I SA/Łd 464/12
WyrokWSA w Łodzi2012-08-02
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Cezary Koziński, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane, które posiadają fundamenty, przegrody budowlane i dach, ale wymagają remontów (np. uszkodzone poszycie dachowe, braki w ścianach zewnętrznych), mogą być uznane za budynki w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Obiekty budowlane, które posiadają fundamenty, przegrody budowlane i dach, są budynkami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli wymagają remontów lub posiadają pewne ubytki. Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części w związku z remontami nie oznacza, że nie może być ona wykorzystywana do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Obowiązek wykazania, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, spoczywa na podatniku.Stan faktyczny
Spółka A z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Spółka kwestionowała uznanie części nieruchomości za budynki podlegające opodatkowaniu, podnosząc kwestie techniczne uniemożliwiające ich wykorzystanie do działalności gospodarczej oraz zarzucając nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.
I SA/Łd 464/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] roku, znak: [...], Prezydent Miasta Ł. określił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonych w Ł., przy ul. [...] (dz. nr [...]), ul. [...] (dz. nr [...]), ul. [...](dz. nr [...]) i ul. [...] (dz. [...] i [...]) w wysokości 492.362,00 opodatkowując za miesiące styczeń-luty 2008 roku powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 4.903,00 m2, powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 11.423,00 m2 oraz budowle o wartości 87.728,00 złotych, zaś za miesiące marzec-grudzień 2008 roku powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 11.781,00 m2, powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 30.336,00 m2 oraz budowle o wartości 87.728,00 zł.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, kwestionując przede wszystkim powstanie obowiązku podatkowego od nabycia użytkowania wieczystego w sytuacji, gdy wpis użytkowania ma charakter konstytutywny, a także wskazując, że części budynków nie można za takowe uznać, ze względu na brak wszystkich elementów konstytutywnych, w postaci braku przegród i dachu, podnosząc również, że ze względów technicznych nie ma możliwości wykorzystania przedmiotów opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia 6 grudnia 2010 r. SKO uchyliło decyzję z dnia [...] r. ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.
W oparciu o zebrany ponownie materiał dowodowy oraz przeprowadzoną kontrolę podatkową, oględziny nieruchomości i obiektów budowlanych spółki decyzją z dnia [...] r. organ I instancji określił spółce A wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości przy ul. [...], ul. [...], [...]i [...] za 2008 r. w wysokości 262.114,oo zł, opodatkowując za miesiące styczeń-luty 2008 roku powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 4.903,00 m², powierzchnię użytkową budynków związanych z tą działalności 7.622,40 m² oraz budowle o wartości 3.500 zł. Za miesiące marzec-styczeń 2008 roku organ I instancji za podstawę opodatkowania przyjął powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 11.781,00 m², powierzchnię użytkową budynków związanych z tą działalności 14.800,52 m² oraz budowle o wartości 3.500 zł.
Od zaskarżonej decyzji Spółka złożyła w terminie odwołanie, zarzucając niezgodne z prawem uznanie za budynki części nieruchomości Spółki oraz występowanie względów technicznych, z powodu których część nieruchomości Spółki nie była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, nieprzeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego w tym zakresie, w tym niepowołanie biegłego oraz nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej "u.p.o.l" ) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. "opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają (...) 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Na podstawie art. 4 ust. 1 cyt. ustawy "podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów -powierzchnia, 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 -wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego". Przepis art. 5 ust. 1 u.p.o.l. daje właściwej radzie gminy kompetencje do ustalania stawek podatku od nieruchomości, wskazując przy tym stawki maksymalne. Rada Miejska w Łodzi uchwałą Nr XII/462/07 z dnia 5 grudnia 2007 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2007 roku Nr 388, póz. 3939) ustaliła na 2008 rok stawki w podatku od nieruchomości, w kwotach maksymalnych obowiązujących w 2008 roku.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku". W odniesieniu do prawa własności organ zauważył, iż jak wynika z art. 27 zd. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 roku Nr 261, póz. 2603 z późn. zm. oraz tekst jednolity Dz. U. z 2010 roku Nr 102, póz. 651 z późn. zm.), zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego po stronie określonego podmiotu, jest samo nabycie umową zawartą w formie aktu notarialnego określonej nieruchomości. Z kolei w odniesieniu do prawa użytkowania wieczystego organ zwrócił uwagę, że wpis do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego, w przeciwieństwie do prawa własności, ma charakter konstytutywny, co oznacza, że powstanie tego prawa i jego przejście na nabywcę uzależnione zostało od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Nabywca prawa użytkowania wieczystego bez dokonania wpisu do księgi wieczystej nie jest objęty obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust 1 pkt 2 u.p.o.l. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 u.p.o.l. spółka z o.o., jako osoba prawna obowiązana była składać deklaracje oraz wpłacać należny podatek, co wynika z art. 21 § 1 pkt 1 O.p., ponieważ podatek ciążący na osobach prawnych powstaje z momentem zaistnienia zdarzenia, tzn. w przedmiotowej sprawie władztwa w stosunku do wskazanych wyżej nieruchomości. SKO stwierdziło, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że w 2008 r. Spółka była użytkownikiem wieczystym i właścicielem gruntów oraz właścicielem budynków i budowli, czego sama Spółka nie kwestionowała w toku postępowania podatkowego. Spółka twierdziła natomiast, iż część budynków zlokalizowanych przy ul. [...] ( budynek czterokondygnacyjny nr [...] ), ul. [...] ( budynek czterokondygnacyjny nr [...] ) i ul. [...]nie stanowiła budynków w rozumieniu 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących występowania tzw. "względów technicznych" organ stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" rozumie się "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, (...) chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a zatem także obiekty niewykorzystywane w danym momencie, a także takie, na których prowadzona jest działalność innego rodzaju należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Tym samym, co do zasady każda nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy winna być, zdaniem organu, opodatkowana według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkami wynikającymi z art. 1a ust. 1 pkt 3. SKO uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazało, że zgodnie z treścią ww. przepisu wyłączenie z opodatkowania najwyższymi stawkami będzie występowało, gdy ze względów technicznych przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy powołał bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym zwraca się uwagę na niedookreślenie pojęcia tzw. "względów technicznych", co powoduje konieczność każdorazowego przeprowadzania jego interpretacji, jednak w uzasadnieniach powołanych wyroków podnosi się jednoznacznie, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany w prowadzeniu tej działalności w sposób trwały i co ważne, sytuacja ta nie jest zależna od woli podatnika. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że to do przedsiębiorcy należy utrzymanie budynków w należytym stanie technicznym, a dodatkowo spoczywa na nim obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego podstawą działalności Spółki jest kupno, zagospodarowanie, sprzedaż i wynajem nieruchomości, a także zarząd nieruchomościami. Powoduje to, ze prowadzone przez skarżącą prace budowlane mieszczą się w przedmiocie jej działalności, a zatem nie można było twierdzić, iż nieruchomości te nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych zajęcie gruntu pod budynek w złym stanie technicznym nie może być uznane za tożsame z przyjęciem, że takie względy techniczne dotyczą również gruntu, uniemożliwiając przez to jego wykorzystanie w działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutu, iż obiekty Spółki nie stanowiły budynków w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. organ odwoławczy stwierdził, że występowanie dziur w pokryciach dachowych, czy stropach na skutek zaniedbań obecnego lub poprzedniego właściciela, a nawet czasowe zdjęcie pokrycia dachowego, czy też części ścian zewnętrznych nie oznacza, ze obiekt przestał być budynkiem w rozumieniu przepisów wskazanej ustawy. Skoro obiekt posiada fundamenty, przegrody budowlane, dach, a ich czasowe usunięcie podczas prowadzonych prac budowlanych stanowi jedyni realizację prac budowlanych, nie jest natomiast trwałym pozbawieniem budynku jego cech konstytutywnych nie może być mowy o braku opodatkowania obiektu, jako budynku.
Odpowiadając na zarzut niepowołania biegłego do stwierdzenia, czy przedmiotowe obiekty Spółki były budynkami organ odwoławczy podniósł, iż zasada zawarta w art. 122 i 187 § 1 O.p. nie ma charakteru bezwzględnego i nieograniczonego, a podatnik nie powinien biernie oczekiwać na gromadzenie materiału dowodowego wyłącznie przez organy podatkowe, zwłaszcza, jeśli w jego ocenie istnieją dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego. Brak aktywności podatnika jest o tyle istotny, że może prowadzić do rezultatów dla niego niekorzystnych, jeśli zaś podatnik powołuje się na względy techniczne, czy też na okoliczności wskazujące, iż wskazane obiekty nie były wówczas z budynkami, to winien te okoliczności wykazać. W ocenie organu powoływanie biegłego do stwierdzenia, czy w przedmiotowym 2008 roku występowały względy techniczne lub też czy obiekt stanowił budynek było niecelowe, bowiem biegły w swojej opinii mógłby stwierdzić jedynie stan obecny, nie zaś stan, w jakim była przedmiotowa nieruchomość kilka lat temu. Ponadto organ zwrócił także uwagę, iż co do zasady nie jest skrępowany koniecznością przeprowadzenia określonego dowodu; może zatem odmówić zastosowania konkretnego środka dowodowego, jeśli wniosek w tym zakresie uzna za bezzasadny.
Odnośnie opinii dotyczących ww. budynków, sporządzonych przez inż. P. S. organ stwierdził, iż choć P. S. posiada uprawnienia budowlane, to przy sporządzaniu opinii na zlecenie strony nie występował on w charakterze sprawdzającego stan techniczny w oparciu o przepisy prawa budowlanego, ale jako prywatny opiniodawca, działający na zlecenie spółki.
Odwołując się do sporządzonego przez B. W. operatu szacunkowego organ zauważył, że został on wykonany na zlecenie poprzedniego użytkownika wieczystego gruntów i właściciela budynków w celu ustalenia aktualnej wartości rynkowej tych nieruchomości. Zgodnie zaś z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może zostać wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony jedynie przez okres 12 miesięcy od daty jego powstania.
Konkludując organ podniósł, iż w niniejszej sprawie zebrano obszerny materiał dowodowy, na podstawie, którego ustalono fakty dotyczące poszczególnych nieruchomości Spółki (protokoły oględzin, opinie. P. S., operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego B. W., a także protokół z kontroli okresowej stanu technicznego i wartości użytkowej sporządzony przez mgr inż. W. K.), co pozwoliło organom na jednoznaczną ocenę, czy przedmiotowe obiekty stanowią budynki w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Organ uznał, że wobec tych wszystkich okoliczności nie zachodziła potrzeba zasięgania dodatkowo opinii biegłego.
Organ ustalił, iż zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy wypisami z ewidencji gruntów oraz danymi z ksiąg wieczystych Spółka była w 2008 roku podatnikiem od następujących gruntów:
1) ul. [...], dz. nr [...], oznaczona w księdze wieczystej Kw nr [...], o powierzchni 4.903,00 m2, oznaczona w ewidencji gruntów symbolem Bi –inne tereny zabudowane, użytkowanie wieczyste gruntów i własność budynków oraz budowli nabyte w dniu 17 maja 2006 roku (akt notarialny Repertorium [...]), wniosek do księgi wieczystej DZ. KW.[...] złożony 18 maja 2006 roku, wpis dokonany 4 września 2006 roku, co oznacza początek obowiązku podatkowego Spółki od czerwca 2006 roku;
2) ul. [...], dz. nr [...], oznaczona w księdze wieczystej Kw nr [...], o powierzchni 711,00 m2 oznaczona w ewidencji gruntów symbolem Bi - nabyte w dniu 7 lutego 2008 roku (akt notarialny Repertorium [...]), wniosek do księgi wieczystej DZ. KW.[...] złożony 12 lutego 2008 roku, wpis dokonany 11 kwietnia 2008 roku, co oznacza początek obowiązku podatkowego Spółki od marca 2008 roku;
3) ul. [...], dz. nr [...], oznaczona w księdze wieczystej Kw nr [...], o powierzchni 4.404,00 m2, oznaczona w ewidencji gruntów symbolem Bi — nabyte w dniu 7 lutego 2008 roku (akt notarialny Repertorium A [...]), wniosek do księgi wieczystej DZ.KW.[...] złożony 12 lutego 2008 roku, wpis dokonany 11 kwietnia 2008 roku, co oznacza początek obowiązku podatkowego Spółki od marca 2008 roku;
4) ul. [...], dz. nr [...] i [...] (obecnie [...]), oznaczone w księdze wieczystej Kw nr [...], o powierzchniach odpowiednio 1.312,00 m2 i 451,00 m2 łącznie 1.763,00 m2, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Ba - tereny przemysłowe, użytkowanie wieczyste gruntów i własność budynków nabyte w dniu 7 lutego 2008 roku (akt notarialny Repertorium [...]), wniosek do księgi wieczystej DZ. KW./[...] złożony 12 lutego 2008 roku, wpis dokonany 7 maja 2008 roku, co oznacza początek obowiązku podatkowego Spółki od marca 2008 roku;
Powyższe oznacza, iż łącznie Spółka była podatnikiem w zakresie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w miesiącach styczeń-luty 2008 roku o powierzchni 4.903,00 m2, zaś w miesiącach marzec-grudzień 2008 roku o powierzchni 11.781,00 m2 i taka powierzchnia stała się podstawą opodatkowania w zaskarżonej decyzji.
Na wskazanych wyżej gruntach posadowione są budynki, co oznacza, iż łącznie Spółka była podatnikiem w zakresie powierzchni użytkowej:
* budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 14.800,52 m² oraz budynków pozostałych 2.402,00 m2.
W szczególności, zgodnie z protokołem oględzin z dnia 9 czerwca 2011 roku ustalono, iż na nieruchomości przy ul. [...] w Ł. znajdują się budynki:
* przemysłowy nr [...], murowany czterokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony, w wyniku oględzin ustalono, że znaczna część pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach jest wynajęta podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą,
* niemieszkalny nr [...], murowany parterowy, przylegający od strony południowej do budynku nr [...], wynajęty podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą,
* niemieszkalny nr [...], murowany, parterowy, przylegający od strony południowej do budynku [...] i od strony zachodniej do budynku nr [...], nie wynajęty na prowadzenie działalności gospodarczej,
* niemieszkalny nr [...], murowany, parterowy, wolnostojący, nie wynajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.
Natomiast odnośnie budynku położonego w Ł., przy ul. [...] na podstawie protokołu oględzin z dnia 8 czerwca 2011 roku organ ustalił, iż na działce tej znajduje się budynek wielobryłowy, który wraz z utwardzeniem terenu zajmuje całą powierzchnię działki, składający się z trzykondygnacyjnego obiektu produkcyjnego, jednokondygnacyjnego budynku stanowiącego halę produkcyjną, zajmującego całą powierzchnię pierwszej kondygnacji i dwukondygnacyjnego budynku biurowego. W trakcie oględzin stwierdzono, iż w hali produkcyjnej prowadzona była działalność gospodarcza przez inne podmioty gospodarcze. Zaś w budynku dwukondygnacyjnym na drugiej kondygnacji były wyodrębnione pomieszczenia biurowe, których część została wynajęta podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą. Ustalono także, iż w budynku trzykondygnacyjnym II i III kondygnację stanowią byłe hale produkcyjne, nieużytkowane, w złym stanie technicznym.
Organ podsumował, iż na wskazanych wyżej gruntach posadowione są budowle o wskazanej przez skarżącą wartości łącznej 3500,00 zł i taka wartość budowli stała się podstawą opodatkowania w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A Sp. z o.o. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego:
- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obiekty budowlane, położone w Ł., przy ul. [...] oraz ul. [...] wypełniały definicję budynku określoną tym przepisem, 2. przepisów prawa procesowego:
- art.1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. poprzez błędna wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż większość powierzchni II i III piętra częściowo podpiwniczonego położonego w Ł. przy ul. [...] w okresie opodatkowania "od 01.01.2009 roku do 0.3.2009 roku" było i mogło być w całości wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w sytuacji, gdy powierzchnie te z uwagi choćby na brak ich kompletnego zadaszenia oraz występujące braki części ścian zewnętrznych co najmniej nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, których obszerne uzasadnienie było powieleniem argumentów powołanych wcześniej w odwołaniu
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zasadniczy spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy budynki położone w Ł., przy ul. [...] i [...] będące w posiadaniu strony skarżącej (przedsiębiorcy) podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m. in. budynki lub ich części. Budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach ( art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.).
Organy podatkowe w toku postępowania zebrały obszerny materiał dowodowy i dokonały jego wszechstronnej oceny. Ocena tego materiału została dokonana bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i jest zgodna zasadami doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania. W szczególności zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do przyjęcia, że na nieruchomościach przy ul. [...] i ul. [...] w Ł. znajdują się budynki w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Nieruchomość przy ul. [...] w Ł. została nabyta przez spółkę w 2006 roku. Od tego czasu pomieszczenia w budynkach na tej działce są stale wynajmowane innym podmiotom (w budynku frontowym na wszystkich kondygnacjach). To, że nie wszystkie pomieszczenia są wynajmowane nie oznacza jeszcze, że obiekt nie posiada cech budynku. Stwierdzone ubytki w ścianach zewnętrznych, czy stropach oraz dziury w poszyciu dachowym nie pozbawiają obiektu cech budynku. Niewątpliwie w 2009 roku budynek frontowy przy ul. [...] w Ł. posiadał konstrukcję dachu. Przeprowadzane prace remontowe związane z naprawą poszycia dachowego nie są równoznaczne ze stwierdzeniem, ze budynek nie posiada dachu. Również w sposób dostateczny wyjaśniono, jak był stan techniczny nieruchomości przy ul. [...]w Ł., gdzie także spółka wynajmowała część pomieszczeń innym podmiotom gospodarczym. Także znajdujące się tam budynki posiadały dach, a przeprowadzane prace remontowe dotyczyły położenia folii i papy na istniejącej drewnianej konstrukcji dachu. Jedynie z uwagi na zły stan techniczny i brak niezbędnych instalacji organy podatkowe prawidłowo przyjęły, ze pomieszczenia znajdujące się na II i III kondygnacji budynku produkcyjnego nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Należy w pełni podzielić stanowisko organów podatkowych, że przeprowadzenie remontów, czy napraw w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części w związku z przeprowadzanymi remontami, czy pracami adaptacyjnymi nie oznacza jeszcze, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wyłączenie z zakresu opodatkowania budynków ze względów technicznych może dotyczyć sytuacji, gdy budynek nie może być wykorzystany w działalności gospodarczej w sposób trwały i niezależnie od woli podatnika.
Rzeczoznawca majątkowy dokonujący wyceny nieruchomości w 2005 r. miał oczywiście w pierwszej kolejności dokonać oszacowania wartości nieruchomości, ale w swoim opracowaniu odniósł się również do stanu technicznego budynków. Zgodnie z treścią art. 180 O.p. powyższe opracowanie mogło być wykorzystane w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Również inż. W. K. dokonujący okresowej kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] potwierdził, że zasadnicza konstrukcja budynku jest w dobrym stanie technicznym oraz stwierdził niezadowalający stan pokrycia dachu, rynien, czy obróbek blacharskich. Zły stan techniczny, który mógł powodować zagrożenie dla życia, czy zdrowia dotyczył jedynie detali architektonicznych, które nie mają żadnego wpływu na sposób użytkowania budynku.
Opinia inż. P. S. opracowana na zlecenie skarżącej stanowiła tylko jeden z dowodów w sprawie. Organy podatkowe nie pominęły tego dowodu, dokonano też uzupełniającego przesłuchania autora tej opinii. W oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy (w tym protokoły z oględzin nieruchomości) organy podatkowe trafnie oceniły, że sporne obiekty są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadają fundamenty i dach; są zatem budynkami w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Wnioski zawarte w pisemnej opinii inż. S. nie znajdują potwierdzenia w innych zgromadzonych w toku postępowania materiałach. To skarżąca w swojej skardze w sposób wyjątkowo nieobiektywny, jednostronny i wybiórczy dokonała oceny przeprowadzonych dowodów, zmierzając do wykazania, ze sporne obiekty nie są budynkami w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe, również bez korzystania z opinii biegłego z zakresu budownictwa, w oparciu o zebrany materiał dowodowy były uprawnione do samodzielnej oceny, czy sporne obiekty są budynkami w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia tego przepisu przez przyjęcie, ze budynkiem nie będzie tylko taki obiekt, który w sposób trwały nie posiada przegród budowlanych, wydzielających go z przestrzeni, dachu lub fundamentów. Organy podatkowe jedynie trafnie przyjęły, że sporne obiekty posiadają wszystkie cechy budynku wymagane przepisami ustawy.
Niezależnie od postępowania dowodowego, które wykazało z całą stanowczością, że w 2008 roku sporne obiekty znajdujące się w Ł. przy ulicy [...] oraz [...]spełniały ustawową definicję budynku, to podnieść należy, że zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U z 2010 roku Nr.193, poz.1287 z późniejszymi zmianami) - Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji budynków ( k.11 akt administracyjnych – Ł. ul. [...], k.13 akt administracyjnych – Ł. ul. [...]) sporne obiekty opisane są jako "budynki". Jednolite i bogate orzecznictwo sądów administracyjnych ( np. I SA/Wr 111/11, I SA/RZ 147/11, II FSK 259/10, I SA/Gd 1166/10, III SA/Po 599/10 ) wskazuje na to, że decydujące znaczenie dla organów podatkowych przy ustalaniu podatku od nieruchomości ma wpis do ewidencji gruntów i budynków (kataster nieruchomości) stanowiący jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami, lub lokalami. W sytuacji, gdy obiekt jest wpisany do ewidencji gruntów i budynków, dla potrzeb podatku od nieruchomości ( istnienia przedmiotu opodatkowania, podatnika, stawek podatku i jego wymiaru ) decydujący wpływ ma ów wpis Dopiero wówczas, gdy obiekt budowlany nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków - na organach podatkowych spoczywa obowiązek ustalenia charakteru tego obiektu dla celów podatkowych, np. posiłkując się dokumentacją budowlaną ( pozwoleniem na budowę, decyzją o dopuszczeniu obiektu do użytkowania ), oględzinami, czy dowodem z opinii biegłego. Jeżeli skarżący kwestionuje dane zawarte w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, w pierwszej kolejności powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a następnie wywodzić z tego faktu korzystne dla siebie skutki w postępowaniu podatkowym. W postępowaniu, którego zgodność z prawem jest przedmiotem rozstrzygnięcia sądu brak jest w aktach administracyjnych jakiegokolwiek dowodu, że dane z rejestru budynków dotyczące obiektów położonych w Ł. przy ul. [...]i [...] znajdujące się w aktach sprawy zostały zmienione.
Abstrahując od omyłki pisarskiej zawartej w skardze ( z punktu 2 tego pisma wynika, że spółka kwestionuje odmowę zastosowania obniżonej stawki opodatkowania części budynku znajdującego się w Ł. przy ul. [...] w okresie od 1 stycznia 2009 do marca 2009 roku, a przecież przedmiotem sporu w tej sprawie jest wymiar podatku od nieruchomości za 2008 rok ), to trzeba wskazać, że w art.1a ust.1 pkt. 3 u.p.o.l ustawa ta wskazuje, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W przepisie tym ustawodawca między innymi warunkuje zastosowanie niższych ( dla budynków pozostałych ) stawek opodatkowania przedmiotu opodatkowania znajdującego się w posiadaniu przedsiębiorcy od spełnienia łącznie dwóch warunków:
- przedmiot opodatkowania nie jest wykorzystany w prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych,
- i z uwagi na owe względy techniczne nie może być wykorzystywany w takiej działalności przedsiębiorcy.
Prawidłowa wykładnia przepisu art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l z uwagi na użytą przez ustawodawcę koniunkcję prowadzi do wniosku, że nawet wówczas, gdy budynek ze względów technicznych nie może być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, a w takiej działalności jest wykorzystywany podlega opodatkowaniu według stawki podwyższonej ( dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ). W odwrotnej sytuacji – przedmiot opodatkowania nie jest wykorzystywany w prowadzonej działalności przedsiębiorcy, lecz względy techniczne nie stanowią w tym przeszkody – również podlega opodatkowaniu według takiej stawki. Wykładnia gramatyczna przepisu art.1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l. jest zgodna także z wykładnią celowościową. W ocenie Sądu tworząc wyjątek od zasady, którą zawiera pierwsza część komentowanego przepisu (grunty, budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą) ustawodawca pragnął zmniejszyć obciążenie podatkowe podatkiem od nieruchomości tych przedsiębiorców, którzy nie korzystają i nie mogą korzystać w prowadzonej działalności z przedmiotu opodatkowania w sposób trwały z powodów obiektywnych związanych ze stanem technicznym obiektu.
Sąd w pełni akceptuje powołane przez organy obu instancji orzecznictwo, zgromadzony przez nie materiał dowodowy oraz jego ocenę, która prowadziła do wniosku, że w odniesieniu do spornego budynku położonego w Ł. przy ul. [...] owe względy techniczne nie wystąpiły. Należy tylko dodać, że w momencie oględzin spornego budynku ( w dniu 13 października 2009 roku ) stwierdzono, że na wszystkich jego kondygnacjach oznaki prowadzonej działalności gospodarczej – oświetlone pomieszczenia na I i III piętrze, przez okna na parterze widoczne maszyny i urządzenia oraz towar handlowy firm prowadzących swoją działalność gospodarczą. Na budynku umieszczone były tablice firm mieszczących się w tym obiekcie. Ma to o tyle istotne znaczenie, że nawet gdyby założyć, że budynek przy ulicy [...] ze względów technicznych nie mógł być wykorzystywany w prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej, to niewątpliwie w takiej działalności był w całości wykorzystany w momencie oględzin. W ocenie Sądu norma zawarta w art.1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l kształtuje tzw. ciężar dowodu zgodnie z ogólną zasadą prawa Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat – obowiązek dowodzenia, że istnieją okoliczności przemawiające za zastosowaniem stawki obniżonej (budynek nie jest i nie może być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej) spoczywa na podatniku. Nie łamie to podstawowej zasady postępowania podatkowego – zasady prawdy obiektywnej ( art.122 i art.187 § 1 OP ), niemniej w zakresie niewykorzystywania budynku w działalności gospodarczej, to podatnik winien udowodnić tę okoliczność, albo przynajmniej podnieść w toku postępowania, w tym zakresie argumenty. Powszechnie przyjmuje się przecież w orzecznictwie oraz doktrynie, że organy nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów korzystnych dla podatnika. Jeśli więc sam fakt wykorzystania budynku w prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest wystarczający do zastosowania stawki podwyższonej, nawet wówczas, gdy obiekt ze względów technicznych w takiej działalności nie może być wykorzystywany, to skarżąca spółka nie udowodniła, ani też nie podnosiła jakichkolwiek argumentów, które pozwalałyby na przyjęcie, że w 2008 roku zakres i sposób wykorzystania budynku znajdującego się w Ł. przy ul. [...] był inny, niż utrwalony w protokóle oględzin z dnia 13 października 2009 roku.
Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), należało orzec, jak w sentencji wyroku.
J.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło