II OSK 2352/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-28

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, wszczętym przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, należy stosować przepisy tego rozporządzenia, czy też przepisy dotychczasowe (Rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r.)?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ odwoławczy zastosowali niewłaściwe przepisy prawa materialnego. W sprawie, która rozpoczęła się przed wejściem w życie Rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., należało zastosować przepisy dotychczasowe (Rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r.) w celu kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Brak prawidłowej kwalifikacji skutkował niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ pierwszej instancji wydał pozwolenie, a Wojewoda utrzymał je w mocy po rozpatrzeniu odwołań. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, uznając decyzje organów za prawidłowe. Skarga kasacyjna została wniesiona przez stowarzyszenie sprzeciwiające się budowie, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk /spr./ sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 149/12 w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. kwotę 607 (sześćset siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 149/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. C. na decyzję Wojewody [...]ego z dnia 21 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 16 września 2010 roku wpłynął do Starosty Warszawskiego Zachodniego wniosek [...] SA z siedzibą w W. o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...][...]- wieży typu P. o wysokości H= 34 m z systemem anten, kontenerem, linią zasilania na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] J. Starosta Warszawski Zachodni, decyzją NR [...] z dnia 29 lipca 2011 roku, znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...][...]., tj. wieży typu p. o wysokości 34 m wraz z systemem anten, kontenera oraz linii zasilającej na części działki nr ew. [...] położonej w obrębie J., w gminie O. M. Wskazał, że z opinii Gminy O. M.- Wydziału Środowiska i Rolnictwa dotyczącej kwalifikacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...][...] w J., przy ul. [...], dz. nr ew. [...] wynika, że ,, Planowana Inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko. Inwestycja nie wymaga wstępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako wymagające sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, jak również do przedsięwzięć dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko nie jest obligatoryjne zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 9 listopada 2004r w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko " W dokumentacji złożonej przez inwestora opisano istotne z punktu widzenia oddziaływania parametry techniczne planowanego przedsięwzięcia. Wskazano w niej, iż przy zachowaniu projektowanych parametrów, przekroczenie wartości gęstości mocy określonych jako maksymalne dla terenów dostępnych dla ludzi, w świetle rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883) wystąpi dla anten sektorowych w przedziale wysokości 15,8 m.n.p.t. do 38,6 m.n.p.t. oraz dla anten radioliniowych w przedziale wysokości 32,6 m.n.p.t. do 34,9 m.n.p.t. ; maksymalny zasięg dla anten sektorowych nie przekroczy odległości 84 m, a dla anten radioliniowych 27,9 m. Wiązki promieniowania o gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m² emitowane będą tylko przez anteny nadawcze sektorowe i anteny linii radioliniowych, w wolną przestrzeń niedostępną dla ludzi tzn. wszelkie miejsca do których dostęp ludności jest niemożliwy, zabroniony, utrudniony lub wymaga posługiwania się sprzętem technicznym /definicja terminów użytych w wyjaśnieniach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 158, poz. 1105), w związku z czym nie będą negatywnie oddziaływały na ludzi. Po rozpoznaniu odwołań E.C., P. C., L.B. i M. M. Wojewoda [...] decyzją z dnia 21 grudnia 2011r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Warszawskiego Zachodniego NR [...] z dnia 29 lipca 2011 roku. Organ II-ej instancji, powołał się na przepis art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z dnia 7 listopada 2008 r. z późn. zm.). Stwierdził, że z przepisu tego wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Analizując pod tym kątem kwestionowaną decyzję Wojewoda [...] stwierdził, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę Starosty Warszawskiego Zachodniego nie należy, w myśl § 2 ust. 1 pkt 7 albo w myśl § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko bądź do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda wyjaśnił, iż z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że aby sporządzenie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko było wymagane, w sytuacji gdy anteny mieszczą się przedziale mocy najmniej od 2000 W do 5000 W, to miejsca dostępne dla ludności winny znajdować się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Wynika to jednoznacznie z brzemienia § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a ww. rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko należą instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. W drugim przypadku, w myśl § 3 ust. 1 pkt 8 lit. a cyt. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należą instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z "Analizy wpływu inwestycji na środowisko", sporządzonej w maju 2011 roku wynika, że "/.../ stacja będzie emitowała pola elektromagnetyczne w paśmie częstotliwości 900 Mhz, 1800 Mhz, 2100 Mhz i 18-23 Ghz i 32-38 Ghz (dokładna częstotliwość pracy radiolinii zostanie ustalona w momencie uruchomienia stacji) a ich moc równoważna izotopowo będzie wyższa niż 100 W i łącznie będzie wynosić 32403,2 W". Powyższe oznacza, zdaniem Wojewody, że w niniejszym postępowaniu żadna z podanych wyżej sytuacji nie występuje, ponieważ anteny zostały zawieszone na wieży o wysokości 34 m nad poziomem terenu, a wysokość zawieszenia tych anten będzie wynosić min. 30 m n.p.t. Jak wynika z powyższej "Analizy wpływu inwestycji na środowisko" ,,Inwestycja nie spowoduje potrzeby zmiany zagospodarowania otoczenia obiektu. Nie wpłynie ona również w znaczący sposób na zmianę walorów krajobrazowych. Zarówno podczas budowy jak i podczas eksploatacji nie będzie oddziaływać w sposób niekorzystny na poszczególne elementy środowiska, tj. powietrze, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, klimat akustyczny oraz świat roślinny i zwierzęcy. Stacja bazowa nie będzie również źródłem odpadów ". Jak stwierdził autor ww. opracowania - Przedmiotowa stacja bazowa będzie w rozumieniu przepisów ustawy Prawo Ochrony Środowiska oraz przepisów wykonawczych, instalacją zakwalifikowaną do przedsięwzięć, dla których nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ". Autor "Analizy" w części określonej jako "Okoliczna zabudowa w promieniu 2 krotności maksymalnego zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych (o wartości powyżej 0,1 W/m2) od obiektu sieciowego z podaniem ich wysokości oraz lokalizacji (azymut wzglądem SB)" stwierdził, że " W azymucie 60° w odległości 10 m od wieży znajduje się budynek o wysokości około 8 metrów. W azymucie 180° nie znajduje się żaden budynek. W azymucie 300° w odległości 5 metrów od wieży znajduje się budynek o wysokości ok. 10 metrów. W tym samym azymucie w odległości ok. 21 metrów znajduje się budynek o wysokości ok. 13 metrów. W odległości 237 merów od wieży znajduje się budynek o wysokości 10 metrów. W odległości ok. 51 metrów od wieży znajdują się budynki o wysokości 7 oraz 6 metrów. W odległości 59 metrów od wieży znajduje się budynek o wysokości 11,5 metra. Pozostałe budynki znajdują się poza zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania". Stwierdził ponadto, "Zgodnie z wykładnią przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) przez Ministra Ochrony Środowiska prezentowaną w piśmie [...] z dnia 28 marca 2002 r. budowa stacji bazowej nr [...][...] nie spowoduje występowania uciążliwości w rozumieniu wymagań (przepisów) ochrony środowiska zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) ". Reasumując, zdaniem Wojewody, analiza przedstawionego materiału dowodowego wykazała, że nie można mówić o naruszeniu art. 59 i art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, ponieważ inwestycja nie należy ani do inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani też do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem inwestora, zawartym w piśmie z dnia 13 czerwca 2011 roku, iż " Urządzenia przewidziane dla przedmiotowej inwestycji wskazują, że promieniowanie powstałe w wyniku ich eksploatacji nie powoduje, aby mogły być uznane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Taka kwalifikacja następuje z mocy prawa i nie wymaga żadnego dodatkowego orzeczenia administracyjnego. Kwalifikacja ta przesądza również z mocy samego prawa na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ". Organ II instancji podkreślił, że Starosta sprawdził również zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z uchwałą Nr 297/01 Rady Miejskiej w O. M. z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy O. M. dla fragmentu wsi J. (Dz. Urzęd. Woj. [...]ego Nr 182, poz. 2998) działka, na której planowana jest inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "MU" - teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej. W § 12 ust. 1 pkt 1 plan ustala dla tego terenu jako przeznaczenie podstawowe - zabudowę realizowaną w formie budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a w ust. 1 pkt 6 plan ogranicza wysokość projektowanej zabudowy mieszkaniowej do 3 kondygnacji (w tym piwnice, sutereny, poddasza nieużytkowe) a zabudowy produkcyjno-usługowej do 2 kondygnacji (liczone od powierzchni terenu do górnej krawędzi dachu). Ograniczenie powyższe dotyczy wyłącznie obiektów kubaturowych, nie dotyczy zaś innych obiektów. Tym samym nie można mówić o naruszeniu ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. M. dla fragmentu wsi J. Skargę do sądu wniósł P. C., który zarzucił decyzji naruszenie art. 8 k.p.a. w powiązaniu z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP; art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 k.p.a. (Dz.U z 2000r., Nr 98, poz.1071 z późniejszymi zmianami), art. 35 ust 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, art. 3 pkt. 20 w związku z art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z art. 63 ust 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 5 ust 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane i w związku z art. 140, 143, 144 Kodeksu Cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) w związku z art. 144 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że punktem wyjścia dla rozpatrzenia zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest regulacja wynikającą z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którą właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą Nr 297/01 Rady Miejskiej w O. M. z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy O. M. dla fragmentu wsi J.(Dz. Urzęd. Woj. [...]ego Nr 182, poz. 2998) działka, na której planowana jest inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "MU" - teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej. W § 12 ust. 1 pkt 1 plan ustala dla tego terenu jako przeznaczenie podstawowe - zabudowę realizowaną w formie budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a w ust. 1 pkt 6 plan ogranicza wysokość projektowanej zabudowy mieszkaniowej do 3 kondygnacji (w tym piwnice, sutereny, poddasza nieużytkowe) a zabudowy produkcyjno-usługowej do 2 kondygnacji (liczone od powierzchni terenu do górnej krawędzi dachu). Ograniczenie powyższe dotyczy wyłącznie obiektów kubaturowych, nie dotyczy zaś innych obiektów. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń co do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można mówić o naruszeniu ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. [...] dla fragmentu wsi J. ponieważ ograniczenie powyższe dotyczy wyłącznie obiektów kubaturowych, nie dotyczy zaś innych obiektów. W kwestii dotyczącej obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko Sad Wojewódzki przytoczył przepis art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z którego wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W dacie orzekania przez organy obu instancji obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podstawową kwestią w omawianym przypadku było zatem to, czy inwestycja objęta pozwoleniem na budowę Starosty Warszawskiego Zachodniego z dnia 29 lipca 2011 roku, należy w myśl § 2 ust. 1 pkt 7 albo w myśl § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko bądź do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że aby sporządzenie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko było wymagane, w sytuacji gdy anteny mieszczą się przedziale mocy najmniej od 2000 W do 5000 W, to miejsca dostępne dla ludności winny znajdować się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, (mowa tu o promieniowaniu jednej anteny, a nie o promieniowaniu wszystkich anten). Wynika to jednoznacznie z brzemienia § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a ww. rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko należą instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. W drugim przypadku, w myśl § 3 ust. 1 pkt 8 lit. a cyt. rozporządzenia, sporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należą instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z "Analizy wpływu inwestycji na środowisko", sporządzonej w maju 2011 roku wynika, że "/.../ stacja będzie emitowała pola elektromagnetyczne w paśmie częstotliwości 900 Mhz, 1800 Mhz, 2100 Mhz i 18-23 Ghz i 32-38 Ghz (dokładna częstotliwość pracy radiolinii zostanie ustalona w momencie uruchomienia stacji) a ich moc równoważna izotopowo będzie wyższa niż 100 W i łącznie będzie wynosić 32403,2 W". Zdaniem Sądu wojewódzkiego oznacza to, że w niniejszym postępowaniu żadna z podanych wyżej sytuacji nie występuje, ponieważ anteny zostały zawieszone na wieży o wysokości 34 m nad poziomem terenu, a wysokość zawieszenia tych anten będzie wynosić min. 30 m n.p.t. z "analizy wpływu inwestycji na środowisko" wynika, że "Inwestycja nie spowoduje potrzeby zmiany zagospodarowania otoczenia obiektu. Nie wpłynie ona również w znaczący sposób na zmianę walorów krajobrazowych. Zarówno podczas budowy jak i podczas eksploatacji nie będzie oddziaływać w sposób niekorzystny na poszczególne elementy środowiska, tj. powietrze, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, klimat akustyczny oraz świat roślinny i zwierzęcy. Sąd ponadto wskazał, że z akt sprawy wynika również, że inwestor konsekwentnie wskazywał, iż planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wobec czego jej (spółki) zdaniem nie było potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ani też uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Sąd podzielił stanowisko, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a tym samym jest inwestycją infrastrukturalną. Sąd wskazał ponadto, że jest to inwestycja o charakterze publicznym i w konkretnym przypadku wyczerpuje znamiona definicji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przy takim rozumieniu charakteru inwestycji stwierdził, iż jej realizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych ( Dz. U. z 2010r., Nr 106) plan miejscowy nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Urząd Gminy [...] pismem z dnia 18 października 2010r. potwierdził, iż wszelkie ustalenia dotyczące budowy inwestycji telekomunikacyjnych reguluje - ustawa z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych i jest ona nadrzędna w stosunku do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego projekt zgodny jest z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno- budowlanymi oraz pod względem kompletności oraz posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, które załączone są do projektu budowlanego a w szczególności: opinia ZUD Nr [...] Starosty Warszawskiego Zachodniego, decyzja nr [...] Zarządu Powiatu Warszawskiego Zachodniego, opinia nr [...] Zarządu Dróg Powiatowych, opinia nr [...] Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miasta i Gminy [...] [...], opinia nr [...] Urzędu Lotnictwa Cywilnego, opinia nr [...] Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP, decyzja wyłączenia z produkcji rolnej nr [...] Starosty Warszawskiego Zachodniego. W konkluzji Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska strony skarżącej o naruszeniu art. 35 ust 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, iż inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, art. 3 pkt. 20 w związku z art. 28 ust 2 ustawy prawo budowlane w powiązaniu z art. 63 ust 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez nieustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji. Sąd zauważył, iż wbrew zarzutom skargi postępowanie dowodowe organu w sposób wyczerpujący doprowadziło do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art. 7 k.p.a.), a w jego trakcie wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów, opierając się na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przeciwdziałania Elektroskażeniom Prawo do życia z siedzibą w Rzeszowie zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie następujących przepisów: - art. 141 § 4 oraz 3 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) poprzez nie odniesienie się do podniesionych zarzutów w skardze, nie dokonanie prawidłowej kontroli wydanych decyzji pod kątem oceny czy zastosowane przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo uzasadnione albowiem to w istocie WSA dokonał oceny akt sprawy, - art. 7, 8, 9 77 § 1, 107 § 1, 107 § 3 k.p.a. w powiązaniu z art. 32 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niedokonanie oceny prawidłowości dokonanej subsumcji polegającej na wskazaniu konkretnej jednostki prawnej z jednoczesnym wskazaniem, jak ustalono do niej stan faktyczny, z uwagi na niewyjaśnienie a) sposobu ustalania i kwalifikowania inwestycji, z uwagi na brak wytłumaczenia poszczególnych pojęć takich jak "wzdłuż lub w osi głównej wiązki promieniowania", "miejsca dostępne", brak objaśnienia sposobu ustalenia odległości od środka elektrycznego anteny, kształtu wiązki, określenia, czy organ przyjął jako wyznacznik kreskę narysowaną na mapie czy też konkretną wartość pola elektromagnetycznego, b) prawdopodobne przyjęcie stanu faktycznego oraz prawnego w kwestii konieczności wymogu uzyskania lub nie decyzji środowiskowej ustalonego przez osobę niebędącą pracownikiem organu administracji publicznej oraz nieuczestniczącą w postępowaniu, c) nie określeniu przedmiotu sporu, d) nie wskazaniu, na jakiej wysokości wystąpią osie głównych wiązek promieniowania, - § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego pominięcie w sytuacji, w której miał on zastosowanie w niniejszej sprawie, - art. 28 ust 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r Nr 207, poz. 2016 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w dniu realizacji inwestycji) w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż organ prawidłowo ustalił obszar oddziaływania inwestycji w sytuacji, w której obejmuje on tylko działkę [...] a stron postępowania jest kilkanaście, co stoi w sprzeczności z w/w przepisami, - art. 35 ust.` 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, iż wolno stojący maszt antenowy nie jest obiektem kubaturowym, co jest sprzeczne z aktualnym poglądem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 roku sygn. akt II OSK 116/11. Ponadto WSA wadliwe uznał obiekt za urządzenie infrastruktury technicznej, - § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego pominięcie w sytuacji, w której miał on zastosowanie w niniejszej sprawie. W oparciu o powyższe podstawy skarżące kasacyjnie stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu i w piśmie z dnia 12 lutego 2014 r. zawarto argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ,,p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że wniosek [...] SA z siedzibą w Warszawie o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wpłynął do Starosty Warszawskiego Zachodniego w dniu 16 września 2010 roku. Stosownie do przepisu art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy, co zaakceptował Sąd Wojewódzki, dokonał kwalifikacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszego postępowania jako nie należącego ani do inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani też do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). Umknęło jednak uwadze tego organu i Sądowi pierwszej instancji, co słusznie zarzuca skarżące kasacyjnie stowarzyszenie, że z § 4 tegoż rozporządzenia, będącego przepisem przejściowym, wynika że do postępowań w sprawie decyzji o których mowa w art. 71 ust. 1 i 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, wszczętych przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 listopada 2010r. tj. już po złożeniu wniosku przez inwestora w niniejszej sprawie. W konsekwencji do kwalifikacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem niniejszego postępowania, na co słusznie wskazuje skarżące kasacyjnie stowarzyszenie, mają zastosowanie przepisy Rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w brzmieniu po jego zmianie z dnia 31 sierpnia 2007r. ( Dz. U. z 2007r. Nr 158, poz. 1105). Zatem organ odwoławczy zastosował w sprawie niewłaściwe prawo materialne co zaakceptował Sąd zaskarżonym wyrokiem. W rezultacie koniecznym będzie dokonanie ustaleń faktycznych i ich oceny pod kątem wskazanego wyżej właściwego prawa materialnego i zajęcie stanowiska co do spełnienia wymogów z art. 32 § 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. co do możliwości wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...][...]- wieży typu P. o wysokości H= 34 m z systemem anten, kontenerem, linią zasilania na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] J., bez przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Zasadnie również zarzuca się w skardze kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., że Sąd Wojewódzki nie odniósł się do znacznej części zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej co uniemożliwia poznanie pełnych motywów wydania zaskarżonego wyroku i utrudnia sformułowanie zarzutów kasacyjnych przez strony postępowania oraz uniemożliwia ocenę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej tych zarzutów przez Sąd kasacyjny. Słusznie zarzuca też kasator, że to organy administracji powinny dokonać ustaleń koniecznych do wydania pozwolenia na budowę, bo dopiero wówczas jest możliwe skontrolowanie decyzji przez sąd administracyjny. Jeżeli ustaleń dokonuje sąd administracyjny to w rezultacie dochodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez ten sąd w zastępstwie organów. Trzeba tu podkreślić, że to uzasadnienie decyzji przedstawia przebieg procesu decyzyjnego stosowania prawa, prezentując rozumowanie, które było udziałem organu administracji na etapie ustalania okoliczności sprawy, czynności i rozumowanie organu administracji na etapie oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz przesłanki które według organu zadecydowały o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji. Zaskarżona decyzja, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, nie do końca spełnia te wymogi, bowiem ustalając stan faktyczny i dokonując jego subsumcji do zastosowanego prawa materialnego, Wojewoda [...] w większości cytuje fragmenty stanowiska inwestora, przy czym nie do końca wiadomo, czy organ dokonał własnych ustaleń i czy wziął pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy oraz czy zaskarżona decyzja jest wynikiem oceny inwestora czy własnej oceny Wojewody. W kontekście niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sprawie, pozostaje otwarta kwestia ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji i ustalenia kręgu stron postępowania. Należy tu jedynie wskazać, że ustalony w sprawie krąg stron postępowania, w sytuacji stwierdzenia przez organ obszaru oddziaływania inwestycji zawężonego jedynie do działki przeznaczonej pod inwestycję, nie wykluczał uznania za strony właścicieli gruntów sąsiednich kwestionujących tą okoliczność. Także kasator kwestionuje ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji obejmującego tylko działkę nr [...], co dodatkowo, nie tylko nie prowadzi do podważenia ustalonego kręgu stron postępowania przez organy administracji ale wręcz wspiera argumentację przemawiającą za prawidłowym zastosowaniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie można się natomiast zgodzić z zarzutem naruszenia art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska organów co do zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Otóż zgodnie z uchwałą Nr 297/01 Rady Miejskiej w O. M. z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy O. M. dla fragmentu wsi J. (Dz. Urzęd. Woj. [...]ego Nr 182, poz. 2998) działka, na której planowana jest inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "MU" - teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej. W § 12 ust. 1 pkt 1 plan ustala dla tego terenu jako przeznaczenie podstawowe - zabudowę realizowaną w formie budynków mieszkalnych jednorodzinnych a w ustępie 1 pkt 4 ustala w zakresie przeznaczenia uzupełniającego - parterowe budynki gospodarcze ( w tym garaże) o powierzchni nie większej niż 60m², obiekty infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych lub potrzeb działki. Natomiast w ust. 1 pkt 6 plan ogranicza wysokość projektowanej zabudowy mieszkaniowej do 3 kondygnacji (w tym piwnice, sutereny, poddasza nieużytkowe) a zabudowy produkcyjno-usługowej do 2 kondygnacji (liczone od powierzchni terenu do górnej krawędzi dachu). Dla interpretacji tych zapisów planu w kontekście zgodności z nimi planowanej inwestycji, istotne są przepisy art. 46 ust 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010r., Nr 106). Z przepisów tych wynika, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Z projektu budowlanego – cześć konstrukcyjna str. 6 wynika, że projektowane anteny zamontowane będą na strunobetonowej wieży rurowej o wysokości 34 m. Zatem stosownie do treści § 3 pkt 2 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie będzie to wolno stojąca wieża antenowa ( wolno stojąca konstrukcja wsporcza anten bez odciągów) będąca telekomunikacyjnym obiektem budowlanym. Z zapisu § 12 ust. 1 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że w zakresie przeznaczenia uzupełniającego dopuszcza się budowę obiektów infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych. Zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest cytowane w skardze kasacyjnej orzecznictwo dotyczące urządzeń infrastruktury technicznej, bowiem na podstawie wyżej powołanych przepisów projektowana wieża jest obiektem budowlanym (nie urządzeniem), który ze względu na swoje telekomunikacyjne przeznaczenie należy uznać za obiekt infrastruktury technicznej. Obiekt ten służy usprawnieniu usług łączności publicznej dla lokalnej społeczności. W konsekwencji przyjąć należy, że budowa projektowanej wieży w świetle zapisu § 12 ust. 1 pkt 4 planu miejscowego jest dopuszczalna. Wbrew skarżącemu kasacyjnie stowarzyszeniu przedmiotowy plan nie zakazuje budowy tego obiektu na działce nr [...]. Zakaz z § 12 ust 1 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy ograniczenia wysokości jedynie zabudowy budynkami kubaturowymi ( do 3 i 2 kondygnacji). Takim budynkiem kubaturowym nie jest planowana wieża antenowa. Zatem planowana lokalizacja inwestycji stosownie do art. 46 ust 2 jest dopuszczalna, ponieważ nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Mając to na uwadze, zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie można uznać za zasadny. Z uwagi na wskazane wcześniej wadliwe zastosowanie prawa materialnego odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej byłoby przedwczesne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Z uwagi na wynik sprawy na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego kasacyjnie stowarzyszenia poniesione przez nie koszty postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło