VII SA/Wa 925/12

WyrokWSA w Warszawie2012-07-11

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien, może zostać uchylona z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności w związku z wcześniejszym uchyleniem przez sąd postanowienia prostującego decyzję organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W szczególności, organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie od decyzji w jej pierwotnym brzmieniu przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie prostujące tę decyzję, co stanowi naruszenie art. 97 i art. 15 KPA. Ponadto, sąd wskazał, że wcześniejszy wyrok WSA uchylający poprzednią decyzję organu pierwszej instancji i utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego, a także postanowienie prostujące tę decyzję, które zostało następnie uchylone, wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 8 KPA, stanowiąc podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na spółkę F. Sp. z o.o. obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. [...] w granicy działki. Organy administracji budowlanej ustaliły, że okna zostały wykonane samowolnie, a tożsamość inwestorów nie została ustalona. Właściciel większości lokali, spółka F. Sp. z o.o., nie posiadał wiedzy o sprawcach. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wydanie decyzji przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie prostujące decyzję organu pierwszej instancji, które to postanowienie zostało następnie uchylone prawomocnym wyrokiem sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę po 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" i Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji samowolnie wykonanych okien I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz F. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę po 760 zł (siedemset sześćdzeisiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zwany dalej PINB [...] decyzją [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej Kpa. nałożył na Spółkę F. Sp. z o.o., reprezentowaną przez radcę prawnego P. W. obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien w ścianie budynku przy ul. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obrębu [...] w lokalach nr [...] (1 szt.). [...] (1 szt.), [...] (1 szt.). [...] (1 szt.). [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy [...]), [...] (1 szt.), [...] (2 szt.), [...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy [...]),[...] (1 szt. - pierwsze okno w lokalu od strony ulicy [...]), w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z wnioskiem "H." Sp. Komandytowa z dnia 20.05.2009 r. w sprawie wszczęcia postępowania w celu usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W., polegających na samowolnym wybiciu 15 i 18 okien w ostrej granicy działki sąsiadującej z działkami nr [...] i [...] z obrębu [...] w W., PINB [...] wszczął postępowanie administracyjne. Wskazał, iż w odpowiedzi na skierowane zapytanie Wydział Architektury i Budownictwa [...] poinformował, iż w zasobach archiwum nie odnaleziono dokumentacji budowlanej budynku przy ul. [...] oraz że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wydawał pozwolenia na wykonanie ww. okien. Organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] nr [...] nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową [...] i [...] obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych 18 okien w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji. W związku ze złożonym odwołaniem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wyższej instancji wskazał, iż PINB [...] powinien wyjaśnić, w jakich pomieszczeniach znajdują się przedmiotowe okna, w szczególności, czy występują w pomieszczeniach mieszkalnych, czy w częściach wspólnych. W drugim przypadku słusznym byłoby nałożenie obowiązków na Wspólnoty, natomiast w pozostałych częściach na inwestora, właściciela lub zarządcę. Organ I instancji uznał zatem, że w związku z powyższym w pierwszej kolejności należało dokonać próby ustalenia, kto był sprawcą samowoli budowlanej, a dopiero w przypadku braku możliwości ustalenia powyższego, obowiązki należałoby nakładać na obecnego właściciela lokalu, w którym wybito otwory okienne, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi. W świetle obowiązujących przepisów prawa, obecny właściciel jest odpowiedzialny za aktualny stan obiektu i jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawno — budowlanymi. Organ nadzoru budowlanego I instancji usiłował ustalić inwestorów wykonanych robót budowlanych, polegających na wybiciu okien, jednak: "według oświadczenia mieszkańców budynku, w tym lokali udostępnionych do oględzin oraz administratora budynku, okna w ww. lokalach zostały wybudowane przez ich poprzednich najemców lub w przypadku lokalu nr [...] — poprzedniego właściciela i nie są w stanie określić terminu ich budowy." W trakcie dokonanych oględzin stwierdzono, iż wszystkie wykonane okna, będące przedmiotem postępowania, znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych, co zwalnia wspólnotę od odpowiedzialności za pozostające w sprzeczności z Prawem budowlanym, samowolnie wykonane okna w ścianie znajdującej się w ostrej granicy z działkami nr [...] i [...] w obrębie [...] w W. Organ w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, iż właścicielem większości lokali, w których znajdują się przedmiotowe okna, jest Spółka F. Sp. z o.o., natomiast dwa lokale – nr [...] i [...] zostały wyodrębnione i są własnością odpowiednio Pani J. i Pana L. F. oraz Biura [...] Sp. z o.o. z informacji uzyskanych od pełnomocnika firmy F. Sp. z o. o., wynika, iż większościowy właściciel nieruchomości nie posiada żadnej wiedzy na temat inwestorów wybicia przedmiotowych okien oraz nie ma możliwości uzyskania takich informacji. Oświadczył, że "Spółka przejęła w znacznej części budynek około 4 lata temu od spadkobierców z wybitymi już oknami." Potwierdzono również, iż spółka F., z wyłączeniem 2 wyodrębnionych lokali (nr [...] i nr [...]), jest wyłącznym właścicielem lokali, w których znajdują się wykonane okna. Powyższe stwierdził również przedstawiciel firmy administrującej budynkiem przy ul. [...] w dniu 29.06.2010 r. oświadczając, iż "brak jest dokumentów potwierdzających, kto wykonał okna w ścianie będącej w ostrej granicy. Firma G. sprawdzała w dokumentacji przekazanej przez poprzednich właścicieli oraz w archiwach. Skierowano również zapytanie w tej sprawie do Wydziału Architektury i Budownictwa." Organ I instancji wskazał, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem również z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż PINB [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji PINB [...]. Odnosząc się natomiast do zarzutów wskazał, iż w treści art. 52 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca wprowadza zamknięty krąg podmiotów obowiązanych do wykonania nakazów związanych z samowolnie wykonanymi robotami budowlanymi, na które mogą być nałożone obowiązki m.in. w oparciu o art. 51 przedmiotowej ustawy tj. "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji;, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Podniósł, że uznanie organu nie jest w pełni dowolne, a w pierwszej kolejności przedmiotowymi obowiązkami powinien być obciążony inwestor mający tytuł prawny do obiektu, a dopiero w drugiej kolejności właściciel lub działający w jego imieniu zarządca. Organ wskazał, iż właścicielem lokali mieszkalnych, w których wykonano samowolnie otwory okienne, jest spółka F. Sp. z o.o. Dodał, że ani obecny właściciel, ani mieszkańcy budynku i jego administrator nie posiadają wiedzy, kto był inwestorem przedmiotowych robót. Także Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu [...] na podstawie posiadanych przez siebie dokumentów nie potrafił udzielić takiej informacji. Organowi I instancji udało się jedynie ustalić, że przedmiotowe okna zostały wykonane najprawdopodobniej przed 1995 r. Pomimo prób, organ nadzoru budowlanego nie zdołał ustalić tożsamości inwestorów samowolnego wykonania otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. [...] w granicy z działką nr [...] i [...] z obrębu [...]. Bezsprzecznym w sprawie przy tym jest, że osoby te nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do nieruchomości i z niej w żaden sposób nie korzystają. Okoliczności te uzasadniają nałożenie obowiązku doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie przedmiotowych okien na właściciela lokali mieszkalnych i użytkowych, w których te okna zostały zrealizowane. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji słusznie zauważył, że w świetle obowiązujących przepisów prawa aktualny właściciel jest odpowiedzialny za aktualny stan obiektu i jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawno-budowlanymi. Art. 52 ustawy Prawo budowlane daje przy tym możliwość alternatywnego nałożenia obowiązku na inwestora, właściciela lub zarządcę budynku. Z uwagi na fakt, że tożsamość inwestorów nie została ustalona, a ich związek prawny i faktyczny z nieruchomością uległ całkowitemu przerwaniu, słusznie jako adresat skarżonej decyzji został wskazany obecny właściciel lokali. Odnosząc się do zarzutu błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego skutkującego nałożeniem na spółkę F. Sp. z o.o. likwidacji rzekomo samowolnie wykonanego okna w lokalu nr [...], który nie był przedmiotem oględzin dokonanych przez organ w dniu 11 maja 2010 r., organ wskazał, iż należy je ocenić w świetle wydanego postanowienia z dnia [...] nr [...], którym PINB [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...]. W odniesieniu do zarzutu odwołujących się oparcia skarżonej decyzji m.in. na czynności oględzin z dnia 11 maja 2010 r., z których został spisany protokół niepodpisany przez strony, organ stwierdził, że zgodnie z dokumentacją zebraną w aktach postępowania, Pan P. W. złożył pełnomocnictwo do występowania w sprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. (protokół z przyjęcia ustnych wyjaśnień datowany na ten dzień), a zatem po dacie dokonanych oględzin. Z treści protokołu z przyjęcia ustnych wyjaśnień z dnia 29 czerwca 2010 r. wynika natomiast, że podpis Pana M. M. został na protokołach uzupełniony. W odniesieniu natomiast do radcy prawnego S.K., organ wskazał, że na protokole z dnia 11 maja 2010 r. widnieje jego podpis. Niezależnie od powyższego, organ stwierdził, że brak podpisów na protokole oględzin nie stanowi wady podważającej całą czynność dowodową, zważywszy zwłaszcza na fakt, że żadna ze stron postępowania nie podważała dokonanych wtedy ustaleń, ani treści samego protokołu. Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła F. Sp. z o. o., Wspólnota Mieszkaniowa [...], Wspólnota Mieszkaniowa [...], G. Sp. z o. o. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 kpa. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa skutkującym nieważnością zaskarżonej decyzji względnie, w przypadku nieuznania zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucono : 1) naruszenie art. 97 § 1 w zw. z art. 15 kpa. poprzez wydanie decyzji w sprawie przed rozpatrzeniem zażalenia Skarżących na postanowienie nr [...] PINB [...] z dnia [...] w przedmiocie sprostowania decyzji [...]. 2) naruszenie art. 10 § 1 kpa. poprzez brak zapewnienia Skarżącym możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji z całością zebranego materiału dowodowego; 3) naruszenie art. 136 kpa. poprzez nie przeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, 4) naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia w jakim okresie powstały otwory okienne w ścianie budynku przy ul. [...] oraz niepodjęcie żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane; 5) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez nienałożenie obowiązku zamurowania okien na inwestora, 6) naruszenie art. 67 § 1 i § 2 ust. 3 kpa. poprzez nie sporządzenie protokółu z oględzin, które odbyły się dnia 8 października 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, nie będąc przy tym związane - stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji, oraz trafności zastosowania tych przepisów w odniesieniu do istniejącego - również w dacie podjęcia aktu - stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny kieruje się zasadą, iż bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Nie jest to jednak zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także pewne zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Przykładowo, taka właśnie sytuacja zachodzi, gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niezgodność z ustawą zasadniczą aktu prawnego, stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia; czy też, gdy przed rozstrzygnięciem skargi na bezczynność organu, bezczynność ta ustała. W ocenie Sądu, kolejny wyjątek od przedstawionej wyżej reguły dotyczy sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem Sądu wyeliminowano z obrotu prawnego akt (wcześniejszy), w oparciu o który organ administracji wydał kolejny akt (późniejszy), będący również przedmiotem kontroli Sądu. Z ostatnio opisaną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W dniu [...] PINB [...] wydał decyzję nakładającą obowiązek likwidacji samowolnie wykonanych okien między innymi w lokalu nr [...]. Wobec tej decyzji skarżący złożyli odwołanie do organu II instancji. Po złożeniu odwołania PINB sprostował decyzję z dnia [...] w ten sposób, że wyeliminował obowiązek dotyczący lokalu nr [...]. Decyzja w takim kształcie stała się przedmiotem kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 570/11 uchylił postanowienie prostujące decyzję z dnia [...]. Wobec tego decyzja ta obowiązuje w pierwotnym brzmieniu. Według art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja została wydana w oparciu o inną decyzje lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Decyzję w przedmiocie odwołania skarżącej od rozstrzygnięcia organu I instancji organ podjął bowiem w oparciu o nieostateczne postanowienie PINB prostujące oczywistą omyłkę pisarską w decyzji będącej przedmiotem rozpoznania, które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 570/11. Przy czym podkreślić należy, że jeden z zarzutów odwołania dotyczył kwestii rozstrzyganej wskazanym wyżej postanowieniem. Wypełnia to dyspozycję przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. . Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny uchyla zatem decyzję we wszystkich przypadkach wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a. (por. m.in. T.Woś [w:] T.Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Lewis Nexis 2005, s. 458). W przedmiotowej sprawie naruszeniem prawa w szczególności art. 97 i art. 15 kpa było rozstrzyganie odwołania złożonego od decyzji w jej pierwotnym brzmieniu (zawierającego zarzuty odnośnie lokalu nr [...]) przed rozpatrzeniem zażalenia skarżących na postanowienie PINB [...] z dnia [...] w przedmiocie sprostowania decyzji właśnie w zakresie obowiązków dotyczących lokalu nr [...]. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że są one nieuzasadnione. Podstawowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn. akt VII SA/Wa 672/09. Wskazanym wyrokiem uchylona została wcześniejsza decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r, nr 153, poz 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że za prawidłowe uznał Sąd ustalenia organu, odnoszące się do wykonania w warunkach samowoli budowlanej okien w ścianie budynku mieszkalnego posadowionej w granicy z działką sąsiednią. Sąd podzielił stanowisko organu, iż doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem możliwe jest wyłącznie poprzez nakazanie zamurowania przedmiotowych okien. Prawidłowo także w ocenie Sądu zastosowane zostały przepisy Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia, to jest przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane. Jednocześnie Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy okno służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu, nie stanowi ono nieruchomości wspólnej dlatego "wyjaśnienie kwestii położenia przedmiotowych okien będzie miało priorytetowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej do ich likwidacji, albowiem odpowiedzialność wspólnoty może dotyczyć części wspólnych budynku tj. okien w pomieszczeniach niesłużących do wyłącznego użytku właściciela (np. klatka schodowa )". W ocenie Sądu organ powinien dokonać próby ustalenia, kto jest bezpośrednim sprawcą samowoli budowlanej, a w konsekwencji zbadać, czy istnieje możliwość nałożenia obowiązków w pierwszej kolejności na " inwestora". Stosując się do oceny prawnej organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż wszystkie wykonane okna znajdują się w lokalach mieszkalnych lub użytkowych, brak jest natomiast okien w częściach wspólnych budynku. Właścicielem lokali, w którym znajdują się dwa samowolnie wykonane okna jest F. Sp. z o. o. Własność lokali nie była kwestionowana i wynika z załączonego do akt sprawy wypisu w księgi wieczystej. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik oświadczył, iż większościowy właściciel nieruchomości nie posiada żadnej wiedzy na temat inwestorów wybicia przedmiotowych okien oraz nie ma możliwości uzyskania takich informacji "Spółka przejęła w znacznej części budynek około 4 lata temu od spadkobierców z wybitymi już oknami." Przedstawiciel firmy administrującej budynkiem oświadczył, iż "brak jest dokumentów potwierdzających, kto wykonał okna w ścianie będącej w ostrej granicy". Z ustaleń organów wynika, iż osoby, które dopuściły się samowoli budowlanej nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do nieruchomości i w żaden sposób z niej nie korzystają. W przedstawionym wyżej stanie faktycznym sprawy nietrafny jest zarzut niepodjęcia żadnych działań w celu ustalenia inwestora zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane. Z dyspozycji art. 52 ustawy Prawo budowlane niewątpliwie wynika, że w pierwszej kolejności nakaz dokonania likwidacji samowolnie wykonanych okien wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winien być skierowany do inwestora dysponującego tytułem prawnym do nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 ustawy Prawo budowlane podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego do władania obiektem, pozwalającego na wykonanie decyzji ( wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r, II OSK 522/06, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r, II OSK 158/07, LEX nr 468723 ). Nie ma możliwości nałożenia obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo nałożyły obowiązek likwidacji samowoli budowlanej na skarżącą, która jest obecną właścicielką lokali. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe. Zarzut braku dokładnego wyjaśnienia, w jakim okresie powstały otwory okienne jest nieuzasadniony z uwagi na ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r, sygn. akt. VII SA/Wa 672/09. Z oceny tej wynika, iż "niezależnie od daty powstania przedmiotowych okien prawidłowo zastosowano przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r". Sąd wskazał również, iż "bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje data wykonania otworów okiennych". Wskazać należy, że warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów procesowych jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., art. 136 k.p.a, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 i § 2 ust. 3 k.p.a nie wykazała aby naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując wskazać należy, że obowiązkiem organu II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie ocena trafności decyzji PINB w pierwotnym jej brzmieniu. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.b, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło