I GZ 132/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. I. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 439/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. I. Spółki z o.o. w G. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 439/12 odmówił A. I. Sp. z o.o. w G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Spółki na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Spółka wniosła w dniu [...] kwietnia 2012 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym – k. 14, 15 akt sądowych) na adres: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., ul. [...]" skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów. Zaskarżoną interpretację doręczono stronie w dniu [...] lutego 2012 r. Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa udzielona pismem z dnia [...] marca 2012 r., znak [...] został doręczona Spółce w dniu [...] kwietnia 2012 r. Przesyłka zawierająca skargę została zwrócona skarżącej z adnotacją: pod wskazanym adresem adresat nieznany. W dniu [...] maja 2012 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym – k. 11 akt sądowych) Spółka nadała ponownie skargę na prawidłowy adres: "Dyrektor Izby Skarbowej w B., Biuro Krajowej Informatyzacji Podatkowej, ul. [...]". Do skargi dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka podniosła, że niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności, za które Spółka nie ponosi winy. Niewłaściwe zaadresowanie przesyłki nastąpiło na skutek pomyłki jednego z pracowników firmy, który tego dnia był odpowiedzialny za korespondencję. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że niezachowane zostały ustawowe terminy do wniesienia skargi, a tym samym, w ocenie organu czynność jej wniesienia uznać należy za bezskuteczną. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji wskazał, iż okoliczności wskazywane przez skarżącą nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu pierwotnemu terminowi do wniesienia skargi. W zaskarżonej interpretacji skarżąca została pouczona, że zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi na adres: "Dyrektor Izby Skarbowej w B., Biuro Krajowej Informatyzacji Podatkowej, ul. [...]". Tymczasem skarżąca na kopercie umieściła błędny adres. Z tej przyczyny przesyłka została zwrócona przez Pocztę. Sąd wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej, bowiem zaniedbała ona prawidłowego prowadzenia swoich spraw, a niedbalstwo jest postacią winy. Zaniedbanie pracowników Spółki obciążają Spółkę i nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. I. Sp. z o.o. w G. wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Spółka wskazała, że ocena Sądu I instancji narusza art. 86 § 1 p.p.s.a. W zachowaniu pracownika, który jest odpowiedzialny za korespondencję, nie ma cech niedbalstwa, przesyłka została wysłana w terminie ale na nieprawidłowy adres, co jest przejawem zwykłej pomyłki. Brak winy Spółki przejawia się w tym, że po wysłaniu korespondencji nie miała możliwości sprawdzić, jak zaadresowana została koperta zawierająca przesyłkę. Nie było również podstaw do tego, gdyż sytuacja taka zdarzyła się po raz pierwszy, dlatego nie można wykazywać niedbalstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Zachodzi on tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Podnoszone przez skarżącą okoliczności nie mogą być przyjęte jako świadczące o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Podkreślić należy, że strona obowiązana jest do wykazania należytej dbałości i staranności o swoje własne sprawy. Błąd w skierowaniu skargi (niezgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej interpretacji Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r.) stanowi wyraz braku staranności i nie może być postrzegany jako przeszkoda od strony niezależna i trudna do przezwyciężenia. Podkreślić należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Niezachowanie więc należytej staranności przez pracownika pociąga za sobą również konsekwencje dla Spółki, w której jest on zatrudniony (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 86 ustawy, wyd. IV). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.