I OW 98/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Gorlice z dnia 16 maja 2012 r. nr S.070-116/2012 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Gorlice a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków D.R. w sprawie zasiłku stałego i zasiłku okresowego postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie. Burmistrz Miasta Gorlice reprezentowany przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gorlicach, wnioskiem z dnia 21 maja 2012 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Burmistrzem Miasta Gorlice a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków D. R. o przyznanie zasiłku stałego i zasiłku okresowego. We wniosku podano, że w dniu 20 kwietnia 2012 r. D. R. wystąpił o przyznanie zasiłku stałego i zasiłku okresowego. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie zawiadomieniem z dnia 4 maja 2012 r. przekazał protokół zgłoszenia podania o udzielenie pomocy wraz z kompletem dokumentów i wywiadem środowiskowym Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Gorlicach, gdyż uznał się za niewłaściwy miejscowo do załatwienia sprawy. Zdaniem zaś wnioskodawcy obecne miejsce pobytu D. R. – K. ul. (...), a także złożone przez niego oświadczenia z 20 kwietnia 2012 r. i 26 kwietnia 2012 r. wskazują, że centrum życiowe D. R. znajduje się w Krakowie. W rozumieniu art. 25 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ona faktycznie przebywa z zamiarem pobytu stałego. Zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości. Na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Dlatego sprawę winien rozpoznać Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie. W sprawie nie ma znaczenia, że świadczeniobiorca jest zameldowany na pobyt stały w G., ul. (...). W ramach stosowania art. 101 ustawy o pomocy społecznej pierwszeństwo przed kryterium ostatniego miejsca zameldowania, które jest wyjątkiem od zasady, ma miejsce zamieszkania. W piśmie z dnia 16 lipca 2012 r. wnioskodawca podtrzymał stanowisko, że właściwy w sprawie jest Prezydent Miasta Krakowa, bowiem D.R. od przeszło 3 lat z własnej woli przebywa w tym mieście. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Miasta Krakowa reprezentowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie właściwość Burmistrza Miasta Gorlice nie budzi wątpliwości, bowiem D. R. jest osobą bezdomną (art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Organ podał, że D. R., po raz pierwszy zgłosił się do Działu Pomocy Bezdomnym w dniu 20 kwietnia 2012 r. Przyjęty został wtedy protokół z ustnego zgłoszenia o pomoc w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego. Ustalono, że D. R. nocuje na terenie piwnicy bloku pod adresem Kraków, ul. (...), która należy do jego znajomej mieszkającej pod adresem ul. (...). W lokalu znajomej może korzystać z łazienki oraz kuchni, ale jedynie w obecności właścicielki lokalu. D. R. przedstawił decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gorlicach, nr GOPS 5010-3/2011 z dnia 10 stycznia 2011 r. przyznającą mu od 1 stycznia 2011 r. do 31 stycznia 2013 r. świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 444 zł oraz decyzję nr GOPS 5010-3/2011 z dnia 28 marca 2012 r. wstrzymującą od dnia 1 kwietnia 2012 r. realizację świadczenia w formie zasiłku stałego. Jednocześnie w dniu 20 kwietnia 2012 r. pozyskano orzeczenie o stopniu niepełnosprawności D. R.. Wywiad środowiskowy przeprowadzono w dniu 26 kwietnia 2012 r. na terenie lokalu mieszkalnego pod adresem Kraków, ul. (...), gdzie D. R. uzyskał "możliwość czasowego nocowania na terenie mieszkania znajomej, bez możliwości zamieszkania w lokalu". Zdaniem organu D. R. jest osobą bezdomną, zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. D. R. nadal posiada stałe zameldowanie pod adresem G., ul. (...), jednak nie ma możliwości przebywania w mieszkaniu, gdyż dokonał jego sprzedaży. Z tych względów, organ stanął na stanowisku, że właściwym do rozpoznania wniosków D. R. jest Burmistrz Gminy Gorlice. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Taki właśnie charakter miał negatywny spór o właściwość miejscową, jaki zaistniał w niniejszej sprawie. W dniu 20 kwietnia 2012 r. D. R. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie o udzielenie mu pomocy w formie zasiłku stałego i zasiłku okresowego. Zawiadomieniem z dnia 4 maja 2012 r. podanie D. R. przekazano do Prezydenta Miasta Gorlice – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gorlicach jako organu właściwego. Jednakże, mimo przekazania podania, Prezydent Miasta Krakowa – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w sprawie z powyższych wniosków wydał w dniu 8 czerwca 2012 r. następujące decyzje, które znajdują się w nadesłanych do Sądu aktach: 1) nr MOPS-DB/4263/R205/12/004283/2012 o umorzeniu postępowania w sprawie pomocy w formie zasiłku okresowego wobec cofnięcia w dniu 29 maja 2012 wniosku, 2) nr MOPS-DB/4263/R205/12/004286/2012 o przyznaniu zasiłku stałego od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2012 r., 3) nr MOPS-DB/4263/R205/12/004287/2012 o przyznaniu zasiłku stałego od 1 maja 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. Zdaniem organu, który nadal uważa D. R. za bezdomnego i kwestionuje swoja właściwość w sprawie, działania powyższe były konieczne jako czynności niecierpiące zwłoki, o których mowa w art. 23 k.p.a. W myśl art. 23 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej, na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu. Nie ulega wątpliwości, że zakres tych czynności będzie się wiązać przede wszystkim z czynnościami dowodowymi. Chociaż nie można zgodzić się z organem, że załatwienie sprawy przez wydanie decyzji można uznać za czynność, o której mowa w art. 23 k.p.a., to kwestia ta nie podlega bezpośredniej ocenie w ramach rozstrzygania sporu o właściwość. Natomiast okoliczność, że wydane zostały wskazane decyzje ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku. Skoro w dacie występowania z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość negatywny spór co do organu właściwego miejscowo w sprawie D. R. pomiędzy wnioskodawcą – Burmistrzem Miasta Gorlice a uczestnikiem – Prezydentem Miasta Krakowa istniał (21 maja 2012 r.), a decyzje załatwiające wnioski D. R. wydane zostały w dniu 8 czerwca 2012 r. należało uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w sprawie. Na marginesie zauważyć trzeba, mając na uwadze materiał sprawy, w tym treść oświadczeń D. R., w szczególności z dnia 24 maja 2012 r., że stanowisko Prezydenta Miasta Krakowa, który utrzymuje, że D. R. jest bezdomny, a Kraków nie jest jego miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c., nie znajduje uzasadnienia w świetle okoliczności sprawy. Sąd nie rozpoznał wniosku Burmistrza Miasta Gorlice o zwrot kosztów postępowania. Niezależnie od wyniku postępowania w sprawach z wniosków o rozstrzygnięcie przez sąd sporów o właściwość oraz sporów kompetencyjnych w każdym przypadku strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem w tego rodzaju sprawach rozliczenia przez Sąd kosztów postępowania pomiędzy stronami. Zgodnie zaś z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.