I OSK 2664/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA del. Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący postępowanie w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest związany liczbą punktów karnych wpisaną do ewidencji przez Policję, czy może badać prawidłowość naliczenia tych punktów?Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (starosta) jest związany liczbą punktów karnych wpisaną do ewidencji przez Policję, jeśli nie istnieje prawomocne orzeczenie kwestionujące prawidłowość naliczenia tych punktów. Kwestia prawidłowości naliczenia punktów karnych nie może być badana w postępowaniu dotyczącym skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, lecz w odrębnym postępowaniu lub poprzez skargę na czynność materialno-techniczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skierowania M.L. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji prawa jazdy kategorii B z powodu przekroczenia 27 punktów karnych. Starosta wydał decyzję o skierowaniu, którą następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ale utrzymało w mocy skierowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.L., podzielając stanowisko organów. M.L. zarzucił m.in. błędne naliczenie punktów karnych, nieuwzględnienie odbytego szkolenia redukującego punkty oraz niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia WSA del. Olga Żurawska-Matusiak Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 486/12 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 2 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 486/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z [...] marca 2011 r. nr [...]. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z [...] lutego 2012 r. nr [...] i orzekło o skierowaniu M. L. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu prawa jazdy kategorii "B".
Starosta decyzją z [...] lutego 2012 r. w związku z otrzymaniem wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. L. wobec otrzymania przez niego w okresie od 12 czerwca 2010 r. do 18 maja 2011 r. 27 punktów karnych, skierował M. L. na sprawdzenie kwalifikacji, ustalając jednocześnie na 3 marca 2012 r. termin, do którego obowiązek ten M. L. powinien wykonać. M. L. zakwestionował w odwołaniu zasadność naliczenia mu takiej ilości punktów, wobec tego, że za jedno z wykroczeń z 12 kwietnia 2011 r. nie przyjął mandatu i dopiero Sąd Rejonowy w Płocku uznał go winnym wykroczenia, a orzeczenie uprawomocniło się 29 czerwca 2011 r., już po upływie roku od pierwszego z nałożonych punktów – 12 czerwca 2010 r., zatem punkty za wykroczenie z 12 kwietnia 2011 r. nie powinny być wliczone, nadto podnosił, że odbył stosowne szkolenie, co potwierdza zaświadczenie z 31 maja 2011 r., zatem z tego powodu również należało odliczyć 6 punktów. Samorządowe Kolegium, rozpatrując odwołanie stwierdziło, że ewidencję punktów karnych za wykroczenia prowadzą organy Policji i to do nich zainteresowani wykreśleniem punktów powinni się zwrócić, ponieważ czynności ewidencyjne mają charakter materialno-techniczny mogą być przedmiotem skargi do sądu, w sprawie natomiast ustalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji nie były kwestionowane, zatem stanowiły domniemanie prawdziwości, czym Starosta był związany. Zdaniem Kolegium zasadne jest skierowanie M. L. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jednak przepisy nie dają podstawy do zakreślenia terminu, w jakim zobowiązany ma to uczynić, stąd uchylenie decyzji Starosty i orzeczenie co do istoty sprawy.
Oddalając skargę, w której M. L. postawił zarzuty takie jak zawarte w odwołaniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił pogląd Samorządowego Kolegium i wyjaśnił:
Ustalenia organu są prawidłowe i znajdują oparcie w materiale dowodowym, zasadnie bowiem, z uwagi na wyrok Sądu Rejonowego w Płocku, skazujący za wykroczenie, jak i mimo odbycia szkolenia, wyliczone zostały punkty karne, gdyż wyrok Sądu nie pozwalał na usunięcie punktów za wykroczenie z 12 kwietnia 2011 r., zaś odliczeń punktów za szkolenie może dokonać tylko właściwy organ Policji, prowadzący ewidencję wpisów. Zasadnie organ uznał, że wpis ten jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, zaś kwestia ta nie może być rozpoznana w postępowaniu dotyczącym skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jeżeli idzie o zarzut niekonstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), to mając na uwadze treść delegacji ustawowej, tj. art. 130 ust. 4, jak również analizując regulację art. 130 Prawa o ruchu drogowym należy dojść do wniosku, że rozporządzenie to nie jest sprzeczne z delegacją ustawową, co oznacza, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem otrzymała przed upływem roku od pierwszego naruszenia 24 punkty karne.
Reprezentowany przez radcę prawnego, M. L. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, zarzucając:
– naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) poprzez skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji przy błędnym przyjęciu, iż nastąpiło przekroczenie 24 punktów karnych, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy,
– naruszenie treści art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie odbytego przez skarżącego szkolenia redukującego liczbę zgromadzonych punktów karnych,
– naruszenie art. 92 Konstytucji RP w zw. z art. art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) poprzez orzekanie na podstawie przepisu, który został wydany bez szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie,
– naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez brak przeprowadzenia przez orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co miało wpływ na wynik postępowania.
W związku z tymi zarzutami M. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem ani wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ani zaskarżona do tego Sądu decyzja nie naruszają prawa.
Podstawę prawną decyzji o skierowaniu M. L. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy stanowił art. 114 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do jego ust. 1 pkt 1 lit. b/ kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Tylko ten przepis ma znaczenie w sprawie, tylko on bowiem dotyczy przedmiotu sprawy.
Przepis ten regulujący kwestie kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wskazuje: organ właściwy w sprawie – starosta, forma rozstrzygnięcia – decyzja, tryb postępowania – wniosek komendanta wojewódzkiego Policji do starosty, przesłanka kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Odwołanie się w tym przepisie do art. 130 ust. 1 ma tylko takie znaczenie, że 24 punkty, stanowiące dopuszczalną granicę, to tylko te, które wynikają z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, a które zostały przypisane za określone naruszenie przepisów w skali od 0 do 10 punktów. Tylko zatem punkty z ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 stanowią podstawę wydania przez starostę decyzji określonej w art. 114 ust. 1 lit. b/.
W postępowaniu, które prowadzi starosta na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1lit. b/ Prawa o ruchu drogowym jest on w istocie związany liczbą punktów wpisaną do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a możliwością prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego jest żądanie od komendanta wojewódzkiego Policji przedstawienia ewidencji dotyczącej kierowcy, którego wniosek tego komendanta skierowany do starosty dotyczy. Natomiast starosta postępowania co do prawidłowości przypisania punktów karnych prowadzić nie może, bowiem te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu dotyczącym kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem. W tym postępowaniu starosta bada tylko czy wniosek komendanta dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, a co wynika z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję. Sama natomiast prawidłowość prowadzenia tej ewidencji pod kątem wyliczenia liczby punktów może być badana, ale w innym postępowaniu, takim, którego ta kwestia dotyczy. Wpisywanie punktów do ewidencji, jako czynność materialno-techniczna, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, na takim stanowisku stoi orzecznictwo sądów administracyjnych. Tylko zatem wykazanie w postępowaniu prowadzonym przez starostę, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ stosownym orzeczeniem, że liczba punktów jest nieprawidłowo wyliczona, może stanowić podstawę do tego, aby starosta nie skierował kierowcy na kontrolne sprawdzenie, na wniosek komendanta. Nie zostanie bowiem spełniona przesłanka, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ Prawa o ruchu drogowym. W innym przypadku, gdy nie ma żadnego przeciwdowodu – stosownego orzeczenia – wskazana przez komendanta wojewódzkiego, a wynikająca z ewidencji prowadzonej przez Policję, liczba punktów jest wiążąca i obligująca starostę do wydania decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
W skardze kasacyjnej oprócz zarzutu naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ Prawa o ruchu drogowym, który nie został naruszony ani przez Wojewódzki Sąd, ani orzekające w sprawie organy, postawione zostały zarzuty naruszenia art. 130 ust. 3 tej ustawy i art. 92 Konstytucji RP poprzez to, że § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego został wydany bez szczegółowego upoważnienia ustawowego. Są one chybione, bowiem podstawą postępowania ocenionego przez Wojewódzki Sąd był art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/, a nie art. 130. Ich zasadność mogłaby być oceniana tylko w postępowaniu dotyczącym prawidłowości wpisania liczby punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło