II FZ 894/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-14

Skład orzekający: Anna Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty na ogólnikowych twierdzeniach o grożącej szkodzie i trudnych do odwrócenia skutkach, może zostać uwzględniony bez przedstawienia konkretnych dowodów potwierdzających sytuację materialną strony?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, zgodnie z art. 61 § 3 PPSA, wymaga uprawdopodobnienia istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ogólnikowe twierdzenia strony, niepoparte konkretnymi dowodami dotyczącymi jej sytuacji finansowej i majątkowej, nie są wystarczające do uwzględnienia takiego wniosku. Sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków, a w razie uchylenia decyzji wyegzekwowane kwoty podlegają zwrotowi.
Stan faktyczny
R. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. orzekającą o jego odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie mogłoby spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki ze względu na jego sytuację materialną (rencista, dochód 3.715 zł) oraz kwestionując prawidłowość wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek, uznając brak wystarczającego uzasadnienia i dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1577/12 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 lutego 2012 r Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 20034 r. postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 3 kwietnia 2012 r. R. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 lutego 2012 r. orzekająca o jego odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki J." Sp z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek stwierdził, że jest rencistą i z uwagi na znaczną wysokość kwoty odpowiedzialności wynikającej z decyzji, jej wykonanie mogłoby stworzyć niebezpieczeństwo wyrządzenia mu poważnej szkody i wpłynąć negatywnie na normalne bieżące funkcjonowanie. Zdaniem Skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem 5 letniego okresu na orzeczenie o odpowiedzialności byłego członka zarządu co pozwala sądzić, że nie utrzyma się ona w obrocie prawnym. Przedwczesna egzekucja wynikających z niej należności groziłaby powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Postanowieniem z dnia 10 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. (Dz. U. z 2012r, poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wskazał na żadne konkretne okoliczności, które uprawdopodabniałyby niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu powołanego przepisu. Sąd zwrócił uwagę, że poza ogólnikowymi stwierdzeniami o istniejącej obawie wywołania trudnych do odwrócenia skutków i możliwości wystąpienia znacznej szkody strona nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających realność jej obaw uniemożliwiając merytoryczną ocenę złożonego wniosku. WSA podkreślił, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Dowodów takich strona nie przedstawiła, dlatego brak podstaw do udzielenia jej ochrony tymczasowej. W złożonym w dniu 21 września 2012 roku zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie lub zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazał na wadliwe przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że wyegzekwowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wskazał, że zobowiązania spółki za które ma ponosić odpowiedzialność wynoszą ok. 15.000.000 zł Skarżący jest rencistą, osiąga dochód w wysokości 3.715 zł i nie posiada środków na pokrycie zaległości, co wynika wprost z dokumentów zgromadzonych przez organy skarbowe oraz z dokumentów przekazanych wraz z wnioskiem o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wywiódł sąd I instancji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04, dostępne na www.nsa.gov.pl). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Tymczasem skarżący poza twierdzeniem, że wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki zachodzą, swych twierdzeń w żadnym stopniu nie uprawdopodobnił. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się wnioskodawca, to on musi uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl. Postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795). Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu wnioskodawca nie dołączył do akt sprawy żadnych dokumentów obrazujących wysokość swoich bieżących źródeł utrzymania eksponując jedynie okoliczność bycia rencistą i pozostawanie w ustroju rozdzielności majątkowej z żoną, które same w sobie nie przesądzają, że przymusowa realizacja decyzji wywoła skutki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Wnioskodawca nie podjął przy tym nawet próby skonkretyzowania i wykazania, że wszczęcie egzekucji zaległości może spowodować braku możliwości zaspokojenia niezbędnych wydatków jego i jego rodziny. Trafnie sąd I instancji wskazał, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nawet opiewającej na tak znaczną kwotę nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty zaległego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku wnioskodawcy są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Samo bardzo ogólne przedstawienie własnej sytuacji życiowej oraz wskazanie na ewentualny "negatywny wpływ" wykonania decyzji "na normalne, bieżące funkcjonowanie skarżącego", nie pozwala na zweryfikowanie jego twierdzeń pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.. W kontekście wyartykułowanych przez wnioskodawcę obaw wskazać należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,( Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8 - 10 Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 24 października 2005 roku, II GZ 111/05, niepubl.). Ponieważ sąd I instancji prawidło odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło