała tylko skarżąca Spółdzielnia stawiając w piśmie opatrzonym datą 17.11.2009r. przedmiotową nieruchomość tj. udział w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości objętą inwestycją do dyspozycji Gminy. Bezspornym jest, że dokonała tego w terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. SM "A." nie była jednak jedynym użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości (która następnie uległa podziałowi). Pozostali współużytkownicy wieczyści nie złożyli żadnego oświadczenia w przedmiocie wydania nieruchomości.
Tak więc, stwierdzić należy, że do powiększenia odszkodowania w tej sprawie na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy drogowej, konieczna była zgoda wszystkich współużytkowników wieczystych, a nie tylko samej SM "A.". Uznanie, iż niniejszej sprawie rzeczywiście zostały spełnione przesłanki określone w ww. przepisie, oznaczałoby zwiększenie ogólnej sumy odszkodowania o 5% i premiowałoby również tych współużytkowników wieczystych, którzy nie wykazali żadnej inicjatywy w kierunku uzyskania przedmiotowego bonusu. Idąc tokiem rozumowania skarżącej należałoby wiec przyjąć, że w sytuacji gdy spośród kilku współwłaścicieli nieruchomości tylko jeden wyraził swoją wolę wydania nieruchomości inwestorowi i faktycznie doszłoby do tego wydania należałoby w decyzji ustalającej odszkodowanie automatycznie podwyższyć je na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. Tego poglądu Sąd w tej sprawie nie podziela.
Biorąc powyższe pod uwagę, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, brak jest także okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło