II SA/Rz 425/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-07-11
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, złożony przed upływem terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu, może być traktowany jako odwołanie od tej decyzji, mimo późniejszego złożenia wniosku o przekazanie sprawy sądowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana na podstawie art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest decyzją ostateczną, od której nie służy odwołanie w trybie administracyjnym, a jedynie wniosek o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu w terminie 14 dni. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być traktowany jako odwołanie, a postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie może być zastępowane przez postępowanie odwoławcze. Zarzuty dotyczące wadliwości dokumentacji geodezyjnej i ustaleń granicznych nie mogą być badane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, a jedynie w postępowaniu zwykłym lub sądowym.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) najpierw umorzyło postępowanie, uznając, że decyzja Wójta nie stała się ostateczna z uwagi na wniosek o przekazanie sprawy sądowi. Następnie SKO uchyliło własną decyzję umarzającą i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając istotne naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zrozumienie jego wniosku i brak merytorycznego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości -skargę oddala-
II SA/Rz 425/12
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] uchylająca własną decyzję z dnia [...] października 2011 r., nr [...] i odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr ewid. 1322 z działką o nr ewid. 1319/1 .
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. J. S. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w części dotyczącej orzeczenia o rozgraniczeniu działki nr ewid.1322 z działką nr ewid.1319/1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr ewid. 1322 z działką nr ewid. 1319/1, podając w uzasadnieniu, że objęta wnioskiem decyzja nie nabrała waloru ostateczności z uwagi na równocześnie złożony wniosek strony o przekazanie sprawy o rozgraniczenie Sądowi Rejonowemu w R. w trybie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, co wyklucza prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S.. zwrócił się o uchylenie w całości wskazanej wyżej decyzji oraz o wydanie orzeczenia zgodnego z wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu podał, że właściwy wniosek o rozgraniczenie z dnia [...] lutego 2011 r. złożono do organu w dniu [...] lutego 2011 r. Pismo z dnia [...] lutego 2011 r. o przekazanie sprawy z ww. wniosku do rozpoznania sądowi powszechnemu J. S. złożył jedynie z ostrożności procesowej, ale w pierwszej kolejności oczekuj wydania orzeczenia w trybie administracyjnym orzekające o prawidłowości decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., a dopiero potem sprawa została przekazana do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. należało rozpatrywać jako odwołanie od tej decyzji, ponieważ został wniesiony w terminie otwartym dla odwołania.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2012r. orzekło, jak wskazano na wstępie. Wniosek o stwierdzenie nieważności spornej decyzji złożono w dniu [...] lutego 2011 r., a całość akt sprawy przekazano do zbadania przez SKO. Wniosek o przekazanie sprawy do sądu powszechnego złożony w dniu [...] lutego 2011r. i nie został przekazany do Sądu Rejonowego w R. Organ wskazał, że art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) zwana dalej ustawą przewiduje, że strona niezadowolona z ustalenia (w drodze decyzji administracyjnej) przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie skierowania sprawy sądowi, co stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 127 § 1 k.p.a. zasady, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W konsekwencji powyższego uregulowania, decyzja w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wydana w trybie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. W sytuacji zbiegu dwóch inicjatyw strony, zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu przed sądem powszechnym przyjmuje się prymat nadzwyczajnego postępowania administracyjnego przed postępowaniem sądowym.
W postępowaniu, prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nie może rozpatrzyć sprawy, co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym, ale rozpatruje sprawę w granicach przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a ocena dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania kwestionowanej decyzji. W badanej sprawie zarzuty rażącego naruszenia prawa przez Wójta Gminy [...] podniesione przez wnioskodawcę dotyczą w szczególności wykonanej przez upoważnionego geodetę dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, która stanowiła podstawę wydania decyzji rozgraniczeniowej. Zarzuty dotyczące niepełnego charakteru tej dokumentacji oraz wadliwego ustalenia przebiegu spornej granicy przez geodetę nie mogą wzruszyć decyzji ostatecznej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Kwestia prawidłowej analizy map przez geodetę oraz uwzględnienia innych dokumentów w sprawie, mogły być zgłaszane w toku postępowania rozgraniczeniowego, a w ostateczności strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności organ administracji publicznej nie ma możliwości powtórnego badania zgodności przeprowadzonych prac geodezyjnych z ich odzwierciedleniem w protokole granicznym, gdyż jego rola sprowadza się do kontroli legalności decyzji administracyjnej, czyli jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
J. S.. złożył skargę do Sądu na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na fakt, że przy jej wydawaniu doszło do istotnych naruszeń prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Ponadto wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 685/09 i z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 339/10 oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania administracyjnego od SKO.
W uzasadnieniu podał, że powody dla których doszło do uchylenia decyzji SKO z dnia [...] października 2011 r. zostały podane bez wyczerpującego i dokładnego wyjaśnienia, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., decyzja nie zawiera bowiem wszystkich elementów, jakie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej. W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] października 2011 r. sprawa nie została merytorycznie rozpoznana, pozbawiono go więc prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarżący wskazał, że organ błędnie zrozumiał jego wniosek z dnia [...] lutego 2011 r. , bowiem we wniosku powołał się na zarzuty wskazujące, że decyzja rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Zarzuty dotyczyły tylko tej części decyzji, w której orzeczono o przebiegu granicy między działkami nr 1319/1 i nr 1322.
Powołując się na wyrażone w literaturze przedmiotu stanowisko Magdaleny Durzyńskiej (Rozgraniczenie i podział nieruchomości, Warszawa 2009r., s. 103 – 104) podał, że w wydanie decyzji merytorycznej o rozgraniczeniu nieruchomości możliwe jest jedynie w braku zawarcia ugody, gdy materiał dowodowy daje podstawę do ustalenia przebiegu granicy, a w jego braku, na podstawie zgodnych oświadczeń stron lub jednej ze stron, gdy druga nie zajmuje stanowiska. Gdy oświadczenia stron są sprzeczne z dowodami organ prowadzący postępowanie powinien wydać decyzję na podstawie dowodów, a gdy brak jest właściwych dowodów umorzyć postępowanie i przekazać sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi powszechnemu. Zatem decyzja Wójta Gminy [...] o rozgraniczeniu powinna mieć solidne podstawy prawne i faktyczne, w tym dowodowe do jej wydania.
Skarżący zarzucił organowi brak uwzględnienia jego stanowisko zawartego w piśmie z dnia [...] grudnia 2010r., w którym odniósł się do sposobu przeprowadzania czynności rozgraniczeniowych stwierdzając, że uprawniony geodeta, L. S. nie zastosował się dokładnie i w sposób pełny do obowiązujących tym zakresie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. W zaskarżonej decyzji SKO pominęło okoliczność, że decyzja została oparta na 2 operatach geodezyjnych wpisanych do ewidencji zasobu Powiatowego Starosty Powiatu [...]: z dnia [...] lutego 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r. Podniósł, że dokumentacja geodezyjna i kartograficzna jest niepełna i niekompletna, podczas gdy w aktach postępowania rozgraniczeniowego powinny znajdować się wszystkie dowody, które były podstawą wydania opinii przez geodetę uprawnionego. Zarzucił, że w trakcie ustalania przebiegu granicy na gruncie nie umożliwiono mu, wskazania punktu granicznego nr 7951 we wsi [...]. Wskazał, że dane geodezyjne w tym współrzędne położenia punktów granicznych nie są prawnie wiążące i nie obowiązują do czasu ostatecznego zakończenia postępowania toczącego się przed Starostą Powiatu [...] nr [...] w sprawie zarzutów do operatu opisowo – kartograficznego ewidencji gruntów wsi Krasne. W dalszej części uzasadnienia skarżący powołał obszerne fragmenty wymienionego wyżej opracowania "Rozgraniczenie i podział nieruchomości", w których autorka opowiada się za dopuszczalnością wniesienia odwołania od wydanej na postawie art. 33 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, wskazując, że administracyjny tryb weryfikacji decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości jest trybem szczególnym i stąd art. 33 ust. 3 tej ustawy należy traktować jako przepis szczególny w stosunku do regulacji zawartej w k.p.a. dotyczącej odwołań od decyzji administracyjnych. Skarżący sformułował pytanie do Sądu: czy możliwe jest rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności w części decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości jako odwołania od tej decyzji, jeżeli wniosek ten został złożony przed upływem terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu, pomimo późniejszego złożenia, także z zachowaniem terminu, wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności wedle wyżej opisanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wyroków własnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 685/09 oraz z dnia 4 listopada 2011r. sygn. akt II SA/Rz 339/10 mogących według skarżącego prawne znaczenie dla obecnej sprawy. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. odmowę przeprowadzenia dowodów Sąd uzasadnia tym, że wskazane przez skarżącego wyroki nie wyjaśniają istotnych wątpliwości w sprawie o stwierdzenie w części nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 685/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi J. S. na czynność Starosty [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu powiatowego zasobu geodezyjnego stwierdził bezskuteczność czynności Starosty [...]. Wymieniony wyrok dotyczył czynności z zakresu administracji publicznej i fakt udostępnienia dokumentacji geodezyjnej nie ma znaczenia prawnego dla obecnie rozpoznawanej sprawy.
Natomiast wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 339/10 Sąd uwzględnił skargę A. K. i uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] i poprzedzającą decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów obrębu krasna gmina Krasna. Wymieniony wyrok nie pozostaje w związku z niniejszą sprawą i nie wyjaśnia istotnych okoliczności w tej sprawie.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Takie nadzwyczajne postępowanie zgodnie z art. 16 k.p.a. jest możliwe do prowadzenia, jeżeli od decyzji administracyjnych nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. W ramach tego trybu podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji stanowią przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z przesłanek jest między innymi stwierdzenie istnienia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości dotyczy tej przesłanki.
Za słuszne Sąd uznaje stanowisko SKO, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji oceniane są zagadnienia czysto prawne, z tego też względu organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznych dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, co oznacza, że badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji weryfikowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Dodać wypada, ze Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji rażącego naruszenia prawa. Definicja ta została ukształtowana stanowiskiem doktryny i orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Najogólniej rzecz ujmując, przez "rażące naruszenie prawa" , o którym mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. występuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa (cechą rażącego prawa jest wiec to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu w wykładni prawa, ale jego przekroczenia w sposób jasny i niedwuznaczny) i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W niniejszej sprawie SKO w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. uznało, że decyzja zapadła zgodnie z art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U nr 45, poz. 453) zwane dalej rozporządzeniem.
Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniem odpowiednich dokumentów (art. 29 ustawy). Czynności ustalenia granic wykonuje geodeta uprawniony przez wójta, a przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy). Brak wskazanych danych, lub ich sprzeczność powoduje, ze przebieg granicy ustala się na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga w toku postępowania oświadcza, nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 31 ust. 2). W razie sporu, co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody, która posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4).
Treść przepisu art. 33 ustawy, który był materialnoprawną podstawą decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stanowi, że jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody ustalenie przebiegu granicy następuje na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, przy czym wydanie decyzji poprzedza dokonanie przez organ oceny prawidłowości wykonania przez upoważnionego geodetę czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości, a także zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami (art. 33 ust. 2 pkt 1) oraz włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
SKO wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło swoją decyzję z dnia [...] października 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr 1322 z działką nr 1319/1. Sąd za słuszne uznał stanowisko SKO, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem najdalej idącym, gdyż jego skutkiem może być całkowita eliminacja decyzji z obrotu prawnego, a to może powodować bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie przekazania sprawy sądowi. Regulacja trybu zaskarżania dotyczy decyzji wymienionej w ust. 1 art. 33 ustawy, to jest decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów. Zatem ustawa wprowadziła wyjątek od konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Dodać przy tym należy, że wprowadzeni tego rodzaju wyjątku ma umocowanie w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron, ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady i tryb zaskarżenia określa ustawa.
Za nieuzasadniony więc należy uznać zarzut skargi, w którym skarżący domaga się merytorycznego orzekania w trybie instancji, gdy decyzja o rozgraniczeniu została podjęta na podstawie art. 33 ustawy. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy organ wydał decyzję na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o umorzeniu postępowania o rozgraniczeniu i przekazaniu sprawy z urzędu do sądu. W uzasadnieniu uchwały składu 5 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003r. sygn. akt OPK 31/02 (ONSA 2003/4/122) wyjaśnił, że z samej treści decyzji administracyjnej nie można wywodzić niedopuszczalności odwoływania się od niej na zasadach ogólnych. Taka niedopuszczalność musi wynikać wprost z ustawy; to przepis ustawy, a nie decyzja organu administracji wydana w indywidualnej sprawie, może wyłączyć dopuszczalność odwołania w administracyjnym toku instancji, co wyraźnie wprowadził art. 33 ust. 1 i ust. 3 ustawy.
Niekwestionowaną w sprawie jest okoliczność, że strony nie zawarły ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym, zatem ustalenie granicy mogło nastąpić jedynie na podstawie zebranych dowodów.
Postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych we wsi [...], gmina [...] oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działka nr 1322, będąca własnością J. G. wszczęte na jego wniosek zostało przeprowadzone zgodnie z warunkami rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. Potwierdza to dokumentacja sporządzona przez uprawnionego geodetę, czynności ustalenia przebiegu granic były kilka razy powtarzane ze względu na zapewnienie czynnego udziału każdej ze stron postępowania rozgraniczeniowego, każda czynność z ustalenia przebiegu granic została udokumentowana w formie protokołu, który podpisały wszystkie strony postępowania z wyjątkiem W. K. – pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym J. S. Wydanie decyzji przez Wójta Gminy [...] było poprzedzone protokołem granicznym z dnia [...] października 2010 r., z treści którego wynika, że w czynnościach rozgraniczających osobiście brał udział W. K. pełnomocnik skarżącego, który nie zgodził z położeniem okazanego punktu granicznego nr 7951. Po protokołu dołączono jako załącznik stanowisko pełnomocnika skarżącego.
Powyższe dowodzi, że Wójt Gminy [...] wywiązał się z obowiązków nałożonych art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy w zakresie oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. Przed wydaniem decyzji nastąpiło też włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wbrew zarzutom skarżącego materiał dowodowy zgromadzony przez Wójta Gminy [...] i dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę był podstawą do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ustawy.
Przytoczony stan prawny i faktyczny powoduje, że Sąd za zasadną uznaje decyzję SKO o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] w części żądanej przez J. S. oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych sprawy zakończonej decyzją, której stwierdzenia nieważności w części domaga się skarżący wynika, że pełnomocnik skarżącego był powiadamiany o każdej czynności prowadzonej przez organ, albo z jego upoważnienia przez uprawnionego geodetę i z możliwości tej korzystał, czego dowodzą załączniki do protokołów rozgraniczeniowych i zgłoszone wnioski, a także wyrażane stanowisko po zapoznaniu się z materiałem dowodowym. Kontrolowana decyzja Wójta Gminy [...] prowadzi do wniosku, że nie narusza ona rażąco ani przepisu prawa materialnego, ani postępowania, co obligowałoby SKO do stwierdzenia nieważności decyzji.
Zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a SKO w uzasadnieniu decyzji podało przyczyny, dla których orzekało reformatoryjnie. Zaskarżona decyzja odpowiada warunkom z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło