V SA/Wa 775/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; Oddala skargę Przedmiotem skargi M. P. jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...].01.2012 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym : W dniu [...] września 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Ww. decyzja została przesłana na adres strony. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych ( k 431 ) kopii zwrotnego poświadczenia odbioru pisma wynika, że w dniu 16.09.2011 r. przesyłka została awizowana, powtórnie awizowana w dniu 23.09.2011 r., zaś w dniu 3.10.2011 r. zwrócona do nadawcy z powodu nie podjęcia w terminie. W dniu 30 listopada 2011 r. M. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku wskazał, że o zaleganiu z kwotą 92.000 zł dowiedział się w dniu 23 listopada 2011 r. z otrzymanego upomnienia. Wtedy pojechał do siedziby Agencji w L., gdzie otrzymał decyzję i zapoznał się z jej treścią. Wyjaśnił, że przesyłki zawierającej decyzję nie otrzymał. Mieszka w jednym budynku z rodzicami, osobami w podeszłym wieku, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Nie wszystkie decyzje ij czynności życia codziennego w gospodarstwie domowym zapadają za zgodą, a przede wszystkim wiedzą wnioskodawcy. Wnioskodawca nie ma wpływu na rodziców w sensie wyjednania od nich poprawności postępowania np. zakresie załatwienia formalności. Wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymał awiza przesyłki – decyzji z dnia [...] września 2011 roku. Jednak nie może wykluczyć, że rodzice otrzymali ale jemu nie przekazali, zapomnieli itd. Wnioskodawca podkreślił, że nie ma wpływu na ewentualne zaniedbania pozostałych domowników, w sumie drugiej rodziny, zaniechania starszych ludzi, do których też pretensji mieć nie może. Wnioskodawca oświadczył także , że nie jest wyłącznym dysponentem skrzynki pocztowej, bo poczta w skrzynce znajduje się nie tylko dla niego. W jego ocenie zestawienie wagi powyższego uchybienia , bez własnej winy, w odniesieniu do wagi merytorycznej decyzji, nie pozwala na jej utrzymanie w mocy tylko z uwagi na przekroczenie terminu. Uważa, że byłaby to rażąca krzywda, mająca za podstawę tylko względy formalnoprawne, a te nie powinny mieć priorytetu w procedowaniu o ludzkich losach . Wspomnianym na wstępie postanowieniem Prezes ARiMR odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 58 k.p.a. istnieje możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). W ocenie organu skarżący nie uprawdopodobnił tego faktu. Organ wskazał, że decyzja została doręczona w dniu 30 września 2011r. w trybie art. 44 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 oraz w przypadku, kiedy doręczający nie zastał dorosłego domownika strony lub jego sąsiada lub dozorcy, lub te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Natomiast w myśl § 4 cyt. przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem NSA zastępcze formy doręczenia stwarzają domniemanie doręczenia. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, ze mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. W ocenie Prezesa ARiMR podniesione przez pełnomocnika strony argumenty w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie obalają domniemania prawnego, iż decyzja nr [...] z dnia [...] września 2011 r. nie została skutecznie doręczone adresatowi. Za taki dowód należałoby uznać potwierdzenie , że doręczający nie umieścił zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru terminie siedmiu dni w placówce pocztowej. Jednakże na zwróconej do nadawcy przesyłce znajduje się informacja, iż "Awizowano-zamknięte drzwi. Awizowano powtórnie". Zatem, w ocenie organu, należy uznać, że podniesiona przez pełnomocnika argumentacja dotycząca nieprzekazania odebranej przez rodziców przesyłki awizo nie wskazuje na brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Równocześnie postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego które mogło mieć istotny wpływa na treść orzeczenie a mianowicie: 1. art. 44 § 2 kpa przez przyjęcie, że nastąpiło doręczenie zastępcze podczas, gdy brak adnotacji o miejscu złożenia zawiadomienia o możliwości odbioru pisma powoduje, że organ pierwszej instancji nie mógł uznać decyzji za doręczoną w trybie art. 44 § 4 kpa, a samo umieszczenie na kopercie zawierającej decyzję lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma (zwrotnym potwierdzeniu odbioru) stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki dla organu wystarczające do stwierdzenia, iż zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego, ponieważ z powyższych dokumentów wynikać musi, że doręczyciel dokonał powiadomienia adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 kpa, 2. art. 44 § 3 w zw. z art. 57 § 1 kpa, gdyż w sprawie nie dochowano zasad doręczenia w trybie art. 44 kpa; skoro przesyłka była awizowana po raz pierwszy dnia 16 września 2011r. to drugie awizo winno nastąpić po upływie siedmiodniowego terminu do jej podjęcia po pierwszym awizo, a więc w dniu 24 września 2011 r., a nie dnia 23 września 2011r., jak miało to miejsce w mniejszej sprawie; 3. art. 7, 77 i 107 § 3 kpa przez przyjęcie, że nastąpiło doręczenie decyzji z dnia 12 września 2011r., podczas gdy adresat nigdy nie otrzymał awiza, jak również przez przyjęcie, że powodem uchybienia przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było nieoddanie przez domowników awiza podczas gdy faktycznie skarżący nigdy nie otrzymywał awiza z uwagi na niedopełnienie obowiązków doręczyciela. W związku z oświadczeniem skarżącego że nie otrzymał on awiza, organ był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy zaistniały przesłanki uzasadniające przyjęcie domniemania doręczenia, organ przyjął, że doręczenie nastąpiło prawidłowo, pomimo braku podstaw do takiego przyjęcia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa ( art. 145 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę M. P. we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że podstawą do złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu jest nie kwestionowanie faktu, że termin rozpoczął bieg tzn. że doszło do skutecznego doręczenia decyzji. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu do wykonania czynności procesowej nie zaprzecza, że decyzja została skutecznie doręczona, twierdzi jedynie, że z przyczyn przez nią niezawinionych nie mogła czynności procesowej wykonać w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że strona w skardze kwestionując skuteczność doręczenia podniosła argumenty, którymi powinna zwalczać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie zaś wykazujące brak winy w uchybieniu terminu. Błędy w awizowaniu przesyłki , które skutkują obaleniem domniemania z art. 44 § 4 kpa nie są argumentem przemawiającym za przywróceniem terminu, a za stwierdzeniem, że do uchybienia terminu nie doszło. Z powyższych względów argumenty, nawet trafne dot. błędów doręczyciela w poczynionych adnotacjach o awizowaniu przesyłki, z których nie wynika gdzie awizo zostało pozostawione, nie mogą prowadzić do przywrócenia terminu . Trzeba zwrócić uwagę na fakt, iż kwestionowanie uchybienia terminu oraz wnioskowanie o przywrócenie terminu do tryby konkurencyjne, z których jeden wyklucza drugi. Skoro wnioskodawca twierdzi, że nie otrzymał przesyłki na skutek błędów w doręczeniu to twierdzi de facto, że termin, o czym wyżej już wspomniano, nie zaczął swojego biegu, więc nie mógł uchybić terminowi. Z tych też względów podnoszone w skardze argumenty i zarzuty nie mogły doprowadzić do skutecznego zakwestionowania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu. Należy też zwrócić uwagę na fakt, iż argumenty te zostały podniesione na etapie skargi do WSA. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazywał na prawdopodobieństwo, że rodzice , korzystający z tej samej skrzynki pocztowej, nie przekazali mu awiza. Zdaniem Sądu Prezes ARiMR prawidłowo ocenił, że nieprzekazanie przez domownika, czy też współużytkownika skrzynki korespondencji adresatowi, nie może prowadzić do przywrócenia terminu . Wnioskodawca winien bowiem zapewnić sobie sposób dostarczania korespondencji w sposób pewny i stabilny. Zaniedbania domowników lub współużytkowników skrzynki pocztowej obciążają go i sprawiają, że nie można uznać, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Należy w tym miejscu przypomnieć, że orzecznictwo i piśmiennictwo zgodnie stoi na stanowisku, że nawet najlżejsza forma zawinienia uniemożliwia przywrócenie terminu. Tylko bowiem ustalenie, że wnioskujący o przywrócenie terminu nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mógł uniknąć uchybienia może doprowadzić do uwzględnienia wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.