II OSK 2710/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-09

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Elżbieta Kremer, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca studentem drugiego roku studiów wojskowych, ale pobierająca naukę od ponad trzech lat, powinna być kwalifikowana do grupy II wykazu chorób lub ułomności przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej, czy też do grupy I, zgodnie z literalnym brzmieniem "drugiego roku nauki (studiów)"?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędna jest wykładnia Sądu I instancji, która opierała się wyłącznie na gramatycznym znaczeniu zwrotu "rok nauki (studiów)" i uznała, że osoba studiująca od ponad trzech lat, mimo bycia na drugim roku studiów, powinna być kwalifikowana do grupy II. Sąd wskazał, że oba unormowania (grupa I i II) są równorzędne, a wykładnia gramatyczna nie daje jednoznacznego rezultatu. Niezrozumiałe jest zróżnicowanie praw i obowiązków studentów na podstawie czasokresu dochodzenia do określonego etapu kształcenia, zamiast roku studiów. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzające go orzeczenia.
Stan faktyczny
T. R. został uznany przez wojskowe komisje lekarskie za zdolnego do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego (kategoria Z, grupa II), pomimo rozpoznanych schorzeń. Skarżący podnosił, że jego zdolność powinna być oceniana według grupy I, gdyż jest studentem drugiego roku studiów, a nie czwartego, jak błędnie ustalono. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił rok studiów i zastosował właściwe kryteria oceny. T. R. złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię pojęcia "rok nauki (studiów)".
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej i Stołecznej Wojskowej Komisji Lekarskiej, zasądzając od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz T. R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA del. Jerzy Krupiński /spr./ Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 747/12 w sprawie ze skargi T. R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Stołecznej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2012 r., 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie na rzecz T. R. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 747/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Stołeczna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej w skrócie: SWKL) w Warszawie, orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], rozpoznała u T. R.: 1) zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne; 2) brak widzenia obuocznego u osoby z chorobą zezową (zez zbieżny lewego oka) oraz małym niedowidzeniem oka lewego w przebiegu astygmatyzmu krótkowzrocznego obu oczu; 3) okresowy zespół bólowy stawu kolanowego lewego w przebiegu pogrubienia błony maziowej fałdu bocznego oraz chondromalacji w stawie rzepkowo-udowym nieznacznie upośledzające sprawność ruchową; 4) nieprawidłową wartość biochemiczną wskaźnika wydolności wątroby. Schorzenia ujęte w pp. 1,2,3,4 uznano za niepozostające w związku ze służbą wojskową (pkt 10 orzeczenia). W pkt 9 orzeczenia uznano badanego za zdolnego do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego - Kategoria Z, grupa II. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593, z późn. zm.) oraz § 11, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. nr 15, poz. 80), zwanego dalej rozporządzeniem z 2010 r. Od powyższego orzeczenia odwołanie złożył T. R. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy SWKL do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uznanie go za niezdolnego do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak przeanalizowania całokształtu materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji lekarskiej z Kliniki Chirurgii Endoskopowej, z której wynika, iż stan lewego kolana kwalifikuje stronę do leczenia operacyjnego - artroskopii stawu kolanowego lewego, a także nakazuje unikania czynności przeciążających ten staw. Ponadto sformułował zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. przez brak jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej w skrócie: CWKL) orzeczeniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, że wojskowe komisje lekarskie orzekając o zdolności do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z rozporządzenia z 2010 r. CWKL wyjaśniła, że odwołujący się jest żołnierzem pełniącym służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, w czwartym roku studiów w W. Jego zdolność do służby oceniana jest według grupy II załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 2010 r., które ustala normy zdrowotne dla kandydatów na żołnierzy zawodowych w tej grupie. W świetle tych przepisów, oceniając schorzenie pod względem stanu jego zaawansowania oraz stopnia upośledzenia organizmu, a następnie orzekając o zdolności do służby wojskowej, komisje wykorzystują wyniki własnych konsultacji specjalistycznych, badania dodatkowe, jak i dokumentację medyczną przedstawioną przez badanego. Organ odwoławczy wskazał także, iż wyniki badań usg stawu kolanowego, przedstawione przez stronę, jak i wykonanego w trakcie postępowania komisji pierwszej instancji, wskazują na taki sam zakres patologii. Również wyniki konsultacji ortopedycznych, stwierdzających schorzenie stawu kolanowego lewego, są w ocenie klinicznej bardzo podobne. Z treści zaskarżonego orzeczenia nie wynika, że komisja kwestionuje wskazania do leczenia operacyjnego, czy rehabilitacji. Konieczność poddania się takim procedurom nie stanowi jednak automatycznie o niezdolności do służby, natomiast może stwarzać konieczność zastosowania okresowych ulg w służbie, co pozostaje w gestii Komendanta - Rektora W. (na wniosek lekarza prowadzącego). Zdaniem organu, rozpoznane u badanego schorzenia i stopień ich zaawansowania nie wykraczają poza ramy określone w grupie II załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 2010 r., a tym samym prawidłowo stwierdzono jego zdolność do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wywiódł T. R., wnosząc o uchylenie w całości orzeczeń wydanych w obu instancjach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zarzucił kwestionowanemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, tj. akt. 7 i art. 80 K.p.a., przez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu, że jest on studentem czwartego roku studiów na W. w W., podczas gdy jest on studentem drugiego roku studiów na wzmiankowanej uczelni, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało oceną zdolności do służby wojskowej skarżącego według grupy II załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 2010 r. Natomiast przy przyjęciu, iż skarżący jest na drugim roku studiów, zdolność ta powinna być oceniana według grupy I załącznika Nr 1 do tego rozporządzenia, co przy bezspornych i niekwestionowanych schorzeniach oznaczałoby uznanie go za niezdolnego do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., oddalił skargę, uznając, że zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa. Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd stwierdził, że z akt administracyjnych wynika, iż organ poprawnie ustalił rok studiów, na którym studiuje skarżący. Okolicznością niekwestionowaną przez organ było to, że skarżący jest studentem drugiego roku studiów. Natomiast o niepoprawności ustaleń faktycznych w tym zakresie nie może świadczyć to, że zdolność strony do służby wojskowej była oceniana przez organ według kryteriów zastrzeżonych dla grupy II określonej w Załączniku Nr 1 do rozporządzenia z 2010 r. Sformułowanie użyte przez prawodawcę w powyższym akcie prawnym: "żołnierzy pełniących służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w trzecim roku nauki i dalszych latach nauki (studiów)", nie odnosi się bowiem do kwestii oznaczenia roku studiów, na którym strona pobiera naukę. Punktem odniesienia był bowiem faktyczny czas pobierania nauki od chwili rozpoczęcia studiowania. Zdaniem Sądu, intencją prawodawcy było nawiązanie do całości okresu studiowania. Ponadto okolicznością niekwestionowaną było to, że skarżący pobiera naukę na W. od czterech lat. Powyższe ustalenie nie stoi zaś w sprzeczności z tym, że skarżący jest studentem dopiero drugiego roku studiów. Dlatego też organ był zobligowany oceniać zdolność strony do służby wojskowej zgodnie z kryteriami obowiązującymi dla grupy II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł T. R., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie orzeczeń organów wydanych w obu instancjach, względnie o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 2010 r., w zw. z art. 145 § 1 pkt lit. a oraz lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 11, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r. przez błędną wykładnię zawartego w tym Załączniku pojęcia "rok nauki (studiów)", polegającą na przyjęciu, iż w jednym stanie faktycznym w rozumieniu wskazanego przepisu, rok studiów może być inny niż rok nauki, mimo iż prawodawca zrównuje te pojęcia oraz na pominięciu faktu, iż "nauka" i "studia" to dwie zupełnie różne formy kształcenia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, błędna wykładnia doprowadziła do uznania, że skoro T. R. jest na drugim roku studiów, to jego zdolność do służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego winna być oceniana wedle grupy II Załącznika (osoby będące w trzecim i dalszych latach nauki (studiów), a nie grupy I Załącznika (osoby na pierwszym lub drugim roku nauki (studiów). W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni sformułowania "rok nauki (studiów)", ponieważ zwrot "rok studiów" odnosi się do żołnierza zawodowego (kandydata), który jest studentem, zaś zwrot "rok nauki" odnosi się do żołnierza zawodowego (kandydata), który studentem nie jest, natomiast korzysta z innej formy nauki. Zdaniem skarżącego, taka była rzeczywista intencja ustawodawcy, gdyż inaczej operowanie dwoma pojęciami nie znajdowałoby żadnego racjonalnego uzasadnienia. Poza tym do takiego wniosku uprawnia analiza przepisów dotyczących służby wojskowej żołnierzy zawodowych, w tym art. 53, art. 54 i art. 91 ust. 1 przywołanej ustawy, jak również § 12 ust. 1 i § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r. Uwzględniając zatem całokształt tych przepisów, czytanych łącznie z przepisami Załącznika Nr 1 do rozporządzenia z 2010 r., pojęcie "okres nauki" odnosi się do innych form kształcenia niż studia, a nie okresu nauki na tych studiach. Podkreślono także, iż Sąd zignorował brzmienie innych przepisów wojskowych, w tym rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego żołnierzy pełniących służbę kandydacką, zmienionego rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 lipca 2011 r., gdzie wysokość uposażenia jest uzależniona od tego, na którym student jest roku nauki. Zgodnie z tymi przepisami skarżący kasacyjnie otrzymywał żołd tylko za drugi rok nauki - nigdy nie otrzymał żołdu za rok trzeci i czwarty, ponieważ W. uznawała go za osobę pozostającą na drugim roku nauki (studiów). Nie do zaakceptowania jest fakt, że organy wojskowe w przypadku wypłacania skarżącemu żołdu traktują go jako osobę będącą na drugim roku nauki, natomiast w przypadku orzekania o zdolności do służby wojskowej skarżący jest uznawany za osobę będącą na czwartym roku nauki. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko oraz argumentację wyrażone przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). Ponadto w przypadku, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku (art. 188 P.p.s.a.). Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, gdyż za zasadny uznać należało zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych sprawy wynika, że przedmiotem skargi było orzeczenie właściwej Wojskowej Komisji Lekarskiej wydane w stosunku do skarżącego na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80 ze zm.), zwanego nadal rozporządzeniem z 2010 r. Z ustaleń tych wynika także, że skarżący jest słuchaczem drugiego roku W. w W., natomiast czas faktycznego pobierania nauki wynosił w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia ponad trzy lata. Sporna w tych okolicznościach sprawy była kwalifikacja orzecznicza skarżącego z punktu widzenia zapisów załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia, stanowiącego "wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państw, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych". W myśl orzeczniczych objaśnień szczegółowych, osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na cztery grupy: grupa I (kolumna czwarta wykazu) obejmuje: - kandydatów do służby w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, - kandydatów do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, - kandydatów do służby w jednostkach specjalnych, - żołnierzy zasadniczej służby wojskowej, podchorążych odbywających przeszkolenie wojskowe oraz żołnierzy rezerwy ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, - osoby ubiegające się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, w tym pełniące służbę kandydacką na pierwszym lub drugim roku nauki (studiów), - osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej, ochotników przedpoborowych, żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i żołnierzy rezerwy ubiegających się o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, - kandydatów do służby w Żandarmerii Wojskowej; grupa II (kolumna piąta wykazu) obejmuje: - żołnierzy zawodowych, - żołnierzy pełniących służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w trzecim roku i dalszych latach nauki (studiów); grupa III (kolumna szósta wykazu) obejmuje: - żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, - żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, - kandydatów do służby poza granicami państwa, - żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach desantowo-szturmowych oraz przewidzianych do wyznaczenia na stanowiska służbowe w tych jednostkach, - oficerów, podoficerów i szeregowych zawodowych skierowanych na kursy specjalistyczne oraz wyznaczonych na stanowiska służbowe w jednostkach specjalnych, - podoficerów zawodowych ubiegających się o przyjęcie do studium oficerskiego oraz starszych szeregowych zawodowych ubiegających się o przyjęcie do szkoły podoficerskiej, - kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego oraz w warunkach działania prądu elektrycznego, jak również żołnierzy zawodowych pełniących służbę w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego oraz w warunkach działania prądu elektrycznego, - żołnierzy zawodowych pełniących służbę w Żandarmerii Wojskowej. Grupa IV (kolumna siódma wykazu) obejmuje żołnierzy zawodowych oraz byłych żołnierzy zawodowych, skierowanych celem określenia ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej na określonym stanowisku służbowym, którzy wskutek wypadku w związku lub podczas wykonywania obowiązków służbowych albo choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji oraz Sąd I instancji stanęły na stanowisku, że skarżący, jako pobierający naukę w szkole wojskowej od ponad trzech lat, jest osobą będącą w czwartym roku nauki i w związku z tym winien być zakwalifikowany do grupy II, a występujące u niego schorzenia winny być oceniane również z uwzględnieniem metodologii przewidzianej dla tej kategorii osób odbywających służbę wojskową. Sąd pierwszej instancji posłużył się przy tym wykładnią gramatyczną, stwierdzając, że "oznaczając konkretny rok studiów używa się zwrotu <> W omawianym przypadku prawodawca nie posłuży się takim zwrotem. Sformułowanie <> świadczy więc o tym, iż intencją prawodawcy było nawiązanie do całości okresu studiowania". Rację ma autor skargi kasacyjnej, że tego rodzaju rozumowanie obarczone było błędem. Przede wszystkim uszło uwadze Sądu, że omawiane wyjaśnienia szczegółowe posługują się niejednolitym nazewnictwem na oznaczenie statusu ocenianego kandydata na żołnierza, przy czym z punktu widzenia wykładni gramatycznej, przyjętej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, skarżącego należałoby kwalifikować nie tylko jako podlegającego ocenie wg. grupy II, ale i jako podlegającego ocenie wedle grupy I, do której kwalifikowane są osoby "pełniące służbę kandydacką na pierwszym lub drugim roku nauki (studiów)". Oba te unormowania są równorzędne pod względem prawnym i żadne z nich nie stanowi przepisu szczególnego w stosunku do drugiego. Nie można zatem wywodzić, że osoba, która spełnia przesłanki z obu tych zapisów winna być kwalifikowana według grupy II z pominięciem grupy I. W takim wypadku wykładnia gramatyczna nie daje pożądanego rezultatu i należy sięgnąć do jednego z rodzajów wykładni subsydiarnej, a mianowicie wykładni systemowej i funkcjonalnej (celowościowej), które najogólniej mówiąc służą do usuwania wątpliwości, które pozostają po zastosowaniu wykładni językowej. W sytuacji braku możliwości uzyskania jednoznacznego znaczenia danego przepisu za pomocą wykładni językowej lub uzyskania w drodze tej wykładni norm o nienależytym uzasadnieniu aksjologicznym (co w rozpatrywanej sprawie ma miejsce), zastosowanie znajdują bowiem dyrektywy interpretacyjne drugiego stopnia, określane mianem funkcjonalnych lub celowościowych. Zgodzić się należało z wywodem skargi kasacyjnej, że niezrozumiałe i niczym nie uzasadnione jest ustalanie statusu uczelnianego kandydata na żołnierza z punktu widzenia czasokresu dochodzenia do określonego etapu kształcenia, wyznaczanego rokiem studiów, na którym aktualnie kandydat kontynuuje naukę. Dotyczyłoby to bowiem tylko jednego wąskiego aspektu związanego z kształceniem na uczelni wojskowej, a mianowicie sprawy medycznych zasad ustalania zdolności do służby. We wszystkich innych aspektach status takiego kandydata wyznaczają uczelniane przepisy rangi statutowej (regulaminowej), określające zasady promocji na kolejne lata studiów oraz przepisy powszechnie obowiązujące regulujące zasady płacowe (przywołane w skardze kasacyjnej rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy pełniących służbę kandydacką - Dz. U. nr 218, poz. 1396 ze zm.). Przyjęcie koncepcji uzależniającej sposób oceny medycznej kandydatów na żołnierzy w zależności od czasu pobierania nauki a nie od roku studiów, prowadziłoby do niczym nie uzasadnionego zróżnicowania pozycji prawnej studentów tego samego roku oraz nadania tym studentom różnego statusu. Zróżnicowanie takie powinno być w sposób wyraźny normatywnie uzasadnione, samo zaś użycie przez prawodawcę innego sformułowania o potencjalnie zbliżonym znaczeniu semantycznym, ani nie uzasadnia tego rodzaju dyferencjacji praw i obowiązków, ani nie znajduje źródeł w ustawowym przepisie zawierającym delegację do wydania rozporządzenia (art. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), z którego wynika, że "orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej" (ust. 7) oraz że "orzekając o zaliczeniu żołnierza zawodowego do kategorii Z/O właściwe wojskowe komisje lekarskie uwzględniają zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym wskazanym przez organ właściwy do wyznaczania na to stanowisko. Stanowisko służbowe wskazuje się w uzgodnieniu z żołnierzem zawodowym" (ust. 7b). Przepis delegacyjny (ust. 8) nakazuje ponadto rozróżnienie poszczególnych rodzajów wojsk i służb. W związku z tym nie sposób wywieść z zapisów normy delegacyjnej podstaw do dyferencjacji uprawnień studentów, związanych z długotrwałością okresu studiowania na uczelni wojskowej. Stanowisko Sądu I instancji opierające się li tylko na błędnej wykładni gramatycznej właściwych przepisów prawa materialnego, uznać należało za błędne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny dokonać musi ponownej oceny zdolności skarżącego do służby, z uwzględnieniem wskazanej w niniejszym uzasadnieniu wykładni. W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty kasacyjne za usprawiedliwione i wobec tego, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, na podstawie art. 188 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, rozpoznał skargę i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz na podstawie przepisu art. 135 P.p.s.a. poprzedzające orzeczenie Stołecznej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2012 r,. nr [...]. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z przepisem art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło