II GZ 356/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 688/12 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 13 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 688/12, odrzucił wniosek J. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2011 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2011 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. I Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. SKO w W. odmówiło J. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2011 r., cofającej mu licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Stronę pouczono, że od postanowienia przysługuje wniosek do SKO o ponowne rozpatrzenie sprawy. J. R. zgodnie z pouczeniem zaskarżył postanowienie z [...] grudnia 2011 r. Postanowieniem z [...] lutego 2012 r., nr [...], doręczonym 27 lutego 2012 r. SKO w W., powołując się na art. 134, 127 § 3 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej powoływanej jako "k.p.a." stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem od wydanego przez SKO postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania taki wniosek nie przysługuje. W uzasadnieniu powyższego postanowienia SKO wyjaśniło J. R., że zastosowanie się do wadliwego pouczenia co do sposobu zaskarżenia, może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego, uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu, stosownie do art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Jeżeli zatem strona nie zgadza się z postanowieniem z [...] grudnia 2011 r., to w ciągu 7 dni od doręczenia niniejszego postanowienia może wnieść skargę na postanowienie z [...] grudnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponadto organ pouczył stronę, że postanowienie może zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia tegoż postanowienia. J. R. 9 marca 2012 r. złożył skargę na postanowienie z [...] grudnia 2011 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji cofającej mu licencję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem z 6 lipca 2012 r. WSA w W. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu stwierdzając, że cofnięcie skarżącemu licencji taksówkowej pozbawiło go jedynego źródła dochodów, czyniąc jego sytuację majątkową i osobistą bardzo trudną z uwagi na to, że skarżący ma 63 lata, pozostaje w faktycznej separacji z żoną i ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Postanowieniem z 13 sierpnia 2012 r. Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 88 w związku z art. 87 § 1 p.p.s.a. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie doszło do uchybienia 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało stronie doręczone 20 grudnia 2011 r., a skargę na nie wniesiono 9 marca 2012 r. Sąd wskazał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania ustała 27 lutego 2012 r. tj. w dacie doręczenia postanowienia SKO z [...] lutego 2012 r., w którym organ poinformował J. R. o możliwości zaskarżenia postanowienia z [...] grudnia 2011 r. skargą do sądu administracyjnego z jednoczesnym złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. J. R. zastosował się do tej informacji. Jednakże skargę z wnioskiem złożył 9 marca 2012 r., podczas gdy liczony od 27 lutego 2012 r. termin 7 dni do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upływał 5 marca 2012 r. Oznacza to, że wniosek był spóźniony i jako taki nie nadawał się do merytorycznego rozpoznania w myśl art. 88 p.p.s.a. II Zażaleniem sporządzonym przez zawodowego pełnomocnika J. R. zakwestionował powyższe postanowienie w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów, w tym zastępstwa procesowego. Zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 88 w związku z art. 87 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po upływie 7 dniowego terminu do wniesienia wyżej wymienionego wniosku. Skarżący wskazał, że był wielokrotnie błędnie pouczany przez organy administracji o przysługujących mu prawach. Uzasadnienie postanowienia SKO w W. z [...] lutego 2012 r. było dla niego niezrozumiałe i nie wiedział, do którego z dwóch pouczeń powinien się zastosować, aby skutecznie załatwić swoją sprawę. Wadliwość pouczeń spowodowała, że skarżący nie znał warunków złożenia wniosku o przywrócenie terminu i wywiedzenia środka zaskarżenia. Nie wiedział również w jakim terminie dokonać czynności, o których mowa. Niewiedza ta wynikała jednoznacznie z wadliwości pouczeń. Wywodów zawartych w uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2012 r. skarżący nie potraktował jako pouczenia o przysługujących mu prawach. Dlatego też – w jego ocenie – dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, był 9 marca 2012 r., jako data złożenia skargi w siedzibie organu, natomiast nie 27 lutego 2012 r. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny bada tylko zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 13 sierpnia 2012 r. odrzucającego wniosek J. R. o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. W postanowieniu tym Sąd pierwszej instancji uznał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ustała 27 lutego 2012 r., a więc z dniem doręczenia skarżącemu postanowienia SKO w W. z [...] lutego 2012 r. Pogląd ten jest nietrafny. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dodać można, że te wyjaśnienia i wskazówki powinny być podane w takiej formie, która jest dla strony zrozumiała. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2012 r. zawarte są dwie pozornie sprzeczne informacje, iż skarga do sądu powinna być wniesiona w terminie 7 dni od doręczenia tegoż postanowienia i dalej, że powinna być wniesiona w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia. Tak podana informacja była dla strony niejasna i myląca, czego najlepszym dowodem jest sama treść skargi jak i termin jej wniesienia. Ze sposobu działania strony wynika, że teoretyczne wywody przedstawione przez SKO w uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2012 r. i zawarte tam pouczenia okazały się dla niej całkowicie nieprzystępne. Organ wśród teoretycznych wywodów dotyczących niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zapomniał wyjaśnić, że na skutek błędnego działania SKO, strona musi prowadzić dwa postępowania dotyczące przywrócenia terminu: pierwsze o przywrócenie terminu do wniesienia spóźnionej skargi sądowej i drugie polegające na sądowej kontroli prawidłowości odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o cofnięciu licencji. Ta skomplikowana sytuacja procesowa w powiązaniu ze wskazaniem dwóch terminów do wniesienia skarg sądowych, okazała się dla strony zupełnie niezrozumiała. Nie można zatem uznać, że w dacie doręczenia stronie postanowienia z [...] lutego 2012 r. tj. 27 lutego 2012 r. ustała przyczyna opóźnienia wniesienia do sądu skargi na postanowienie SKO z [...] grudnia 2011 r. i zaczął biec 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi, bowiem pouczenie nie było wystarczająco jasne. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że strona wnosząc skargę 9 marca 2012 r. uchybiła terminowi do złożenia skargi wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, zatem wniosek powinien być rozpoznany merytorycznie. Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, że rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa z urzędu należy do Sądu pierwszej instancji po zakończeniu postępowania w sprawie (zob. liczne orzeczenia w tym przedmiocie na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).