II OZ 664/12

Dnia 1 sierpnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 836/12 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] S.A z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 836/12, po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w Warszawie, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że zaskarżoną decyzją uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 13 lipca 2011 r. i nakazano [...] S.A. rozbiórkę trwale związanego z gruntem nośnika reklamowego (nr ewid. 36056601) znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] z obręb. [...], położonej przy ul. [...] w warszawie w pasie drogowym, usytuowanego w odległości 10,20-9,10 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że ponowna instalacja nośnika wymagać będzie zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Dla ponownej instalacji obiektu wymagane będzie przeprowadzenie procedury administracyjnej, jak również podjęcie działań faktycznych związanych z ponowną jego budową. W związku z powyższym podniesiono, że wnioskodawca utraci nie tylko pieniądze związane z ponowną procedurą i montażem, lecz także czas potrzeby do załatwienia wszystkich formalności. Ten fakt w ocenie strony skarżącej przesądza o tym, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją wywoła trudne do odwrócenia skutki. Nadto podkreślono, że budowa nośnika reklamowego jest niezwykle kosztowna, demontaż nośnika i ponowna jego instalacja w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji spowoduje powstanie po stronie skarżącej znacznej szkody. Szkoda ta obejmowałaby nie tylko koszt demontażu nośników, lecz także ich ponownej instalacji (budowy) oraz utracone korzyści, które czerpie Spółka z prowadzenia działalności reklamowej. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku strony skarżącej w zakresie zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a , jak i okoliczności sprawy przemawiają za jego uwzględnieniem, gdyż wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter tymczasowy i nie przesądza o wyniku sprawy i tym samym o dalszym losie zrealizowanego nośnika reklamowego tj. ewentualnej rozbiórki. Z tych względów Sąd I instancji postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniosła o jego zmianę i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że postępowanie toczy się od 2005 r. i w tym czasie skarżący czerpał zyski z samowoli budowlanej z rażącym lekceważeniem obowiązującego porządku prawnego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono ponadto szereg zarzutów merytorycznych związanych z przedmiotem zaskarżonej decyzji oraz treścią skargi. Podniesiono ponadto, że skarżący nie uprawdopodobnił, że faktycznie poniesie nieodwracalną szkodę na skutek konieczności rozbiórki nośników reklamowych tj., że koszt budowy 5 spornych nośników reklamowych nie został już wielokrotnie zwrócony z zysku osiągniętego w ciągu 6 lat ich używania. Skarżąc Spółka w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie z uwagi na to, że podniesiono w nim zarzuty dotyczą treści skargi, a nie odnoszą się do kwestii poruszonych w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (postanowienie NSA z dnia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. II OZ 443/10). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka we wniosku podniosła, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji ponowna instalacja nośnika wymagać będzie zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślono ponadto, że budowa nośnika reklamowego jest niezwykle kosztowna, demontaż nośnika i ponowna jego instalacja w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji spowoduje powstanie po stronie skarżącej znacznej szkody, która obejmowałaby nie tylko koszt demontażu nośników, lecz także ich ponownej instalacji (budowy) oraz utracone korzyści osiągane z działalności reklamowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla Spółki znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej. Ogólnikowe twierdzenia strony, dotyczące potencjalnych trudności związanych z demontażem nośnika reklamowego, powodujące poniesienie znacznych kosztów, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie Spółki powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Odnosząc się do twierdzenia strony, że ponowna instalacja nośnika reklamowego wymagać będzie zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę – zauważyć należy, że taka konieczność będzie miała miejsce w sytuacji, gdy decyzja o rozbiórce stanie się prawomocna, a inwestor będzie chciał na nowo postawić obiekt w tym samym miejscu w sposób legalny. Natomiast gdyby decyzja o nakazie rozbiórki została w następstwie rozpoznania skargi uchylona, to wówczas następuje powrót do stanu pierwotnego, istniejącego przed wydaniem nakazu rozbiórki. W rozpoznawanej sprawie obiekt objęty nakazem rozbiórki jest tego rodzaju, że jego ponowne zainstalowanie nie jest niemożliwe. Inną rzeczą jest natomiast celowość działania, ale decyzja w tym zakresie należy do inwestora. Zaznaczyć również należy, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Tymczasem argumentacja skarżącego przedstawiona we wniosku dotyczy sytuacji, gdy decyzja o rozbiórce pozostanie w obrocie jako prawomocna. Z tych wszystkich względów, nie można było zgodzić się z argumentacją przedstawioną przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia, że "okoliczności sprawy" przemawiają za uwzględnieniem wniosku, zwłaszcza, że Sąd nie skonkretyzował jakie okoliczności miał na uwadze. Wprawdzie zgodzić się należy, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, to jednak nie oznacza, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Ponadto jeżeli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być rozpoznawany przy uwzględnianiu całości okoliczności sprawy, to nie mógł pozostać bez znaczenia fakt, iż postępowanie w przedmiocie samowolnego wykonania zestawu bilbordów reklamowych (pięciu nośników reklamowych) toczyło się przed organami nadzoru budowlanego od 2006 roku, a pierwsza decyzja o nakazie rozbiórki wydana została w 2007 roku. Prowadzone przez następne lata postępowanie zakończyło się, jak wynika z zaskarżonej decyzji, nakazem rozbiórki w związku ze stwierdzonym przez organ nadzoru budowlanego niezłożeniem dokumentacji umożliwiającej legalizację przedmiotowego obiektu. Wobec powyższego należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. W konsekwencji orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i 61 § 3 p.p.s.a.