II FZ 1026/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-10

Skład orzekający: Tomasz Zborzyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu utraconego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, sąd powinien posiłkować się danymi statystycznymi dotyczącymi roku poprzedzającego wydanie orzeczenia, a nie danymi starszymi, oraz czy dzienny dochód powinien być wyliczany przy uwzględnieniu liczby dni roboczych, a nie dni kalendarzowych?
Ratio decidendi
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd pierwszej instancji oparł wyliczenie utraconego dochodu na nieaktualnych danych statystycznych (dotyczących roku 2010 zamiast 2011) oraz zastosował nieprawidłowy dzielnik (dni kalendarzowe zamiast dni roboczych). Sąd powinien był uwzględnić dane statystyczne dotyczące roku 2011, opublikowane przed wydaniem orzeczenia, oraz wyliczyć dzienny dochód dzieląc roczny dochód przez liczbę dni roboczych (265). Ponadto, należność z tytułu utraconego zarobku podlega ograniczeniu do górnej granicy określonej w ustawie budżetowej.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasądził na rzecz skarżącego J. B. kwotę 86,07 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym utraconego dochodu. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając sądowi pierwszej instancji oparcie wyliczenia utraconego dochodu na nieaktualnych danych statystycznych (dotyczących roku 2010 zamiast 2011) oraz błędne wyliczenie dziennego dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie zawarte w pkt 3 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 201/12, oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 106,86 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 201/12 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 15 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia 1. uchylić postanowienie zawarte w pkt 3 sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 201/12, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 106,86 zł (słownie: sto sześć złotych osiemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., uwzględniającym skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 15 maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasądził na rzecz skarżącego kwotę 86,07 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na powyższą kwotę złożyły się koszty dojazdu do sądu (25,60 zł) oraz utracony dochód (60,47 zł). Przy ustalaniu kwoty utraconego zarobku skarżącego, Sąd posiłkował się wysokością przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha w 2010 r., przyjętą na podstawie obwieszczenia Prezesa GUS z 23 stycznia 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r. (M.P. z 2011 r. Nr 87, poz. 917). Dochód ten wyniósł w 2010 r. – 2.278 zł. Po przemnożeniu powyższej kwoty przez ilość hektarów przeliczeniowych użytków rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego, czyli 9,6883 ha (złożone zaświadczenie, k. 54), a otrzymany wynik dzieląc następnie przez 365 (ilość dni w roku), Sąd wyliczył przeciętny dzienny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym na kwotę 60,47 zł. Żądanie zasądzenia wyższych kosztów z tytułu utraconego zarobku uznano za nieuzasadnione. Skarżący w spisie kosztów przedstawił jedynie wydatki roczne, które ponosi lub ma ponieść; w ocenie Sądu, nie było podstaw by utożsamiać te kwoty z utraconym zarobkiem. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 205 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) poprzez oparcie orzeczenie co do zwrotu utraconego zarobku (dochodu) na nieaktualnej podstawie faktycznej, tj. obwieszczeniu Prezesa GUS w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r., gdy w obrocie prawnym funkcjonowało już analogiczne obwieszczenie Prezesa GUS dotyczące roku 2011. Zdaniem skarżącego, wyliczenie utraconego dochodu, przedstawione przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, było błędne także z tej przyczyny, że odnosiło się do całego roku, zamiast do statystycznie ustalonej liczby dni roboczych w roku dla osób pracujących w sektorze rolniczym (tj. 265 dni roboczych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, Sąd pierwszej instancji oparł wyliczenie równowartości zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa skarżącego w sądzie, na nieaktualnych danych statystycznych. Należy przyznać w tym względzie rację skarżącemu, który argumentował w zażaleniu, że w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia, zostały już podane dane statystyczne w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego za 2011 r. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (M.P. z dnia 26 września 2012 r.), przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2011 r. - 2.713 zł. W przypadku osób pracujących w indywidualnym gospodarstwie, określenie wysokości utraconego dochodu następuje w drodze oszacowania, a uzyskiwane w ten sposób wyniki, ze swej istoty, jedynie w stopniu przybliżonym odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Sąd zasadnie posiłkował się w tej mierze danymi statystycznymi GUS, jednakże nie odwołał się do danych najbardziej aktualnych. Skoro obwieszczenie Prezesa GUS zostało opublikowane w Monitorze Polskim w dniu 26 września 2012 r., Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżone orzeczenie w dniu 7 listopada 2012 r., winien uwzględnić dane statystyczne dotyczące roku 2011. Po drugie, nieprawidłowe było także oszacowanie dziennego zarobku skarżącego przy zastosowaniu dzielnika 365 dni. Podstawę wyliczenia powinna stanowić w tym wypadku roczna jednostka pracy (AWU), która, zgodnie z metodologią badań GUS, jest ekwiwalentem czasu przepracowanego w ciągu roku w gospodarstwie rolnym przez 1 osobę pełnozatrudnioną w rolnictwie. W Polsce przyjęto 2120 godzin przepracowanych w ciągu roku jako równoważnik pełnego etatu, co odpowiada 265 dniom roboczym. W konsekwencji, dzienny dochód skarżącego uzyskiwany z pracy w gospodarstwie rolnym należało wyliczyć dzieląc kwotę rocznego dochodu skarżącego 26284,35 (2713 x 9,663), ustalonego na podstawie danych statystycznych za 2011 r, przez 265 dni roboczych. Uzyskana zgodnie z przedstawionym powyżej wyliczeniem kwota (99,2 zł), nie może jednak w całości zostać zasądzona na rzecz skarżącego. Stosownie bowiem do art. 205 § 3 P.p.s.a., przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). Z kolei, zgodnie z art. 86 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, do którego odsyła cytowany powyżej przepis, górną granicę wynagrodzenia za utracony zarobek lub dochód, stanowi równowartość 4,6% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość, ustaloną według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa. W ustawie budżetowej na rok 2012 kwota ta została określona na 1.766,46 zł (por. art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 2 marca 2012 r. - Ustawa budżetowa na rok 2012, Dz. U. z 2012 r., poz. 273). Stąd też górną granicą zwrotu z tytułu utraconego zarobku jest kwota 81,26 zł, która odpowiada 4,6% kwoty 1.766,46 zł. Taką też kwotę należało przyznać skarżącemu jako równowartość utraconego dochodu, na podstawie art. 205 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W konsekwencji, po doliczeniu kosztów dojazdu do sądu, należny skarżącemu zwrot kosztów postępowania sądowego wyniósł 106,86 zł. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 200 i art. 205 § 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło