VII SA/Wa 1931/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-19
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Joanna Gierak-Podsiadły, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kurnika, nie ustalając jednoznacznie pierwotnego sposobu jego użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób należyty pierwotnego sposobu użytkowania kurnika. Bez takiego ustalenia nie można było prawidłowo ocenić, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. i J. L. zostali decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazani przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania kurnika (systemu chowu ściółkowego) z powodu użytkowania go w systemie klatkowym pomimo nakazu wstrzymania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie zmiany sposobu użytkowania kurnika.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. L. i J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących J.L. i J.L. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., na podstawie art. 71 a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nakazał J. i J.L. właścicielom budynku kurnika (drugi kurnik licząc od strony rzeki W.) przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kurnika to jest przywrócenie systemu chowu ściółkowego z powodu użytkowania kurnika pomimo nakazu wstrzymania jego użytkowania nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nr [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2008 r. w obecności J. L. stwierdzono, że kurnik użytkowany jest jako kurnik systemu klatkowego z obsadą kur w ilości 34.000 sztuk. Właściciel przedmiotowego budynku okazał decyzję Wójta Gminy L. zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania kurnika ze ściółkowego na klatkowy. Inwestor nie posiadał natomiast zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania dokonanego w Starostwie Powiatowym w Ż. W trakcie postępowania organ ustalił, że właściciel nie dokonał zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu.
Z tego względu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. w dniu [...] wydał postanowienie nr [...] wstrzymujące użytkowanie obiektu budowlanego oraz nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie określonych dokumentów, które inwestor J.L. dostarczył w terminie. Inwestor wykonał również obowiązek wynikający z kolejnego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nr [...] z dnia [...] polegający na poprawieniu i uzupełnieniu przedstawionej dokumentacji projektowej. Wobec wykonania nałożonych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. postanowieniem nr [...] z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po rozpatrzeniu zażalenia J. L. postanowieniem nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wojewódzki wskazał, iż uchylił zaskarżone postanowienie z powodów proceduralnych, a w szczególności z powodu braku dokładnego oznaczenia numeru działki, na której zrealizowany jest przedmiotowy kurnik. Jednocześnie organ wojewódzki podtrzymał ustalenia organu I instancji dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika z systemu ściółkowego na system klatkowy. Zdaniem organu odwoławczego o samowolnej zmianie sposobu użytkowania świadczą działania podejmowane przez organy architektoniczno – budowlane. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Wójta Gminy L. nr [...] z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla terenu działki nr [...] położonej w Z., dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku kurnika z systemu chowu ściółkowego na system chowu klatkowego o obsadzie 42.500 sztuk niosek. Organ wyjaśnił, iż jeżeli wydana została taka decyzja to oznacza to, iż uznano, że zachodziła zmiana sposobu użytkowania kurnika, co znaczy, że inwestor był zobowiązany dokonać zgłoszenia. Ponadto dodał, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy L. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków kurników fermy drobiu z dnia [...], co jednoznacznie wskazuje, ze w uznaniu tegoż organu zachodzi zmiana sposobu użytkowania w niniejszej sprawie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. dokonał w dniu [...] kolejnej kontroli przedmiotowego kurnika w trakcie której nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie. Stwierdzono natomiast naocznie, iż budynek został zasiedlony kurami i odbywa się w nim produkcja w systemie klatkowym. Obecny w czasie kontroli właściciel przedmiotowego obiektu J. L. oświadczył, iż w budynku znajduje się 36.000 sztuk kur niosek, a budynek zasiedlony został w dniu [...] na potwierdzenie czego posiada stosowne dokumenty. Za użytkowanie budynku bez wymaganych prawem dokumentów nałożono na właściciela mandat karny, na podstawie art. 93 ust b. ustawy Prawo budowlane, który został przez niego przyjęty. W związku z użytkowaniem kurnika pomimo nakazu jego wstrzymania organ uznał, iż uzasadnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 71 a ust. 4 Prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. i J. L. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. prawidłowo postąpił nakazując inwestorowi przywrócenie poprzedniego stanu użytkowania budynku kurnika. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko jakie zawarł w swoim postanowieniu nr [...] z dnia [...] odnośnie wystąpienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika z systemu ściółkowego na system klatkowy.
Zdaniem organu jednoznacznym dowodem prawidłowości ustalenia przez organy nadzoru budowlanego wystąpienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika są działania podejmowane w niniejszej sprawie przez organy architektoniczno-budowlane. W aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy L. nr [...] z dnia [...], ustalająca warunki zabudowy dla terenu działki nr [...] położonej w Z., dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku kurnika z systemu chowu ściółkowego na system chowu klatkowego o obsadzie 42.500 sztuk niosek. Organ zaznaczył, iż właściwy organ wydaje decyzję o warunkach zabudowy w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu. Jednak przed wydaniem w/w decyzji organ był zobligowany do zbadania czy adaptacja kurnika z systemu ściółkowego na klatkowy stanowi zmianę sposobu użytkowania według Prawa budowlanego. Jeżeli zatem właściwy organ wydał decyzję nr [...] z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji to znaczy, że uznał on, iż zachodzi zmiana sposobu użytkowania kurnika, co znaczy, że inwestor był zobowiązany dokonać zgłoszenia. Organ dodał, iż wprawdzie akta sprawy zawierają zgłoszenie o udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego z dnia [...],jednakże z materiału dowodowego wynika, że inwestor dokonał zgłoszenia już po zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika co w myśl art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego nie wywołuje skutków prawnych. Ponadto zebrany materiał dowodowy zawiera decyzję Wójta Gminy L. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków kurników fermy drobiu z dnia [...], co jednoznacznie wskazuje, że w uznaniu tegoż organu zachodzi zmiana sposobu użytkowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił ustalenia organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego, świadczące o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika.
Organ odwoławczy dodał, iż z akt sprawy, a w szczególności z protokołu z oględzin z dnia [...] jednoznacznie wynika, że J. i J.L. na dzień przeprowadzenia oględzin użytkowali przedmiotowy budynek w systemie klatkowym pomimo wstrzymania użytkowania postanowieniem nr [...]. Podczas oględzin sam inwestor oświadczył, iż zasiedlił kurnik 36 000 sztuk kur niosek w dniu [...]. Ponadto przyjął mandat w związku za samowolne użytkowanie kurnika oraz podpisał w/w protokół stanowiący istotny dowód na użytkowanie przedmiotowego kurnika pomimo wstrzymania przez nadzór budowlany.
W sytuacji natomiast ustalenia przez organ dalszego użytkowania obiektu budowlanego pomimo jego wstrzymania organ I instancji zobligowany jest do wydania w drodze decyzji nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku lub jego części, w niniejszej sprawie przywrócenie systemu chowu ściółkowego.
Organ zaznaczył, iż nie podziela zarzutu skarżących, dotyczącego pozbawienia możności obrony praw w myśl art. 10 Kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że strony były informowane o czynnościach organu powiatowego, w tym o terminie oględzin czy zakończeniu postępowania dowodowego. Akta sprawy zawierają także pisma Skarżących, które zostały dodane do materiału dowodowego. W związku z tym organ uznał, że Skarżący brali czynny udział w postępowaniu toczącym się przed organem nadzoru budowlanego stopnia podstawowego.
Odnosząc się do zarzutów J. i J. L. podnoszonych w piśmie z dnia 2 kwietnia 2010 r., stanowiącym skargę na działalność Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w Ż., organ odwoławczy nie stwierdził rażącego naruszenia zarówno przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak i Prawa budowlanego w niniejszym postępowaniu administracyjnym, co m.in. zarzucali Skarżący.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli J. i J. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
. - naruszenie prawa poprzez rażące błędy w wydanych postanowieniach i decyzjach oraz przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym,
. - nie spełnienie wymogów art. 10 KPA,
. - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ustawy - Prawo budowlane,
. - nie rzetelne i niewystarczające zebranie materiału dowodowego, czym organ naruszył art. 7 i art. 8 kpa. Skarżący zakwestionowali ustalenia organów dotyczące zmiany sposobu użytkowania kurnika podnosząc, że kurnika jest użytkowany jako kurnik, a jedynie zmianie uległ sposób chowu kur ze ściółkowego na klatkowy.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] nr [...], którą organ nakazał J. i J. L. właścicielom budynku kurnika (drugi kurnik licząc od strony rzeki W.) przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kurnika tj. przywrócenie systemu chowu ściółkowego budynku kurnika z powodu użytkowania go pomimo nakazu wstrzymania nałożonego postanowieniem organu z dnia [...] nr [...].
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu stanowił przepis art. 71 a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Stosownie do jego treści w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W niniejszej sprawie wobec ustalenia, że budynek kurnika jest nadal użytkowany pomimo jego wstrzymania postanowieniem nr [...] z dnia [...] organ nakazał przywrócenie jego poprzedniego sposobu użytkowania to jest przywrócenie systemu chowu ściółkowego.
Podkreślić należy, że organ nakazując przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania kurnika nie ustalił jednak jaki był pierwotny sposób użytkowania obiektu. W aktach sprawy brak jest zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę jak i ewentualnych później wydawanych decyzji, na podstawie których można by bezsprzecznie ustalić jakie było pierwotne przeznaczenie obiektu. W aktach sprawy znajduje się jedynie decyzja z dnia [...] nr [...] o pozwoleniu na nadbudowę budynku kurnika "nr [...]" w systemie chowu ściółkowego wydana przez Starostę Ż., z której wynika, że nadbudowa budynku kurnika w systemie ściółkowym jest zgodna z ustaleniami decyzji Wójta Gminy L. Nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy oraz że wielkość obsady kurnika nie zmienia się i wynosić będzie 5.000 sztuk kur. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy L. zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania kurnika ze ściółkowego na klatkowy.
W ocenie Sądu, aby można było dokonać ustalenia, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego organ powinien w pierwszej kolejności wykazać, jaki był dotychczasowy sposób użytkowania obiektu, a następnie do poczynionych ustaleń odnieść aktualny sposób użytkowania. Nie wystarczy zatem ograniczenie się do stwierdzenia, w jaki sposób obiekt był faktycznie użytkowany ostatnio, gdyż samo to ustalenie nie przesądza bowiem o tym, że taki sposób użytkowania był zgodny z rzeczywistym przeznaczeniem obiektu budowlanego, a tym samym był zgodny z przepisami prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie organ wydając nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu uznał, że zaszła zmiana sposobu użytkowania obiektu jedynie w oparciu o wydaną decyzję o warunkach zabudowy Wójta Gminy L. nr [...] z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla terenu działki nr [...] położonej w Z., dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku kurnika z systemu chowu ściółkowego na system chowu klatkowego o obsadzie 42.500 sztuk niosek oraz na decyzji Wójta Gminy L. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków kurników fermy drobiu z dnia [...].
Przede wszystkim wskazać należy, że istotą postępowania prowadzonego przez organy obu instancji powinno być ustalenie, czy rzeczywiście doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego.
Stosownie do treści art. 71 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki : bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
O ile taka zmiana ma nastąpić, to wymaga ona zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi i dołączenia dokumentów określonych w pkt 1-6 tego przepisu. Jedynie w sytuacji, gdy zamierzona zmiana sposobu użytkowania wiąże się z wykonaniem robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, to rozstrzygnięcie w sprawie takiej zmiany następuje w tej decyzji (art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Zmiana sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia powoduje natomiast wszczęcie postępowania określonego w art. 71a ustawy Prawo budowlane. Podkreślić należy jednak, że warunkiem sine qua non wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a ust. 1 ustawy Prawo budowlane dotyczącego wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części oraz zobowiązania do przedłożenia dokumentacji, jest uprzednie jednoznaczne i niewątpliwe ustalenie w toku postępowania administracyjnego, że istotnie doszło do zmiany sposobu użytkowania w sposób określony w przytoczonym wyżej przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Aby zatem móc dokonać takiego ustalenia, należy w pierwszej kolejności wykazać, jaki był dotychczasowy sposób użytkowania obiektu, a następnie odnieść doń aktualny sposób użytkowania.
Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie nie poczyniły żadnych ustaleń w tym zakresie, a tym samym nie wyjaśniły, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana warunków o której mowa w ww. art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Stwierdzić więc należy, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 7, 77, 80 kpa.
Podstawowym elementem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującym obowiązek organu wynikający z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., winno być ustalenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Należyte wyjaśnienie stanu faktycznego jest szczególnie istotne z uwagi na określony w art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane skutek niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym z mocy art. 71 a ust. 1 tej ustawy, polegający na nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. W razie wadliwego ustalenia przez organy poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w sytuacji niewykonania przez stronę obowiązku określonego w wydanym postanowieniu, mógłby zaistnieć stan, w którym strona zostałaby zobowiązana przez organ do przywrócenia sposobu użytkowania sprzecznego z legalnie funkcjonującą w obiegu prawnym decyzją np. o pozwoleniu na użytkowanie albo z dokonanym legalnie zgłoszeniem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Op 363/07).
Brak ustaleń organów w tym zakresie powoduje, że nie można stwierdzić, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Sama natomiast zmiana chowu kur z klatkowego na ściółkowy mogłaby stanowić, zgodnie z definicją zawartą w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zmianę sposobu użytkowania, jednakże tylko o tyle, o ile zmieniłyby się określone prawem warunki, np. jeśli doszłoby do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, co wywołałoby skutki określone w art. 71 ustawy Prawo budowlane. To, czy warunki te się zmieniły, można jednakże ustalić jedynie w oparciu o ich porównanie z warunkami poprzednio prowadzonej działalności, zgodnej z przeznaczeniem obiektu. Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie i zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego zmienionego sposobu użytkowania. Reasumując, wszystkie te kwestie, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane mogą mieć znaczenie dopiero po uprzednim wykazaniu przez organ nadzoru budowlanego, że do zmiany sposobu użytkowania obiektu rzeczywiście doszło i co ona obejmuje.
W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniach wydanych przez organy nadzoru budowlanego obu instancji, zabrakło natomiast ustaleń dotyczących pierwotnego sposobu użytkowania kurnika. Tym zagadnieniem organy w ogóle się nie zajęły, uznając jako dowód prawidłowości swych ustaleń działania podejmowane w niniejszej sprawie przez organy architektoniczno-budowlane. Zauważyć przy tym należy, że skarżący zarówno w skardze jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosili, że organ nie podjął żadnych czynności w celu wykazania zmiany sposobu użytkowania obiektu, a jedynie wydał decyzję, która w konsekwencji pociąga za sobą poważne skutki finansowe. Podkreślali, że nie nastąpiła żadna zmiana sposobu użytkowania kurnika, a zmienił się jedynie sposób chowu kur z klatkowego na ściółkowy.
Organ odwoławczy zupełnie pominął zarzuty podniesione przez skarżących w odwołaniu i w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, nie bacząc na obowiązek wynikający z art. 107 § 3 kpa. nie odniósł się do nich.
W związku z opisanym działaniem organów, zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji nie można ocenić inaczej niż jako podjętych bez dostatecznego wyjaśnienia stanu sprawy i z poważnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien przede wszystkim ustalić jakie było pierwotne przeznaczenie kurnika i czy rzeczywiście nastąpiła zmiana jego sposobu użytkowania w aspekcie art. 71 ust. 1 pkt 2. Ustalenia, jaki jest prawidłowy sposób użytkowania obiektu organ winien dokonać w świetle dotychczas wydanych i funkcjonujących decyzji oraz korzystając m.in. z instytucji kontroli obowiązków określonych w art. 61 i następne Prawa budowlanego. Organ powinien także ustalić jaką ilość kur przewidziano pierwotnie do obsady w obiekcie i jaki miał być system ich chowu. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń organ będzie mógł dokonać oceny, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania kurnika w aspekcie przepisu art. 71.ust. 1 Prawa budowlanego.
Z powodów wyżej wskazanych, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, co orzeczono w punkcie 1 wyroku. Zawarte w punkcie 2 wyroku rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonego orzeczenia oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło