VII SA/Wa 516/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-01

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji orzekł o nakazie rozbiórki przedwcześnie, bez przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności bez oceny możliwości legalizacji samowoli budowlanej i zgodności z przepisami technicznobudowlanymi oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak wystarczających podstaw do nakazu rozbiórki i konieczność oceny możliwości legalizacji ogrodzenia. Skarżący E. P. wniósł skargę do WSA, domagając się utrzymania w mocy decyzji o nakazie rozbiórki i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania oraz interesu prawnego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2011 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał E. i S. Z. rozbiórkę ogrodzenia usytuowanego pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] obr.[...] przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że sprawa budowy ogrodzenia była już przedmiotem postępowania przed organem powiatowym. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego ogrodzenie zrealizowano od strony drogi (działka nr ew. [...]) bez wymaganego zgłoszenia, z naruszeniem art.30 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sprawę należy zatem rozpoznać na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż wykonane ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym. Organ odwoławczy wskazał, że linia ogrodzenia nie jest zgodna z projektem zagospodarowania osiedla domów jednorodzinnych Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] przy ul. [...]. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy ocenić zgodność budowy ogrodzenia z przepisami techniczno-budowlanymi i ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kierując się wytycznymi zawartymi w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. uznał, że usytuowanie ogrodzenia narusza projekt zagospodarowania osiedla domów jednorodzinnych Spółdzielni "[...]" (jest wsunięte w głąb działki nr ew. [...], tj. drogi o około 5,0 m w stosunku do sąsiednich ogrodzeń) i ze względów urbanistycznych ogrodzenie nie może być zalegalizowane. Jedyną możliwością na przywrócenie stanu zgodnego z prawem jest likwidacja zaistniałej samowoli budowlanej. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli E. i S. Z. wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że sporne ogrodzenie zostało prawidłowo zakwalifikowane jako urządzenie budowlane, którego wykonanie powinno być poprzedzone złożeniem zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, gdyż znajduje się ono od strony drogi publicznej. Ogrodzenie zostało wykonane z warunkach samowoli budowlanej, a więc w sprawie znajdzie zastosowanie tryb postępowania administracyjnego przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę ogrodzenia jest jednak przedwczesna. Podstawę nakazu rozbiórki stanowiła okoliczność, że wykonane ogrodzenie narusza projekt zagospodarowania osiedla domów jednorodzinnych Spółdzielni "[...]" (jest wsunięte w głąb działki nr ew. [...], tj. drogi o około 5,0 m w stosunku do sąsiednich ogrodzeń), a ponadto ogrodzenie "(...) ze wzglądów urbanistycznych nie mogło być zalegalizowane". Wskazane fakty nie mogły jednak stanowić podstawy nakazu rozbiórki. Zdaniem organu odwoławczego wykonanie ogrodzenia i bramy wjazdowej niezgodnie z projektem zagospodarowania działki nie wyklucza możliwości jego legalizacji. Orzeczenie obowiązku rozbiórki możliwe jest wyłącznie w przypadku niedającego się usunąć naruszenia prawa, w tym przepisów techniczno - budowlanych lub przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ I instancji nie wykazał, aby takie naruszenie miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Uchylając decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ponownie rozpatrując sprawę powinien ocenić prawidłowość budowy ogrodzenia. Analiza taka powinna obejmować zgodność budowy z przepisami techniczno - budowlanymi i ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. P. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji o nakazie rozbiórki. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji nie uwzględnienie jego interesu prawnego (m.in.zagrożenie bezpieczeństwa ruchu pieszo-jezdnego oraz przesyłu linii energetycznej i telekomunikacyjnej), błąd w ustaleniach faktycznych polegający na swobodnej i wybiórczej interpretacji faktów wbrew zasadom logiki, w tym m.in. ustaleniu, że podstawą podjętej decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest nie uwzględnienie przez organ powiatowy możliwości legalizacji samowoli budowlanej wychodzącej poza własność posesji [...], na którą skarżący nigdy nie wyraził zgody, sprzeczność istotnych ustaleń w decyzjach organów I i II instancji wobec naruszenia przez przedmiotowe ogrodzenie prawa budowlanego, projektu budowlanego, planu zagospodarowania przestrzennego. ; W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., którą organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2011 r., Nr [...] nakazującą E. i S. Z. rozbiórkę ogrodzenia usytuowanego pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na wstępie należy wskazać, że badana decyzja ma wyłącznie kasacyjny charakter i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Artykuł 138 § 2 k.p.a. po nowelizacji od 11 kwietnia 2011 r. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż organ powiatowy orzekł o nakazie rozbiórki przedwcześnie, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W tej sytuacji wydanie przez organ odwoławczy jakiejkolwiek decyzji merytorycznej orzekającej o bycie spornego ogrodzenia naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wprawdzie prawidłowo zakwalifikował sporne ogrodzenie jako urządzenie budowlane w myśl art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, gdyż służy ono korzystaniu z budynku mieszkalnego usytuowanego na działce państwa Z. Organ powiatowy ustalił ponadto, że ogrodzenie wykonano w warunkach samowoli budowlanej – bez zgłoszenia właściwemu organowi. Prawidłowo przyjął również, że zastosowanie znajdą przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a więc tryb postępowania naprawczego, jednakże o nakazie rozbiórki orzekł jedynie w oparciu o plan zagospodarowania działki (projektu zagospodarowania osiedla domów jednorodzinnych Spółdzielni "[...]"), co nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania sankcji rozbiórki. Prawidłowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., że organ powiatowy powinien przed orzeczeniem nakazu rozbiórki ocenić możliwość legalizacji spornego ogrodzenia, w tym przede wszystkim oceniając je w kontekście zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Organ powiatowy takiej analizy nie dokonał, ograniczając się do stwierdzenia, że wybudowane ogrodzenie jest niezgodne z planem zagospodarowania osiedla. Plan zagospodarowania osiedla, czy działki, nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego o którym mowa w art. 87 Konstytucji RP, jest wewnętrznym dokumentem podmiotu, który go sporządził. Nie zmienia to faktu, że plan zagospodarowania osiedla może stanowić materiał dowodowy w postępowaniu w sprawie budowy ogrodzenia, powinien on być jednak analizowany w kontekście zapisów obowiązującego planu miejscowego, a takich ustaleń organ powiatowy nie poczynił. Organ powiatowy powinien również dokonać analizy wykonanego ogrodzenia pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, czego również nie uczynił. Samo lakoniczne stwierdzenie, że "ogrodzenie od strony ulicy jest zgodne z warunkami technicznymi" nie stanowi właściwej oceny wybudowanego ogrodzenia pod kątem techniczno-budowlanym, niemożliwym jest bowiem ustalenie jakie warunki techniczne organ powiatowy ocenił. Prawidłowo więc [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] października 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. Kwestia zgodności spornego ogrodzenia z zapisami planu miejscowego będzie dopiero badana przez organ powiatowy, a więc ten zarzut jest przedwczesny. Ponadto dla legalizacji ogrodzenia nie jest wymagana zgoda skarżącego, a ewentualna sprawa dostępu do mediów –linii energetycznej, czy telekomunikacyjnej, nie przesądza jeszcze o niezgodności z prawem ogrodzenia, tak jak i kwestia wyjazdu skarżącego ze swojej działki. Wszystkie te okoliczności powinny być ocenione i zbadane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji. W związku z powyższym, nie dopatrując się naruszenia prawa materialnego i procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło