IV SA/Wa 769/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-02

Skład orzekający: Marian Wolanin, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis ten ma zastosowanie jedynie do zmian zagospodarowania terenu, które nie wymagają pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej zmiany trwającej do roku.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce wykorzystywanej do parkowania, mycia, serwisowania i tankowania autobusów. Organy administracji odmówiły wydania nakazu, uznając, że zmiana sposobu zagospodarowania terenu wymagała pozwolenia na budowę, co wyłącza zastosowanie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa i błędną wykładnię prawa materialnego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędzia WSA Gabriela Nowak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. i G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania G. L. i J. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o odmowie wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce położonej w S. przy ul. [...], wykorzystywanej aktualnie do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na parkowaniu autobusów, ich myciu, serwisowaniu oraz tankowaniu przez przejeżdżające cysterny z paliwem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano stan faktyczny sprawy stwierdzając, że wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. pełnomocnik J. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu obejmującego nieruchomość położoną w S. przy ul. [...]. Od 2008 r. prowadzone jest postępowanie przez Prezydenta Miasta S. względem P. Ł. wykorzystującego nieruchomość i obiekty budowlane położone w S. przy ul. [...] do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na parkowaniu autobusów, ich myciu, serwisowaniu oraz tankowaniu przez przyjeżdżające cysterny z paliwem. Działalność wywołuje hałas, wibracje, zanieczyszcza powietrze, glebę i wodę, a także szpeci otoczenie. Grozi także pożarem, czy wybuchem z powodu prowadzenia tankowań przez cysterny w obszarze zwartej zabudowy mieszkaniowej. Poza oddziaływaniem na otoczenie w ogólnym ujęciu, oddziałuje negatywnie na sąsiadów i nieruchomości sąsiadujące. Prezydent Miasta S. nie wydał dotychczas właściwych rozstrzygnięć w sprawie, nie zawiadomił również właściwych organów, w tym Starosty, m.in. z uwagi na obowiązek wskazany w art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Okoliczności sprawy wskazywały i wskazują, że P. Ł. użytkuje nieruchomość, wraz ze znajdującymi się na niej obiektami budowlanymi niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy oraz niezgodnie z przeznaczeniem obiektów, w tym poprzez zmianę sposobu ich użytkowania bez zachowania warunków prawa budowlanego. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta S. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki położonej w S. przy ul. [...] i następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił wydania takiego nakazu, lecz decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1750/10 oddalił skargę T. K. na decyzję organu odwoławczego. W dniu [...] września 2010 r. przeprowadzono oględziny terenu posesji położonej w S. przy ul. [...]. W trakcie oględzin ustalono, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, budynek garażowy na samochód dostawczy, teren od bramy wjazdowej do garażu jest utwardzony. Pozostała część działki to zieleń. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Prezydent Miasta S. odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce położonej w S. przy ul. [...], lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] grudnia 2011 r. zostały przeprowadzone oględziny na nieruchomości przy ul. [...]. Ustalono, że na działce znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek garażowy. Teren od bramy wjazdowej do budynku garażowego jest utwardzony. Utwardzenie terenu nastąpiło w 1999 r. Od tego czasu parkowane są autobusy i busy, średnio 3 pojazdy maksymalnie 6 autobusów i 4 busy. Na działce pojazdy nie są myte, tankowane i serwisowane. Na działce przy ul. [...] także są parkowane autobusy. Państwo Ł. wyjaśnili, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana dla budowy budynku mieszkalnego oraz budowy budynku garażowego i dla budowy ogrodzenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezydent Miasta S. ponownie odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na działce położonej w Siedlcach przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania G. L. i J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji wskazując, że odmowa zastosowania instrumentów z art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga wykazania, w oparciu o materiał dowodowy, że w danym przypadku nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2 ustawy. Na przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] doszło do zmiany zagospodarowania terenu wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ z art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga tylko budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Pozwolenie na budowę wymagane jest zatem w przypadku parkowania większej liczby samochodów osobowych. W omawianej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zmiana zagospodarowania nieruchomości położonej przy ul. [...] wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został rozpatrzony zgodnie z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego i dawał podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. J. K. i G. L. zarzucili naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa oraz nieprawidłowości w zastosowaniu prawa materialnego, w szczególności art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że prawidłowa wykładnia normy prawnej zawartej w art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winna prowadzić do wniosku, że zarówno w przypadku zmian dokonanych przez właściciela o jakich mowa w ust. 1 jak i 2 art. 59 ustawy, właściwy organ administracji publicznej powinien podjąć stosowne działania nakazujące przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Wykładnia zaprezentowana przez organy obu instancji jest błędna, co więcej prowadzi wręcz do karykaturalnych wniosków. W świetle bowiem ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., przyjętych za Prezydentem Miasta S. mamy do czynienia z oczywistym naruszeniem prawa przez P. Ł., lecz jedynie z uwagi na "wygodną" dla tego ostatniego interpretację zastosowanego przez organ przepisu, organ administracji wydaje decyzję odmowną, rozciągając ponownie tym samym "parasol ochronny" nad P. Ł. i sprzecznym od kilkunastu lat z prawem jego działaniem. Odsyłanie przez organ administracji skarżących do przepisów prawa budowlanego i właściwych w tym zakresie organów jest, w świetle art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zupełnie nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ustalenia faktyczne organu odwoławczego i ich ocena prawna są prawidłowe. Przepis art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. – którego zastosowania domagają się skarżący – stanowi, że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Cytowany przepis znajduje zatem zastosowanie jedynie do sytuacji określonych w ust. 2 art. 59, który stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. A zatem, wydanie na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu może nastąpić jedynie w przypadku takiej zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. Organy orzekające obu instancji prawidłowo zatem stwierdziły, iż wydanie nakazu wnioskowanego przez skarżących może nastąpić jedynie w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, kierując się w tym względzie oceną prawną wyrażoną w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1750/10 wydanym wobec uprzedniej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Ustalenia faktyczne organów orzekających wskazują, że na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] parkują m.in. autobusy, dla których urządzenie miejsc postojowych wymaga pozwolenia na budowę - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 in fine ustawy Prawo budowlane. O ile zatem na terenie przedmiotowej nieruchomości doszło do zmiany zagospodarowania terenu, to zagospodarowanie wynikające z tej zmiany wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, dlatego prawidłowo organy orzekające uznały, iż art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje zastosowania w sprawie. Wbrew zarzutom skargi, decyzje organów obu instancji nie naruszają art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, a wręcz wydane zostały po przeprowadzeniu wystarczającego postępowania dowodowego spełniającego wymagania wynikające z powołanych przepisów prawa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło