I SA/Sz 262/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr[...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: "K.p.a.", art. 18, art. 27 § 1 pkt 2 oraz art. 33 pkt 1 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.", art. 13 ust. 1 i 2, art. 13b ust. 1, art. 13f oraz art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr[...] , w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych przez G. P. w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta S. - jako wierzyciel - po uprzednim doręczeniu upomnienia nr [...] z dnia 29 czerwca 2010 r. wystawił wobec G. P. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 26 października 2010 r., obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki H. nr rej. [...] w kwocie [...] zł w okresie od 11 stycznia 2007 r. do 17 kwietnia 2007 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [....] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i dwie uchwały Rady Miasta S.: nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Odpis tego tytułu doręczono Zobowiązanej w dniu 10 grudnia 2010 r. Pismem z 15 grudnia 2010 r. G. P. wniosła do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w K., występującego w sprawie w roli organu egzekucyjnego, zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku, domagając się umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że kwestionuje fakt istnienia dochodzonej należności, gdyż w czasie wskazanym w tytule wykonawczym nie przebywała w S. i w związku z tym nie parkowała pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania. Dodała, że nigdy nie otrzymała zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu w Strefie, oraz że Prezydent Miasta S. nie przedstawia żadnych dowodów na okoliczność istnienia podstaw nałożenia na Zobowiązaną obowiązku uiszczenia opłaty. Nadto wskazała, że działania wierzyciela były spóźnione, bezdowodowe i sprzeczne z prawem. Stwierdziła również, że treść biletu parkingowego nie zawiera pouczenia o konieczności jego zachowania, wobec czego to na wierzycielu spoczywa ciężar dowodu, że miało miejsce nieopłacone parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania oraz przez kogo, gdzie i w jakim terminie. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w K. działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., pismem z 17 grudnia 2010 r., zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [..] r. nr [...] nie uwzględnił racji Zobowiązanej w zakresie zgłoszonych zarzutów. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ I instancji wyjaśnił, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Wobec tego, że G. P. była w okresie objętym tytułem wykonawczym nr [...] właścicielem pojazdu marki H. o nr rej[...] , błąd co do osoby zobowiązanego nie zachodzi. Wskazując na fakt, że korzystającym z dróg publicznych niekoniecznie musi być właściciel samochodu, organ wyjaśnił również, iż wprawdzie nie istnieje po jego stronie obowiązek podejmowania czynności wyjaśniających, mających na celu ustalenie korzystającego z drogi poprzez zaparkowanie, lecz nie oznacza to, że podejmować ich nie może. Wobec tego - pismem z 14 stycznia 2011 r. - organ wezwał Zobowiązaną do wskazania użytkowników pojazdu, poprzez przesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem umowy najmu, użyczenia lub innego dokumentu potwierdzającego użytkowanie samochodu przez inną osobę (osoby) z podaniem dokładnego okresu użytkowania. G. P. nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie, co uniemożliwiło organowi ustalenie innej osoby korzystającej z pojazdu i wystawnie na nią tytułu wykonawczego. Rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku, Prezydent Miasta S. stwierdził, że Zobowiązana nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn. Natomiast ze zgromadzonych w aktach sprawy zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu w SPP wynika, że fakt jego obecności w podanym wyżej okresie został zarejestrowany. Organ nadmienił przy tym, że zawiadomienia, wkładane za wycieraczkę pojazdu, nie są mandatem karnym, a jedynie dokumentują fakt nieuiszczenia opłaty i informują zarazem korzystającego z miejsca postojowego o powstałym obowiązku dokonania opłaty, obowiązku tego jednak nie nakładając. Wskazał także, iż kopie zawiadomień są drukami ścisłego zarachowania i mogą być udostępniane do wglądu w siedzibie Biura Strefy Płatnego Parkowania, o czym Zobowiązana została poinformowana w piśmie z dnia 28 lipca 2010 r. Z możliwości zapoznania się z treścią zawiadomień G. P. jednak nie skorzystała. Organ w tym zakresie uznał, że twierdzenia Zobowiązanej, w myśl których urząd nie posiada żadnych dowodów na okoliczność istnienia podstaw nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty, są nieprawdziwe. Organ I instancji, powołując treść art. art. 13 ust. 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych, stwierdził także, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania wynika z mocy samego prawa, przy czym obowiązek ten powinien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego, z wystąpieniem którego powstaje. Opierając się na treści art. 40d ust. 3 ww. ustawy, wskazał nadto, że obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13f przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone. Wobec tego wierzyciel ma prawo w ciągu 5 lat wszcząć postępowanie i żądać okazania biletów parkingowych, gdyż w przedmiotowej sprawie 5-letni okres przedawnienia nie upłynął. Nie zgadzając się z postanowieniem organu I instancji, G. P. wniosła zażalenie, w którym podniosła zarzuty: 1) niezastosowania art. 33 § 1 u.p.e.a. i uznania istnienia obowiązku zapłaty opłaty parkingowej i opłaty dodatkowej; 2) uniemożliwienia zajęcia skutecznego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów poprzez zbyt długi upływ czasu od wystąpienia zobowiązania do podjęcia egzekucji; 3) błędnej wykładni i interpretacji art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych; 4) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzekania i sprzeczności tych ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym; 5) naruszenia przepisów art. 6-12 oraz art. 35-38 K.p.a. w ten sposób, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte po upływie ponad 3 lat od daty zdarzenia, a wskutek tej niczym nieuzasadnionej zwłoki organ uniemożliwił stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie, podjęcie rzeczywistej obrony oraz czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko, poza powtórzeniem argumentacji zawartej w zarzutach, Strona stwierdziła, że organ w żaden sposób nie udowodnił, iż przedmiotowy samochód faktycznie był parkowany w S. w konkretnych terminach, że Zobowiązana była osobą parkującą, oraz że osoba parkująca nie posiadała biletu parkingowego. Ponadto zarzuciła organowi przewlekłość w prowadzeniu postępowania, a także naruszenie zasad ogólnych procedury administracyjnej i postępowania egzekucyjnego. Wskazała również, że żaden przepis prawa nie nakłada na parkującego pojazd obowiązku przechowywania biletów opłaty parkingowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając w całości stanowisko wyrażone w tym postanowieniu. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie błąd co osoby zobowiązanego nie zachodzi. G. P. bowiem była właścicielką pojazdu marki H. o nr rej. [...] w okresie wskazanym w tytule wykonawczym. Okoliczność tę wierzyciel udowodnił poprzez włączenie do akt sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, sporządzonego w dniu 22 lutego 2008 r. Nadto zobowiązana nigdy nie zaprzeczyła, aby pojazd nie był jej własnością. Organ zważył przy tym podnoszone przez Stronę zastrzeżenia, że w okresie wskazanym w tytule wykonawczym nie przebywała w S., w związku z czym samochodu w Strefie Płatnego Parkowania parkować nie mogła, jednakże uznał, że okoliczności tej w żaden sposób ani nie udowodniła, ani nawet nie uprawdopodobniła, ograniczając się wyłącznie do gołosłownego twierdzenia w tym zakresie. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował wykładnię art. 13 ust. 1 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych zaprezentowaną w postanowieniu organu I instancji oraz - powołując się m.in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. o sygn. akt II SA/Sz 664/06 - podniósł, iż to na właścicielu ciąży obowiązek udowodnienia, kto był użytkownikiem samochodu, oraz że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, iż pojazd użyczył innej osobie. Organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie wierzyciel wzywał zobowiązaną do wskazania osoby lub osób, które z przedmiotowego pojazdu korzystały w okresie objętym tytułem wykonawczym. Wezwaniu temu Zobowiązana jednak nie uczyniła zadość. Ponadto za całkowicie błędne organ uznał twierdzenie Strony, że zawiadomienia o nieopłaconym postoju w SPP nie są drukami ścisłego zarachowania. Organ odwoławczy zgodził się twierdzeniem Strony co do tego, że żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku przechowywania biletów opłat parkingowych. Tak więc fragment uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zawierający się w słowach: "wierzyciel ma prawo (...) żądać okazania biletów parkingowych" pozbawione jest jakichkolwiek podstaw prawnych. Stwierdził jednocześnie, że okoliczność ta nie ma dla rozpatrywanej sprawy znaczenia, gdyż z akt sprawy wynika, iż Prezydent Miasta nie żądał okazania biletów, lecz zwrócił się do Strony o przedstawienie dowodów na poparcie zgłoszonych zarzutów. Wskazał przy tym, że dowodami takimi mogą być: potwierdzona za zgodność z oryginałem umowa najmu, użyczenia lub inny dokument potwierdzający użytkowanie samochodu przez inną osobę (osoby), z podaniem dokładnego okresu użytkowania. Organ odwoławczy nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia twierdzenia Strony, jakoby w sprawie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych. Organ wskazał, że w aktach sprawy zgromadzono 4 zawiadomienia o nieopłaconym postoju w SPP serii[...] : nr [...] z dnia 11.01.2007 r., nr [...] z dnia 01.02.2007 r., nr [...] z dnia 17.04.2007 r. oraz nr [...] z dnia 17.04.2007 r. Na każdym z nich podana jest data, godzina i miejsce postoju, numer rejestracyjny samochodu oraz jego marka. W pozycji "uwagi" na trzech z nich wpisano: "brak biletu", zaś na czwartym (zawiadomienie serii [...] nr [...] ) wpisano, że w samochodzie znajdował się bilet opłacający postój w czasie do 2 godzin, zakreślony o godz. 11:05. Zawiadomienie wystawione zostało o godz. 14:04, a więc po przekroczeniu czasu opłaconego postoju. Organ uznał zatem, że zawiadomienia te są wystarczającym środkiem dowodowym do wykazania powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, który powstaje z mocy prawa, i trudno kwestionować ich treść. Potwierdził również - w ślad za organem I instancji - że żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia zawiadomień za potwierdzeniem odbioru. Zawiadomienia te umieszczane są za wycieraczką szyby samochodu i mają wyłącznie walor informacyjny w tym znaczeniu, że dla właściciela pojazdu (bądź osoby z tego pojazdu korzystającej) stanowią właśnie informację o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacenie postoju w SPP. Kolegium nie podzieliło również stanowiska Strony odnośnie dokonania przez organ I instancji błędnej wykładni przepisu art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem organu odwoławczego, skoro opłat nie uiszczono w roku 2007, to oczywistym jest, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do przedawnienia, a organ I instancji miał prawo domagać się powstałego z mocy prawa obowiązku wniesienia opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdu w SPP. Odnosząc się do zarzutu Strony w kwestii niezastosowania przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a., organ wskazał, że art. 33 nie składa się z żadnych paragrafów, a jedynie z punktów od 1 do 10. Po analizie treści zażalenia Strony, organ uznał, że chodzi w nim o niezastosowanie przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. - stanowiącego, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku – i stwierdził, że skoro Prezydent Miasta S. zarzut nieistnienia obowiązku rozpatrzył, to ww. stanowisko Strony należy uznać za oczywiście bezzasadne. Kolegium nie dopatrzyło się również naruszenia żadnego ze wskazanych przez Stronę przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6-12, art. 35-38). Organ nie znalazł podstaw do uznania, że postępowanie organu I instancji prowadzone było w sposób przewlekły, albowiem upomnienie, wzywające Zobowiązaną do uregulowania należności, zostało sporządzone w dniu 29 czerwca 2010 r., zaś tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 26 października 2010 r. Organ I instancji miał zaś prawo żądać wykonania obowiązku, który przedawnia się z upływem 5 lat. Organ wskazał również, że z akt wynika, iż Stronie umożliwiono czynny udział w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności zaś miała ona prawo zgłosić zarzuty, a wcześniej zapoznać się z włączonymi do akt sprawy zawiadomieniami o nieopłaconym postoju. Miała także możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swoich zarzutów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. G. P. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu aktowi Skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a., przez uznanie, że organ nie popełnił błędu co do osoby zobowiązanego oraz że obowiązek zapłaty objęty tytułem wykonawczym istnieje; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 6 i art. 7 K.p.a., przez obciążanie Skarżącej obowiązkiem zapłaty przy jednoczesnym zaniechaniu przez organ podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawdziwego stanu faktycznego, poprzestaniu na domniemaniu, że właściciela pojazdu obciąża obowiązek zapłaty za postój auta i w ten sposób wydanie orzeczenia w rażący sposób sprzeczny z interesem Skarżącej, jak i interesem społecznym; b) art. 7 i art. 77 K.p.a., przez naruszenie wyrażonych tam zasad, a to przez bezdowodowe i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki przyjęcie, że Skarżąca lub jej auto było w I kwartale 2007 r. w S., czemu Skarżąca konsekwentnie przeczy, a okoliczność tę organ ustalił bez przeprowadzenia jakichkolwiek innych dowodów, niż dowód z kwestionowanego kwitu parkingowego - wystawionego de facto przez organ - z którego nie wynika, kto zaparkował we wskazanym w nim dniu i miejscu samochód oraz czy w ogóle samochód w tym czasie tam parkował; c) art. 8 i art. 11 K.p.a., przez naruszenie wyrażonych tam zasad poprzez niezbadanie, czy po upływie 3 lat od dnia powstania obowiązku zapłaty i wydania tytułu egzekucyjnego, Skarżąca miała możliwość przedłożyć dowody wskazujące na brak zobowiązania do zapłaty z jej strony, biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego i zasady logiki; d) art. 12 K.p.a., przez celową bezczynność organu, a następnie przewlekłość w wydaniu tytułu egzekucyjnego, która miała doprowadzić Skarżącą do pozbawienia możliwości obrony materialnej swych praw, poprzez celowe uniemożliwienie Skarżącej przedłożenia dokumentów potwierdzających jej racje w skutek upływu długiego - trzyletniego terminu między zdarzeniem będącym podstawą wydania tytułu egzekucyjnego a wydaniem tytułu egzekucyjnego; e) art. 11 K.p.a w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., przez niewłaściwe i niezupełne uzasadnienie postanowienia, w tym w szczególności nieodniesienie się przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich zarzutów Skarżącej zawartych w zażaleniu z dnia 8 marca 2011 r. Uzasadniając takie zarzuty Skarżąca wskazała na bezczynność organu we wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a następnie prowadzeniu przez organ postępowania egzekucyjnego w sposób przewlekły, co skutkowało po jej stronie brakiem możliwości obrony swoich praw - w tym skutecznego wskazania osoby, która w dniu zdarzenia kierowała pojazdem oraz nieuprawnionym przerzuceniem obowiązku zapłaty na właściciela pojazdu. W ocenie Skarżącej – takie postępowanie wydaje się być obiektywnie łatwiejsze dla organu (bowiem organ w tym przypadku jedynie kieruje się domniemaniami, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu), niż dochodzenie prawdy materialnej i w konsekwencji ustalenie rzeczywistego stanu sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje: Na wstępie podkreślić wypada, iż przedmiotem skargi jest akceptowane przez organ odwoławczy postanowienie organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta S., będącego zarazem wierzycielem – wydanego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., w przedmiocie zgłoszonego przez Skarżącą, jako zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym, zarzutu w sprawie prowadzenia przeciwko niej tego postępowania, opartego na przepisach art. 33 pkt 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - tj. zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. Z tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest przeciwko Skarżącej postępowanie egzekucyjne, a także z poprzedzającego wszczęcie tego postępowania upomnienia, jakie Skarżącej zostało wcześniej doręczone, wynika, że przedmiotem egzekucji jest należność pieniężna w kwocie [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone [...] postoje w okresie od 11 stycznia 2007 r. do 17 kwietnia 2008 r. w strefie płatnego parkowania na terenie S. pojazdu marki H. nr rej. [...] oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł, zaś podstawę prawną egzekwowanej należności stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i dwie uchwały Rady Miasta S. nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. i nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. W nawiązaniu do tak określonego przedmiotu skargi należy też zauważyć, że będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne orzekają też w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, a więc także na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem rozpatrywanej sprawy, wyznaczającym granice w jakich winno zapaść jej rozstrzygnięcie, jest więc ocena zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowienia utrzymującego w mocy ww. postanowienie wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., w którym uznał on za nieuzasadnione zgłoszone zarzuty nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanej. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie należy stwierdzić, że w sprawie tego rodzaju zbędne było przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego dla ewentualnego ustalenia osób użytkujących przedmiotowy pojazd (pozostawiających pojazd w SPP). Zdaniem Sądu, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej obciąża bowiem właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem sytuacji szczególnych, np. w razie wydania pojazdu leasingobiorcy, korzystania przez kupującego na podstawie art. 496 K.c. z prawa zatrzymania pojazdu po odstąpieniu od umowy sprzedaży albo w razie udokumentowanej kradzieży pojazdu) - co wynika z analizy przepisów regulujących zasady pobierania takich opłat. Obowiązek ponoszenia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.) – dalej: "u.d.p.". Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej". Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3). Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Sporządzane przez inspektora SPP zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z pojazdu dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwały Rady Miasta S., nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej powstał bowiem z mocy prawa w momencie pozostawienia pojazdu w SPP bez uiszczenia opłaty parkingowej. Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych, czyniąc "korzystających z dróg publicznych" zobowiązanymi do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, ustawa ta nie definiuje bliżej tego podmiotu, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej. Z istoty omawianych opłat wynika jednak, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla inspektorów SPP. Uznać przy tym należy, że definiowanie pojęcia "korzystających z dróg publicznych" obowiązanych do ponoszenia opłat za parkowanie było zbędne, gdyż bez znaczenia dla ww. sposobów realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona. Oznacza to, że obowiązek taki może być zrealizowany w różny sposób (wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej) i przez różne podmioty, np. przez właściciela pojazdu, jego posiadacza (użytkownika), pasażera, kierującego itp. – czyli podmioty mające jakikolwiek związek z korzystaniem (używaniem) pojazdu. Bliższe zatem precyzowanie w ustawie, kogo obciąża obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie, było nie tylko zbędne, ale mogłoby prowadzić do "rozmywania" tego obowiązku i stanowić uzasadnienie dla niedokonywania opłat przez inne (nieokreślone wprost w ustawie) ww. podmioty. Nie ma też takiej potrzeby także i z tego powodu, że ustawodawca nie wprowadził obowiązku egzekucji opłaty za parkowanie (nie istnieje więc potrzeba ustalania osoby zobowiązanej do jej zapłaty), ani nie określał – co również oczywiste - termu ich przedawnienia (vide: art. 40d ust. 2 i 3 u.d.p.). Uwagi powyższe nie dotyczą jednak opłaty dodatkowej. W przypadku tej opłaty niezbędne jest więc precyzyjne określenie podmiotu zobowiązanego do jej zapłaty, bowiem podlega ona egzekucji w trybie przepisów u.p.e.a. (art. 40d ust. 2 u.d.p.). Stwierdzić należy, że art. 13f ust. 1 stanowi: "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 [tj. opłat za parkowanie], pobiera się opłatę dodatkową.". Redakcja tego przepisu (jego wykładnia językowa) sugerować może, iż opłata dodatkowa stanowi karę ("mandat") za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, a więc obciąża ona osobę, która nie wykonała tego obowiązku, co w praktyce jest zazwyczaj odnoszone – potwierdza to stanowisko prezentowane przez organy w rozpoznawanej sprawie – do osoby "korzystającej z pojazdu", a w istocie do "kierującego" tym pojazdem. W ocenie Sądu, wniosek taki nie jest jednak uprawniony. Przede wszystkim należy zauważyć, że sam ustawodawca (m.in. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego) z dniem 24 listopada 2003 r. dokonał zmian w przepisach u.d.p., zastępując dotychczasową "karę pieniężną" (przewidzianą w dotychczasowym art. 13 ust. 2a), przedmiotową "opłatą dodatkową" (w dodanym do ustawy art. 13f). Już ta zmiana ustawy wskazuje, iż opłata dodatkowa nie jest więc karą za nieuiszczenie opłaty za parkowanie, lecz opłatą o charakterze dyscyplinującycm (z uwagi na jej wysokość: [...] zł w razie uiszczenia w terminie 7 dni, [...] zł po tym okresie) za parkowanie (pozostawanie) pojazdu w SPP bez uiszczonej opłaty za parkowanie, a więc za takie - nieuprawnione korzystanie pojazdu z drogi publicznej. Logiczna wykładnia omawianego przepisu, uwzględniająca cel regulacji ustawowej nakazuje więc uznać, iż osobą zobowiązaną do zapłaty dodatkowej jest – co do zasady - właściciel pojazdu. Stwierdzić bowiem należy, że - jak na to wskazuje jego konstrukcja oraz przypisywana mu funkcja - pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co oznacza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba nabywająca go na własność wyraża wolę poruszania się tego pojazdu po drogach publicznych, tj. korzystania pojazdem z tych dróg. Aby taki zamiar mógł być realizowany, właściciel pojazdu obowiązany jest dopełnić innych obowiązków administracyjnych, w szczególności dokonać zarejestrowania pojazdu we właściwym organie administracji publicznej. Zauważyć tu należy, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 Nr 186, poz. 1322 ze zm.), określającym wzór dowodu rejestracyjnego, w części C tego dowodu wpisuje się dane dotyczące posiadacza dowodu rejestracyjnego i właściciela pojazdu, przy czym, zgodnie z wyjaśnieniami do załącznika, "posiadacz dowodu rejestracyjnego - jest to podmiot, któremu organ rejestrujący wydał dowód rejestracyjny uprawniający ten podmiot do poruszania się pojazdem w ruchu, i jest to: a) właściciel pojazdu albo b) użytkownik pojazdu użytkowanego w drodze umowy leasingu."). Po wykonaniu tych obowiązków właściciel (a także leasingobiorca) uprawniony jest (na podstawie administracyjnego pozwolenia – decyzji o rejestracji pojazdu) do korzystania swoim pojazdem z dróg publicznych, przy czym to korzystanie nie musi być realizowane przez właściciela osobiście (np. poprzez kierowanie pojazdem, czy korzystanie z niego w charakterze pasażera). W myśl bowiem zasad określających sposób realizacji prawa własności, właściciel rzeczy może z niej "korzystać" (art. 140, art. 206 K.c.) również np. poprzez oddanie rzeczy "do używania" innej osobie (np. przez oddanie w najem, użyczenie itp.). Takie udostępnienie pojazdu do używania innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia jednak właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Zatem w sytuacji, gdy stanowiący jego własność pojazd odnotowany został w SPP bez uiszczonej opłaty parkingowej, na właścicielu pojazdu (lub leasingobiorcy) spoczywa obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym. Za takim rozumieniem ww. przepisów ustawy o drogach publicznych (art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13f ust. 1) przemawia logiczna i funkcjonalna ich wykładnia, nakazująca odrzucenie poglądu, iż "korzystającym z drogi publicznej" obowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej jest osoba kierująca pojazdem, mającego – jak się wydaje – źródło w potocznym rozumieniu tego ustawowego określenia. Wypada tu jednak zauważyć, że w doktrynie prawa podkreśla się, iż "zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie powinna jednak prowadzić do wniosku, że interpretatorowi wolno zignorować wykładnię systemową i funkcjonalną (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002 r., s. 275). Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Z tego względu w każdym przypadku, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną. Ustalając zatem znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (por.: L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006 r., s. 74). Mając powyższe zasady wykładni przepisów prawa na względzie, należy więc przede wszystkim podkreślić, iż istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie – a taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone w przytoczonym powyżej art. 13b ust. 2 u.d.p. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował (korzystał z drogi publicznej). Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych, przy uwzględnieniu także zasady racjonalności ustawodawcy, uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie – egzekwowany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym - obciąża właściciela (lub leasingobiorcę) pojazdu, a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Nie ma więc ani prawnego, ani logicznego uzasadnienia (brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby taki był zamiar ustawodawcy), dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych - osoby, która faktycznie pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby jest niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie tych przepisów może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania. Sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz swoistym ekwiwalentem za "bezumowny" (tj. bez uiszczenia opłaty za parkowanie) postój pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty. Prezentowany więc przez organy administracji (za orzecznictwem sądowym) pogląd, iż właściciel pojazdu może się uwolnić od odpowiedzialności za uiszczenie opłaty dodatkowej przez wskazanie osoby kierującej pojazdem, prowadzi do niedających się pogodzić z zasadą racjonalności ustawodawcy wniosków. Równocześnie skutkuje to zbędnym przedłużaniem postępowania egzekucyjnego, prowadzącym często do umarzania postępowania egzekucyjnego wskutek przedawnienia zobowiązania. Taka praktyka oznacza również, że w istocie ani upomnienie, ani tytuł wykonawczy, nie są kierowane do "podmiotu zobowiązanego" do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, lecz do właściciela pojazdu – z założeniem, iż to nie właściciel (adresat tytułu wykonawczego), lecz osoba kierująca pojazdem jest podmiotem zobowiązanym w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Upomnienie i tytuł wykonawczy są więc wystawiane niejako "na próbę", warunkowo (pod warunkiem rozwiązującym, jeżeli właściciel wskaże – w odpowiedni sposób – kierującego pojazdem, czyli osobę zobowiązaną). Taka praktyka nie powinna jednak być akceptowana w państwie prawnym. Również założenie leżące u podstaw takiej praktyki (iż właściciel najczęściej korzysta z pojazdu, a jeśli nie korzysta, to wie kto z niego korzystał) budzi wątpliwości, co do jego zasadności, np. w sytuacji dłuższego wyjazdu właściciela pojazdu za granicę lub przebywania w szpitalu. Zauważyć też należy, że to założenie, iż właściciel wie kto korzystał z pojazdu, jest jednak następnie w praktyce podważane, poprzez żądanie udowodnienia (uprawdopodobnienia) tej wiedzy w odpowiedni sposób (np. przedstawienie umowy najmu lub oświadczenia osoby korzystającej z pojazdu) albo przez stwierdzenie, że właściciel nie wskazał osoby, od której skutecznie można wyegzekwować zaległe opłaty dodatkowe (bo wskazano np. osobę bez majątku lub przebywającą za granicą). Taka praktyka dodatkowo poddaje w wątpliwość zasadność (prawidłowość) ww. założenia. Wydanie pojazdu przez właściciela do używania innym osobom nie powinno więc mieć – w ocenie Sądu – znaczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłaty dodatkowej, stanowić ono może jedynie podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty (naprawienia szkody) na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu. Wskazać też należy, że uchwała Rady Miasta S. umożliwia też uiszczenie opłat za parkowanie np. poprzez wykupienie abonamentu (od jednodniowego do dwunastomiesięcznego - co także może umożliwić właścicielowi pojazdu uniknięcie przypadków nieuiszczenia opłaty za parkowanie przez osoby, którym przekazał pojazd do używania, powodujące powstanie obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej. Odmienna wykładnia omawianych przepisów, nakazująca w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłat dodatkowych ustalanie osób, które faktycznie pozostawiły pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania nie znajduje więc racjonalnego uzasadnienia – pomijając względy praktyczne, a także prawne, związane z takim ustalaniem (np. konieczność rozstrzygania sporów pomiędzy właścicielem a wskazaną przez niego osobą lub osobami - spory takie, jako wynikające z czynności /umów/ cywilnoprawnych nie mogą być rozstrzygane przez organy administracyjne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz powinny być rozstrzygane przez sądy cywilne w procesach o zwrot /odszkodowanie/ uiszczonej opłaty dodatkowej). Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, stwierdzić więc należy, iż zasadnie wierzyciel skierował upomnienie a następnie tytuł wykonawczy do Skarżącej, tj. do właściciela przedmiotowego pojazdu, bowiem to ona była podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej. Zbędne było jedynie wskazywanie w uzasadnieniach organów obu instancji, iż Skarżąca nie udowodniła (przez przedłożenie odpowiednich dokumentów), że pojazd użyczała innym osobom. To uchybienie nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, a brak udowodnienia faktu użyczania pojazdu w dniach objętych upomnieniem wskazywany przez organy, dodatkowo potwierdzał jedynie zasadniczy wniosek, iż to Skarżąca jest podmiotem zobowiązanym w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zasadnie więc uznano w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie nie powstał błąd co do osoby zobowiązanej. Nie doszło też w sprawie do przedawnienia (wygaśnięcia) egzekwowanego obowiązku, bowiem – jak zasadnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu – w myśl art. 40d ust. 3 u.d.p. obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty te powinny być uiszczone. Niezasadny jest więc zarzut nieistnienia tego obowiązku. Nie doszło zatem w sprawie do wskazywanego w skardze naruszenia prawa materialnego. Sąd nie stwierdził też wskazywanych przez Skarżącą naruszeń prawa procesowego i to w stopniu "mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Zdaniem Sądu w prowadzonym postępowaniu w sposób prawidłowy ustalono osobę zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku, zasadnie bowiem uznano, że sporządzone przez inspektorów [...] zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu stanowiącego własność Skarżącej, są wiarygodnym dowodem potwierdzającym fakty nieuiszczenia opłat za parkowanie tego pojazdu w SPP, brak bowiem logicznych przesłanek do przyjęcia, iż zawierają one nieprawdziwe dane, mające na celu niezasadne obciążenie Skarżącej opłatami dodatkowymi. Podważanie przez Skarżącą wiarygodności tych dowodów przez wskazywanie na przewlekłość postępowania (trwającą - zdaniem Skarżącej - dwa i pół roku), skutkującą niemożliwością przypomnienia sobie komu powierzyła samochód, a także brakiem możliwości okazania biletów parkingowych lub skutecznego wykazania, że we wskazanych datach i godzinach samochód był w innym miejscu, nie mogło być uznane za skuteczne także z tego powodu, iż Skarżąca nie zarzuca wprost nieprawdziwości zapisów w ww. zawiadomieniach, lecz wskazuje jedynie na uniemożliwienie przez wierzyciela (przez przewlekłość postępowania) podjęcia skutecznej obrony, tj. kwestionowania zasadności tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu – z wyżej podanych powodów – zawiadomieniom tym nie można odmówić wiarygodności. Zauważyć przy tym należy, że ewentualnie nieprawidłowości w wystawieniu zawiadomienia o nieopłaconym postoju powinny być zgłaszane (reklamowane) w biurze SPP niezwłocznie po ich stwierdzeniu. Odnosząc się do twierdzenia o przewlekłości postępowania, zgodzić się należy ze Skarżącą, iż wierzyciel powinien podejmować czynności egzekucyjne jak najwcześniej – zarówno ze względu na interes zobowiązanego, jak i interes finansowy gminy (dla uniknięcia przedawnienia zobowiązania), jednak zauważyć należy, że do takich czynności (wysłania upomnienia, wystawienia tytułu wykonawczego) nie stosuje się przepisów K.p.a. regulujących terminy załatwiania spraw, gdyż czynności takie nie stanowią "załatwiania" spraw administracyjnych. Z tego powodu argumentacja zawarta w skardze, odnosząca się do bezczynności, a następnie przewlekłości postępowania wierzyciela, oparta na przepisach dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych, nie mogła zostać uznana za przekonującą. Brak zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych. Mając powyższe ustalenia na względzie, stwierdzić należy, że w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie i dlatego skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).