IV SA/Wa 769/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-02
Skład orzekający: Marian Wolanin, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis ten ma zastosowanie jedynie do zmian zagospodarowania terenu, które nie wymagają pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej zmiany trwającej do roku.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce wykorzystywanej do parkowania, mycia, serwisowania i tankowania autobusów. Organy administracji odmówiły wydania nakazu, uznając, że zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymagała pozwolenia na budowę, co wyłącza zastosowanie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa i błędną wykładnię prawa materialnego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędzia WSA Gabriela Nowak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. i G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania G. L. i J. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o odmowie wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce położonej w S. przy ul. [...], wykorzystywanej aktualnie do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na parkowaniu autobusów, ich myciu, serwisowaniu oraz tankowaniu przez przejeżdżające cysterny z paliwem.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano stan faktyczny sprawy stwierdzając, że wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. pełnomocnik J. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu obejmującego nieruchomość położoną w S. przy ul. [...]. Od 2008 r. prowadzone jest postępowanie przez Prezydenta Miasta S. względem P. Ł. wykorzystującego nieruchomość i obiekty budowlane położone w S. przy ul. [...] do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na parkowaniu autobusów, ich myciu, serwisowaniu oraz tankowaniu przez przyjeżdżające cysterny z paliwem. Działalność wywołuje hałas, wibracje, zanieczyszcza powietrze, glebę i wodę, a także szpeci otoczenie. Grozi także pożarem, czy wybuchem z powodu prowadzenia tankowań przez cysterny w obszarze zwartej zabudowy mieszkaniowej. Poza oddziaływaniem na otoczenie w ogólnym ujęciu, oddziałuje negatywnie na sąsiadów i nieruchomości sąsiadujące. Prezydent Miasta S. nie wydał dotychczas właściwych rozstrzygnięć w sprawie, nie zawiadomił również właściwych organów, w tym Starosty, m.in. z uwagi na obowiązek wskazany w art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Okoliczności sprawy wskazywały i wskazują, że P. Ł. użytkuje nieruchomość, wraz ze znajdującymi się na niej obiektami budowlanymi niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy oraz niezgodnie z przeznaczeniem obiektów, w tym poprzez zmianę sposobu ich użytkowania bez zachowania warunków prawa budowlanego. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta S. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki położonej w S. przy ul. [...] i następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił wydania takiego nakazu, lecz decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1750/10 oddalił skargę T. K. na decyzję organu odwoławczego. W dniu [...] września 2010 r. przeprowadzono oględziny terenu posesji położonej w S. przy ul. [...]. W trakcie oględzin ustalono, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, budynek garażowy na samochód dostawczy, teren od bramy wjazdowej do garażu jest utwardzony. Pozostała część działki to zieleń. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Prezydent Miasta S. odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce położonej w S. przy ul. [...], lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] grudnia 2011 r. zostały przeprowadzone oględziny na nieruchomości przy ul. [...]. Ustalono, że na działce znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek garażowy. Teren od bramy wjazdowej do budynku garażowego jest utwardzony. Utwardzenie terenu nastąpiło w 1999 r. Od tego czasu parkowane są autobusy i busy, średnio 3 pojazdy maksymalnie 6 autobusów i 4 busy. Na działce pojazdy nie są myte, tankowane i serwisowane. Na działce przy ul. [...] także są parkowane autobusy. Państwo Ł. wyjaśnili, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana dla budowy budynku mieszkalnego oraz budowy budynku garażowego i dla budowy ogrodzenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezydent Miasta S. ponownie odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce położonej w Siedlcach przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania G. L. i J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji wskazując, że odmowa zastosowania instrumentów z art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga wykazania, w oparciu o materiał dowodowy, że w danym przypadku nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2 ustawy. Na przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] doszło do zmiany zagospodarowania terenu wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ z art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga tylko budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Pozwolenie na budowę wymagane jest zatem w przypadku parkowania większej liczby samochodów osobowych. W omawianej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zmiana zagospodarowania nieruchomości położonej przy ul. [...] wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został rozpatrzony zgodnie z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego i dawał podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. J. K. i G. L. zarzucili naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa oraz nieprawidłowości w zastosowaniu prawa materialnego, w szczególności art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że prawidłowa wykładnia normy prawnej zawartej w art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winna prowadzić do wniosku, że zarówno w przypadku zmian dokonanych przez właściciela o jakich mowa w ust. 1 jak i 2 art. 59 ustawy, właściwy organ administracji publicznej powinien podjąć stosowne działania nakazujące przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Wykładnia zaprezentowana przez organy obu instancji jest błędna, co więcej prowadzi wręcz do karykaturalnych wniosków. W świetle bowiem ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., przyjętych za Prezydentem Miasta S. mamy do czynienia z oczywistym naruszeniem prawa przez P. Ł., lecz jedynie z uwagi na "wygodną" dla tego ostatniego interpretację zastosowanego przez organ przepisu, organ administracji wydaje decyzję odmowną, rozciągając ponownie tym samym "parasol ochronny" nad P. Ł. i sprzecznym od kilkunastu lat z prawem jego działaniem. Odsyłanie przez organ administracji skarżących do przepisów prawa budowlanego i właściwych w tym zakresie organów jest, w świetle art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zupełnie nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ustalenia faktyczne organu odwoławczego i ich ocena prawna są prawidłowe.
Przepis art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. – którego zastosowania domagają się skarżący – stanowi, że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Cytowany przepis znajduje zatem zastosowanie jedynie do sytuacji określonych w ust. 2 art. 59, który stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. A zatem, wydanie na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu może nastąpić jedynie w przypadku takiej zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.
Organy orzekające obu instancji prawidłowo zatem stwierdziły, iż wydanie nakazu wnioskowanego przez skarżących może nastąpić jedynie w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, kierując się w tym względzie oceną prawną wyrażoną w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1750/10 wydanym wobec uprzedniej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Ustalenia faktyczne organów orzekających wskazują, że na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] parkują m.in. autobusy, dla których urządzenie miejsc postojowych wymaga pozwolenia na budowę - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 in fine ustawy Prawo budowlane. O ile zatem na terenie przedmiotowej nieruchomości doszło do zmiany zagospodarowania terenu, to zagospodarowanie wynikające z tej zmiany wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, dlatego prawidłowo organy orzekające uznały, iż art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje zastosowania w sprawie.
Wbrew zarzutom skargi, decyzje organów obu instancji nie naruszają art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, a wręcz wydane zostały po przeprowadzeniu wystarczającego postępowania dowodowego spełniającego wymagania wynikające z powołanych przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło