II SA/Ol 467/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-07-19
Skład orzekający: Beata Jezielska, Zbigniew Ślusarczyk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, polegające jedynie na wykonaniu kanału sanitarnego w drodze, bez wykonania przykanalika do nieruchomości, uzasadnia naliczenie opłaty adiacenckiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia kanalizacyjnego, umożliwiających naliczenie opłaty adiacenckiej, konieczne jest wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami doprowadzonymi co najmniej do granicy nieruchomości. Samo wykonanie kanału sanitarnego w drodze, bez przykanalika, nie spełnia przesłanek do naliczenia opłaty adiacenckiej, gdyż nie stworzono faktycznych warunków technicznych do podłączenia nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni opłatą adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego stworzeniem możliwości podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Organy administracji uznały, że budowa kanału sanitarnego w drodze stworzyła takie warunki. Skarżący podnieśli, że nie wykonano przykanalików do ich nieruchomości, co uniemożliwia podłączenie i tym samym nie spełniono przesłanek do naliczenia opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że możliwość przyłączenia jest wystarczająca.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekł o braku wykonalności zaskarżonej decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. B. i M. B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wójt Gminy "[...]" decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", na podstawie art. 145, art. 146, art. 147, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, dalej jako: u.g.n.), uchwały Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]" w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, ustalił opłatę adiacencką w wysokości "[...]" zł płatną na rzecz Gminy solidarnie przez A. B. i M. B., właścicieli działki nr "[...]" położonej w obrębie "[...]", gm. "[...]", z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego stworzeniem możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu podano m.in., iż zgodnie z przepisami art. 145 i 146 u.g.n. wójt może ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Gmina "[...]" zrealizowała inwestycję pn. "Rozbudowa sieci kanalizacyjnej we wsi "[...]" w ramach kompleksowej gospodarki wodno-ściekowej gminy "[...]" - kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej z przepompowniami" stwarzając w ten sposób warunki do podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej nieruchomości położonych w "[...]", w tym nieruchomości położonej w obrębie "[...]", składającej się z działki nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, stanowiącej własność A. i M. B. Wartość nieruchomości przed i po wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej została ustalona w operacie szacunkowym wykonanym przez rzeczoznawców majątkowych, a orzekający w sprawie organ, uznając zgodność operatu z przepisami prawa, stwierdził wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości o kwotę "[...]" zł wynikający ze stworzenia możliwości podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej powyższej nieruchomości. Podniesiono, że Rada Gminy "[...]" uchwałą w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości określiła wysokość stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na 45% wzrostu wartości. Wobec powyższego należało ustalić opłatę adiacencką w wysokości "[...]" zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. i M. B. wnieśli o jej uchylenie w całości. Podnieśli, że wybudowana sieć kanalizacji sanitarnej nie spełnia wymogów art. 98 ust. 2 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145) i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków (Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm.) ponieważ nie wykonano przykanalików na odcinku od kanału sanitarnego do nieruchomości. Tym samym nie została spełniona przesłanka do naliczenia opłaty adiacenckiej, co stanowi naruszenie art. 145 i 146 u.g.n. (uchwała NSA z dnia 5 czerwca 2000 r., sygn. akt OPK 4/00). Odwołujący się podnieśli również rozbieżności w operatach szacunkowych dotyczących ich nieruchomości oraz zarzucili nierzetelne wykonanie wyceny ich działki.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]". Argumentowało, że powołane przez skarżących przepisy Prawa wodnego i rozporządzenia w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków nie mają zastosowania w procedowanym przedmiocie. Z kolei pogląd prawny wyrażony w uchwale NSA, sygn. akt OPK 4/00, stanowi jedynie wykładnię (interpretację) przepisu prawa, natomiast w aktach sprawy znajdują się pisemne informacje właściwych podmiotów potwierdzające okoliczność stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. Kolegium podniosło, iż wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej uzależnione jest od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie bowiem z art. 148b u.g.n. ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej następuje na podstawie odrębnych przepisów, w szczególności ustawy Prawo budowlane. Na gruncie sprawy, w świetle zgromadzonej dokumentacji, można stwierdzić, że warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej zostały stworzone. Odnosząc się do zarzutu rozbieżności w operatach szacunkowych Kolegium wskazało, że jedynie operat szacunkowy z dnia "[...]" stanowi w sprawie podstawę ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. Strony nie wniosły do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o przeprowadzenie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. Nie zleciły również sporządzenia nowego operatu, jak też nowej wyceny nieruchomości dla tożsamego celu wyceny.
Skargę na decyzję Kolegium z dnia "[...]" wnieśli do Sądu A. i M. B. żądając jej uchylenia w całości. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
- art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858) poprzez uznanie, że wykonane przez gminę urządzenia infrastruktury technicznej polegające na wykonaniu sieci kanalizacji sanitarnej w drodze spełnia wymogi wyżej wymienionego przepisu;
- naruszenie art. 145 i 146 u.g.n. poprzez przyjęcie, że wykonanie kanału sanitarnego bez przykanalików prowadzących do nieruchomości spełnia przesłanki do naliczenia opłaty adiacenckiej.
W uzasadnieniu podnieśli, że urządzenie kanalizacyjne to nie tylko kanał sanitarny, ale też przykanaliki prowadzące do poszczególnych nieruchomości. Kanał sanitarny i przykanaliki łącznie składają się na urządzenie kanalizacyjne służące do odprowadzania ścieków. Tylko wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości może być podstawą do naliczenia opłaty adiacenckiej, natomiast stworzenie jedynie możliwości podłączenia nieruchomości do urządzenia kanalizacyjnego nie stanowi podstawy prawnej do naliczenia opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ust. 1 u.g.n. Argumentowali, iż zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Literalna wykładnia powyższego przepisu wskazuje, iż opłata adiacencka powstaje w sytuacji gdy gmina, w związku ze swoją inwestycją, wybuduje odcinek przewodu łączącego kanalizację z granicą działki. Z analizy treści operatu szacunkowego (Tabela porównawcza nr "[...]" w pozycji obiekt wyceniany "Dostęp do kanalizacji sanitarnej - w drodze") oraz mapy otrzymanej z gminy wynika, że inwestycja wykonana przez gminę nie sięga granicy działki tylko jest poprowadzona w drodze. W związku z powyższym nie jest spełniona przesłanka do naliczenia opłaty adiacenckiej. Dodali, że przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której właściciel nieruchomości uczestniczyłby dwukrotnie w kosztach budowy urządzenia sanitarnego. Raz w postaci opłaty adiacenckiej, drugi raz w postaci pokrycia kosztów przykanalika łączącego kanał sanitarny z nieruchomością.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dokonując kontroli zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji Sąd uznał, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, dlatego skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.g.n. ilekroć w ustawie jest mowa o opłacie adiacenckiej - należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości.
Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych (art. 143 ust. 2 u.g.n.).
Zgodnie z art. 144 ust. 1 u.o.g.n. właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Stosownie do art. 145 ust. 1 i 2 tej ustawy, wójt może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Art. 146 u.g.n. stanowi, że ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały.
Wskazać ponadto należy na treść art. 148b u.g.n. Zgodnie z art. 148b ust. 1 ustawy - ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów. W przytoczonym przepisie ustawodawca sprecyzował zatem, iż ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów. Do powyższych przepisów regulujących powyższe zagadnienia należą nie tylko przepisy ustawy Prawo budowlane (określające w szczególności warunki prawne, a nie warunki techniczne podłączenia) ale również przepisy branżowe dotyczące poszczególnych urządzeń. Wśród nich można przede wszystkim wymienić przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zostały w niniejszej sprawie stworzone warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do urządzenia infrastruktury technicznej - sieci kanalizacji sanitarnej.
W ocenie skarżących wykonanie przez gminę sieci kanalizacji sanitarnej wyłącznie w drodze, bez wykonania przykanalika (przyłącza kanalizacyjnego) do ich nieruchomości, nie uzasadnia nałożenia na nich opłaty adiacenckiej, bowiem nie zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury technicznej. Z kolei w ocenie Kolegium zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do urządzenia infrastruktury technicznej o czym przesądza pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej w "[...]" z dnia "[...]" informujące, że działka nr "[...]" obręb "[...]" ma możliwość przyłączenia do wybudowanej sieci kanalizacyjnej.
Należy zauważyć, że ustawodawca nie zdefiniował co należy rozumieć pod użytym w art. 145 u.g.n. określeniem "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości", co jednak nie jest luką prawną, lecz stanowi celowy zabieg racjonalnego ustawodawcy zdającego sprawę sobie z tego, że moment ten ma charakter indywidualny i wiąże się z koniecznością uwzględnienia konkretnych okoliczności faktycznych i zastosowania odrębnych przepisów prawa.
Wyrazem takiego uzasadnienia dla istoty wprowadzonej regulacji jest wskazanie w art. 148b ust. 1 u.g.n., że ustalenie, iż zostały stworzone warunki do podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów oraz nałożenia w ust. 2 tego artykułu na właściwe podmioty obowiązku udzielania informacji określonym w pierwszym zdaniu tego przepisu podmiotom, że zostały stworzone warunki do podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi wystarczające do ustalenia opłaty adiacenckiej. Tak więc, z art. 148b u.g.n. wynika, że ustawodawca określił stan który należy uznać, że "stworzono warunki do podłączenia nieruchomości" w sposób złożony, pozostawiając otwartą kwestię ustalenia momentu kiedy taki stan powstaje i uzależniając to ustalenie jedynie od faktycznego stworzenia warunków technicznych do podłączenia nieruchomości w rozumieniu odrębnych przepisów i nadając szczególne znaczenie dowodowe informacjom udzielonym przez właściwe podmioty, przez co rozumieć należy podmioty właściwe branżowo np. zakład gospodarki komunalnej.
W konsekwencji rozważań podjętych na tym tle, zostało wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo pojęcie, które wskazuje przykładowo, że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oznacza w przypadku urządzenia kanalizacyjnego wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Z kolei w przypadku podłączenia nieruchomości do wodociągu stwierdzono, iż naliczenie opłaty adiacenckiej jest możliwe, gdy nastąpiło wybudowanie sieci wodociągowej wraz z zaworem za wodomierzem głównym na przyłączu lub na miejscu przeznaczonym na jego umieszczenie, zgodnie z warunkami technicznymi danej sieci (v: wyrok NSA z 30 stycznia 2002 r., sygn. I SA 1595/00; wyrok NSA z 6 marca 2003 r., I SA 2053/01, LEX nr 12178; wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., I SA 131/01, LEX nr 156838). Analogicznie interpretując przyjmuje się, że dla stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do innych sieci uzbrojenia technicznego nie wystarczy wybudowanie przewodu głównego czy rozprowadzającego, ale inwestor zobowiązany jest również do wybudowania przyłączy funkcjonalnych do granicy nieruchomości (por. Gospodarka nieruchomościami. S. Źróbek, R. Źróbek, J. Kuryj, Wydawnictwo Gall, Katowice, str. 196-197).
Także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 5 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPK 4/00 ONSA 2000/4/143 wyjaśnił, że użyty w art. 145 ust. 1 u.g.n. zwrot "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" oznacza - w przypadku urządzenia kanalizacyjnego - wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. W uzasadnieniu tej uchwały NSA podniósł, że wskazówkę interpretacyjną dla wyjaśnienia, co oznacza sformułowanie "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" zawiera ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm.). Zgodnie z art. art. 100 ust. 1 ustawy Prawo wodne, urządzenia kanalizacyjne wykonane są na koszt budżetu Państwa za zwrotem części kosztów przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości, stanowią własność Państwa, a zgodnie z § 1 rozporządzenia w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków utrzymanie i eksploatacja urządzeń kanalizacyjnych do pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku, lub do miejsca przeznaczonego na jej wybudowanie należy do właścicieli tych urządzeń. Analiza przytoczonych przepisów - ustawy Prawo wodne oraz aktu wykonawczego do niej wykazuje, że urządzenie kanalizacyjne to nie tylko kanał sanitarny, ale także przykanaliki - odgałęzienia - prowadzące do poszczególnych nieruchomości, do miejsca określonego w powołanym przepisie - § 1 rozporządzenia, a mianowicie pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku. Kanał sanitarny i przykanaliki łącznie składają się na urządzenie kanalizacyjne służące do odprowadzania ścieków.
Wprawdzie przytoczona uchwała NSA podjęta została pod rządami ustawy z 1974 r. Prawo wodne, która to ustawa utraciła moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), tj. z dniem 1 stycznia 2002 r., jednakże regulująca obecnie problematykę zbiorowego odprowadzania ścieków ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która weszła w życie z dniem 14 stycznia 2002 r., w art. 2 pkt 5 i 14 ustala, że przyłącze kanalizacyjne jest to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług, z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej, a urządzenie kanalizacyjne to m.in. sieci kanalizacyjne. Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 powyższej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych.
Przytoczone wyżej przepisy ustawy wskazują, że przywołana przez skarżących uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. zachowała swą aktualność również pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Oznacza to, że także obecnie stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia kanalizacyjnego, umożliwiających ustalenie przez gminę opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ust. 1 u.g.n., jest to wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły w sposób zgodny z wyżej prezentowaną wykładnią art. 145 i art. 148b u.g.n., czy w odniesieniu do nieruchomości skarżących zaistniały tak pojmowane - jak wyżej zostało to przedstawione - warunki techniczne do podłączenia ich nieruchomości do nowowybudowanej infrastruktury technicznej. Organy administracji swoje ustalenia oparły na dokumencie urzędowym jakim jest informacja Zakładu Gospodarki Komunalnej z którego wynika, że nieruchomość skarżących "ma możliwość przyłączenia do wybudowanej sieci kanalizacyjnej", który to dokument zdaniem SKO nie został podważony przez skarżących. Jednak skarżący w toku całego postępowania administracyjnego nie zgadzali się z informacją ZGK twierdząc, że nie zostały stworzone warunki do podłączenia ich nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wskazując na konkretne fakty i przedstawiając argumentację prawną. W tych okolicznościach organy administracji powinny dokonać oceny prawidłowości informacji ZGK, poprzedzając tę ocenę dokonaniem ustaleń czy rzeczywiście wybudowana kanalizacja nie zawiera przykanalików doprowadzonych co najmniej do granicy nieruchomości skarżących. Tak ustalony stan faktyczny pozwoli organom administracji na dokonanie oceny czy w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do sieci kanalizacyjnej. Na marginesie należy też wskazać, że z informacji ZGK wynika, iż istnieje jedynie możliwość przyłączenia do kanalizacji a z art. 145 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że do ustalenia opłaty adiacenckiej wymagane jest "stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości" skarżących do sieci kanalizacyjnej, ocenianych zgodnie z art. 148b ust 1 tej ustawy na podstawie przepisów odrębnych, szczególnie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Oceny tej należy dokonać mając na uwadze wyrażony wyżej przez Sąd pogląd prawny i poparty przytoczonym tam orzecznictwem.
Brak ustaleń we wskazanym powyżej zakresie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a w kontekście przedstawionej wyżej wykładni art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 148b ust. 1 i 2 u.g.n. doprowadziło to do naruszenia prawa materialnego co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało uznać, że postępowanie przeprowadzone w obu instancjach, wskutek naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., nie doprowadziło do wyjaśnienia, w sposób nie budzący wątpliwości, czy stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do sieci kanalizacyjnej, co warunkowało ustalenie opłaty adiacenckiej. Zaznaczyć przy tym należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera przekonującej argumentacji, pozwalającej na zaakceptowanie podjętego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną, jak też poprzedzająca ją decyzję.
O wykonalności orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sprowadzających się w niniejszej sprawie do uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło