II OZ 1060/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 375/12 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 375/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, odmówił przyznania J. N. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w wyjątkowej sytuacji materialnej, która obiektywnie uniemożliwia zgromadzenie środków potrzebnych na uiszczenie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Znajdujące się w aktach dokumenty i oświadczenia skarżącego pozwalają na stwierdzenie, że jest w stanie przy rozsądnym planowaniu wydatków poczynić oszczędności, pozwalające na pokrycie kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z powyższego przepisu wynika obowiązek wykazania przez stronę, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem strona ta powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności jej wniosku (porównaj: postanowienie NSA z dnia 23.04.2009 r., sygn. akt I FZ 71/09, LEX nr 564253). Nadto dodać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające – może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 252 § 1 i 2 p.p.s.a. nakazuje złożyć przedmiotowy wniosek na urzędowym formularzu, w treści którego strona winna wskazać wszelkie dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osoby fizycznej - także dane o stanie rodzinnym i oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku z adwokatem, radcą prawnym i innymi podmiotami wskazanymi w treści tego przepisu. W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wskazany przez skarżącego stan majątkowy budzi wątpliwości, albowiem u skarżącego występuje dysproporcja między deklarowanymi dochodami a wydatkami. Podkreślić należy, ze miesięczne dochody rodziny wynoszą według oświadczenia około 6000 zł miesięcznie. Ponadto skarżący jest właścicielem domu o powierzchni ok. 178 m2, mieszkania o powierzchni ok. 50 m2 a także nieruchomości rolnej o powierzchni 5 ha. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość dochodów rodziny przy jednoczesnym nieudokumentowaniu ponadprzeciętnych wydatków rodziny wskazuje na to, że skarżący będąc świadomym prowadzonego postępowania sądowego jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią mu partycypowanie w kosztach postępowania, tym bardziej, iż na obecnym etapie koszty postepowania sprowadzają się do wpisu sadowego w wysokości 200 zł. Z tego względu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie oddalono.