II SA/Łd 415/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchylona zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej M. O. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) stwierdził, iż zażalenie M. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 K.p.a. i w związku z tym zażalenie pozostawił bez rozpatrzenia. W toku postępowania ustalono, iż ww. postanowieniem z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na T. O. i M. O. obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid. 470 w miejscowości R. przy ulicy A., w zakresie zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami, w terminie do dnia 31 sierpnia 2010r. Na powyższe postanowienie zażalenie w dniu 13 grudnia 2011r. złożyła M. O. podnosząc, iż nigdy nie otrzymała postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], a o tym, że zostało wydane dowiedziała się dopiero w grudniu 2011r. przeglądając akta administracyjne w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi. Wymienionym na wstępie postanowieniem organ odwoławczy uznał, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 K.p.a. Organ II instancji wyjaśnił, iż termin do wniesienia zażalenia na postanowienie jest tzw. terminem zawitym, a uchybienie takiemu terminowi, czyli niewykonanie danej czynności procesowej w ściśle określonym przez organ lub przepis prawa czasie, powoduje, że czynność dokonana później jest prawnie bezskuteczna. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w jego ocenie zaskarżone postanowienie zostało doręczone M. O. w dniu 12 lipca 2010r., o czym świadczy data zwrotu ze stempla placówki pocztowej w R. Tego dnia T. O. odmówił przyjęcia korespondencji podpisując się pod dokonanym przez siebie na kopercie wpisem "sfałszowany numer sprawy". Zdaniem organu II instancji, w niniejszej sytuacji zastosowanie znalazł przepis art. 47 § 2 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż wraz zażaleniem na postanowienie organu l instancji nie wniesiono prośby o przywrócenie uchybionego terminu, natomiast przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości działania organu z urzędu w tym przedmiocie. Natomiast w razie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, organ odwoławczy, na podstawie art. 134 K.p.a., zobligowany był do stwierdzenia uchybienia terminu. W związku z tym zażalenie pozostawiono bez rozpatrzenia. Na ostateczne rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do sądu administracyjnego wniosła M. O., podnosząc argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że organ II instancji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, czym naruszył art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a to z kolei mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, iż organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, iż postanowienie organu I instancji z dnia [...] zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 12 lipca 2010r. Według organu II instancji fakt odmowy przyjęcia przez T. O. przesyłki przeznaczonej dla M. O. uzasadniał uznanie, na podstawie art. 47 K.p.a., że doszło do skutecznego doręczenia pisma adresatce. Jednakże § 1 art. 47 K.p.a. stanowi jasno i wyraźnie, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Natomiast w myśl § 2 w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż tylko i wyłącznie odmowa przesyłki przez adresata wywołuje skutek w postaci uznania doręczenia pisma w dniu jego odmowy. W żadnym wypadku nie jest do tego uprawniona osoba, o której mowa w art. 43 K.p.a., według którego w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis ten przewiduje możliwość zastępczego doręczenia przesyłki, ale tylko pod warunkiem, że osoba, której doręczyciel pozostawia pismo podlegające doręczeniu podejmie się oddania pisma adresatowi. Jeżeli natomiast osoba ta odmawia przyjęcia pisma, to należy zastosować procedurę przewidzianą w art. 44 K.p.a. W przedmiotowej sprawie na kopercie zawierającej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], które miało być doręczone M. O. znajduje się adnotacja doręczyciela: "adresat odmówił przyjęcia", a także podpis T. O. wraz z dokonanym przez siebie napisem: "sfałszowany numer sprawy". W związku z tym powstała uzasadniona wątpliwość, czy próba doręczenia ww. przesyłki odbywała się w obecności jej adresatki tj. M. O. Wskazać bowiem należy, iż w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek pisma, z którego wynikałoby, iż M. O. upoważnia T. O. do odbioru korespondencji. Organ odwoławczy powinien zatem ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy to adresatka odmówiła przyjęcia przesyłki, czy też zrobił to jej mąż T. O. Dopiero wtedy organ mógł stwierdzić, czy doszło do skutecznego doręczenia pisma adresatowi. Na marginesie należy wskazać, iż podobna sytuacja miała miejsce w sprawie doręczenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zgłoszone przez M. O. i T. O. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W identycznym stanie faktycznym organ odwoławczy powziął wątpliwość, co do skutecznego doręczenia M. O. ww. postanowienia i w związku z tym zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie, na podstawie art. 136 K.p.a., uzupełniającego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie prawidłowość doręczenia adresatce skierowanej do niej przesyłki. W wykonaniu powyższego organ I instancji zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. w Warszawie Oddział Rejonowy w P. o wyjaśnienie okoliczności doręczenia pisma M. O. W odpowiedzi Poczta Polska S.A. w Warszawie Oddział Rejonowy w P. stwierdziła, że przesyłka została doręczona prawidłowo, co potwierdziły ustne wyjaśnienia doręczyciela. Skoro zatem w identycznym stanie faktyczny organ odwoławczy zażądał od organu I instancji uzupełnienia materiału dowodowego w powyższym zakresie, to oznacza, że nic nie stało na przeszkodzie, by podobne ustalenia przeprowadzić w sprawie niniejszej. Natomiast zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia kwestii doręczenia skarżącej postanowienia organu I instancji z dnia [...] spowodowało naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, mającego na celu wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość kwestii prawidłowości doręczenia skarżącej postanowienia organu I instancji, uwzględniając przy tym wskazania zawarte w niniejszych motywach. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. j.m.