II SA/Kr 921/12
WyrokWSA w Krakowie2012-08-07
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku z wyznaczeniem terminu wykonania tego obowiązku oraz nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć na właściciela obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i sporządzenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, jeśli istnieje nieodpowiedni stan techniczny mogący spowodować zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Jednakże przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie upoważnia organu do wyznaczania terminu wykonania tego obowiązku, a wyznaczenie takiego terminu jest niedopuszczalne. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest zasadne, gdy jest to konieczne dla ochrony zdrowia lub życia ludzkiego oraz ważnego interesu społecznego.Stan faktyczny
Właściciel budynku przy ul. [...] w Krakowie został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i sporządzenia ekspertyzy technicznej części budynku po katastrofie budowlanej, która miała miejsce 6 listopada 2011 r. Skarżący kwestionował m.in. wyznaczenie terminu wykonania ekspertyzy oraz nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 kwietnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania czynności skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 62 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 i art. 108 k.p.a. nakazał J.R. - właścicielowi budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K. , na działce nr [...] obręb [...].,
1) przeprowadzenie kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa użytkowania budynku przy ul. [...] w K. w części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) przeznaczonego na cele mieszkalne z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi mającymi przeznaczenie pomieszczeń gospodarczych dla funkcji mieszkalnej budynku ze szczególnym zbadaniem wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku, przewodów kominowych i ich prawidłowego funkcjonowania oraz instalacji wod. - kan., gazowej i elektrycznej i ich prawidłowości funkcjonowania.
2) przedłożenie ekspertyzy technicznej sporządzonej w oparciu o powyżej nakazaną kontrolę, jednoznacznie określającej stan bezpieczeństwa elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz możliwości bezpiecznego użytkowania lokali znajdujących się w objętej kontrolą części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) budynku przy ul. [...] w K. tj. lokali użytkowych w poziomie parteru (sklep i lokal usługowy - salon fryzjerski wraz z gabinetem kosmetycznym) i pomieszczeń gospodarczych dla funkcji mieszkalnej budynku w poziomie piwnic (z wyłączeniem lokali usytuowanych w poziomie I i II piętra części frontowej i skrzydeł bocznych budynku oraz lokali usytuowanych w oficynie tylnej), ich zgodności z przepisami w tym techniczno - budowlanymi wraz z odniesieniem się do konkretnych przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zmianami) oraz z przepisami w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, higieniczno - sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy.
W przypadku wykazania przez osobę uprawnioną braku możliwości bezpiecznego użytkowania ww. części budynku przy wyłączonym z użytkowania poziomie I i II piętra (objętego katastrofą budowlaną) - ww. ekspertyza techniczna winna wskazać rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych doprowadzających do bezpiecznego użytkowania pomieszczeń znajdujących się w ww. części budynku zgodnie z jej przeznaczeniem tj. w parterze na lokale użytkowe i w piwnicy na pomieszczenia gospodarcze dla funkcji mieszkalnej budynku oraz określić ich zdatność w zakresie bezpiecznego użytkowania zgodnie z ich przeznaczeniem. Orzeczono także, że powyższa kontrola jak również ekspertyza winna być przeprowadzona i opracowana przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w poszczególnych specjalnościach, a w zakresie sprawdzenia elementów konstrukcyjnych przez osobę mającą uprawnienia budowlane-konstrukcyjne bez ograniczeń zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Nakazano też ekspertyzę techniczną sporządzoną w oparciu o przeprowadzoną kontrolę przedłożyć niezwłocznie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki przy ul. [...] w K. w terminie do dnia 30.12.2011
Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 5 grudnia 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. zlokalizowanym na działce nr [...] obręb [...], w zakresie zapewnienia jego bezpiecznego użytkowania. Przedmiotowa nieruchomość to zespół zabudowy składający się z budynku frontowego połączonego bezpośrednio ze skrzydłami bocznymi (oficynami), 3-kondygnacyjnego, podpiwniczonego, o charakterze kamienicy mieszkalnej. Na posesji znajduje się również oficyna tylna połączona z budynkiem frontowym poprzez galerie komunikacyjne w poziomie I i II piętra, tworząc ciągłą zabudowę wokół wewnętrznego podwórza dostępnego przez sień przejazdową w poziomie parteru budynku frontowego. Oficyna tylna dostępna jest również z odrębnej klatki schodowej z wejścia od strony podwórka. Wejście do klatki schodowej części frontowej prowadzi z sieni przejazdowej i zapewnia dostęp do pomieszczeń piwnicznych oraz pomieszczeń w poziomie I i II piętra części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi. Obiekt budowlany zlokalizowany przy ul. [...] w K. stanowi fragment zwartej zabudowy śródmiejskiej, jest wyposażony w instalację wod. - kan., gazową oraz elektryczną. Przedmiotowy budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków indywidualną decyzją, figuruje natomiast w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy K.-W. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia 16.02.1984 r. Organ I instancji podał, że posiada również informację, iż Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. nie prowadzi postępowania w sprawie wpisu przedmiotowego budynku do rejestru zabytków.
Podano ponadto, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne, w którym ustalono na podstawie dowodów urzędowych, iż przedmiotowy obiekt zgodnie z jego legalnym przeznaczeniem to kamienica o charakterze mieszkalnym z lokalami użytkowymi w parterze, w której właściciel dokonał bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych w poziomie I i II piętra części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami) na lokale rozrywkowo-dyskotekowe (kluby: "[...]" poprzednio "[...] ,[...] ,[...]"). Jak ustalono, użytkowanie przedmiotowego budynku jako obiektu rozrywkowo-dyskotekowego miało miejsce pomimo zakazu jego użytkowania wydanego w 2007 r. przez PINB, czym właściciel naruszył przepis art. 71 i 71a ustawy Prawo budowlane. Równocześnie właściciel nie dokonał sprawdzenia bezpieczeństwa i możliwości ewentualnego użytkowania tego budynku na cele rozrywkowo-dyskotekowe, nie zostało sprawdzone bezpieczeństwo elementów konstrukcyjnych z uwzględnieniem wielkości i rozkładu obciążeń oraz warunki ochrony przeciw pożarowej, higieniczno-sanitarne, bezpieczeństwa i higieny pracy - pomimo nałożenia przez organ nadzoru budowlanego takiego obowiązku. Postępowanie to zostało zakończone decyzją PINB nr [...] z 6 grudnia 2011 r. nakazującą właścicielowi przedmiotowego budynku przywrócenie poprzedniego zgodnego z prawem sposobu użytkowania części obiektu budowlanego tj.:
- lokali usytuowanych w poziomie I i II p. części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi budynku przy ul. [...] w K. z lokali rozrywkowo-dyskotekowych klubów: "[...] [...] " na lokale mieszkalne,
- lokalu usytuowanego w poziomie piwnic części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi budynku przy ul. [...] w K. z lokalu rozrywkowo-dyskotekowego klubu "[...]" (poprzednio [...]") na pomieszczenia piwniczne- gospodarcze.
Ponadto PINB w K. - Powiat Grodzki prowadził również odrębne postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. , które wykazało, iż właściciel nie wywiązuje się ze wszystkich ustawowych obowiązków, dokonuje określonych ustawą kontroli przedmiotowego obiektu ale tylko w wybranym przez siebie zakresie czym narusza art. 62 ustawy Prawo budowlane, nie wykonuje zaleceń wskazanych w wykonywanych dla budynku kontrolach i opracowaniach technicznych, co nie zapewnia zachowania bezpieczeństwa tego obiektu. Tym samym przedłożony do akt tamtejszego postępowania materiał dowodowy pozwalał tut. organowi na wydanie decyzji jedynie w zakresie występującego zagrożenia bezpieczeństwa i tak decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. PINB nakazał właścicielowi budynku przy ul. [...] w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mogących zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia poprzez demontaż podłączeń butli z gazem propan - butan istniejących pieców grzewczych w lokalu zajmowanym przez salon fryzjerski wraz z gabinetem kosmetycznym w poziomie parteru oraz w lokalu zajmowanym przez sklep odzieżowy "[...]" w poziomie parteru.
W dniu 6 listopada 2011 r. w przedmiotowym budynku w godzinach funkcjonowania lokali rozrywkowo - dyskotekowych pomimo wydanego przez PINB zakazu ich użytkowania miała miejsce katastrofa budowlana polegająca na zawaleniu się części obiektu budowlanego tj. biegu schodowego klatki schodowej pomiędzy I a II piętrem części frontowej użytkowanej na cele rozrywkowo-dyskotekowe. W tej sprawie prowadzone jest odrębne postępowanie, w toku którego na podstawie art. 76 ustawy Prawo budowlane PINB wydał dnia [...] listopada 2011 r. decyzję zakazującą użytkowania całego obiektu przy ul. [...] w K. wraz z jego skutecznym zamknięciem oraz uporządkowaniem terenu po katastrofie budowlanej. Postępowanie to jest w toku i po zakończeniu prac powołanej na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane komisji badającej przyczyny i okoliczności zaistniałej katastrofy budowlanej zostanie wydana decyzja przewidziana przepisem art. 78 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe ustalenia, w tym brak sprawdzenia przez osoby uprawnione możliwości bezpiecznego ewentualnego dalszego użytkowania tego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem zgodnym z prawem z równoczesnym wyłączeniem części obiektu stwarzającej obecnie zagrożenie bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi bądź mienia w wyniku katastrofy budowlanej - zdaniem organu I instancji koniecznym jest dokonanie przez osoby uprawnione w poszczególnych specjalnościach kontroli stanu technicznego tego obiektu wraz z opracowaniem ekspertyzy technicznej odnoszącej się do zbadania i określenia stanu bezpieczeństwa wszystkich elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz spełnienia warunków ochrony przeciw pożarowej, higieniczno-sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy (dla lokali użytkowych w parterze).
Ponieważ w części frontowej przedmiotowego budynku uległ zawaleniu jeden z biegów schodowych klatki schodowej, uniemożliwia to dalsze użytkowanie lokali usytuowanych w obszarze objętym katastrofą budowlaną tj. lokali w poziomie I i II piętra zarówno części frontowej jak i w skrzydłach bocznych. Wobec powyższego żądana niniejszą decyzją ekspertyza techniczna winna objąć tę część obiektu, która po dokonanych przez osoby uprawnione sprawdzeniach i stwierdzeniu zdatności do bezpiecznego użytkowania - będzie mogła być użytkowana. Żądana niniejszą decyzją ekspertyza techniczna będzie stanowiła więc również podstawę do zajęcia przez tut. organ nadzoru budowlanego w decyzji wymaganej przepisem art. 78 ustawy Prawo budowlane (w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie katastrofy budowlanej w budynku przy ul. [...] w K. - stanowiska w zakresie dotyczącym możliwości bezpiecznego użytkowania części budynku frontowego ze skrzydłami bocznymi (z wyłączeniem poziomu I i II piętra oraz oficyny tylnej) przy ul. [...] w K .
Dodatkowo należy wskazać, iż w przedłożonej do akt odrębnego postępowania dotyczącego katastrofy budowlanej znak [...] ekspertyzie technicznej rzeczoznawca budowlany mgr inż. W.B. we wnioskach i zaleceniach wskazał konieczność cyt.: "(...) opracowania stosownych dokumentacji potwierdzających poprawny stan techniczny pozostałej konstrukcji i wskazujących na bezpieczeństwo użytkowania poszczególnych lokali".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dalszej części uzasadnienia decyzji zauważył, iż zakres nakazanej kontroli oraz ekspertyzy obejmuje również sprawdzenie budynku oficyny tylnej, gdzie w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono użytkowanie jej na cele hostelu. W związku z powyższymi ustaleniami PINB wszczął z urzędu odrębne postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. [...] w K. tj. budynku oficyny tylnej z lokali mieszkalnych na pomieszczenia zamieszkania zbiorowego (hostel) - dokonanej bez stosownej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W tym postępowaniu ustawodawca zobowiązał przepisem art. 71a ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego do wdrożenia w pierwszej kolejności procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, która m.in. przewiduje obowiązek przedłożenia przez właściciela stosownej dokumentacji w tym sprawdzającej stan techniczny przedmiotowej oficyny tylnej, bezpieczeństwa jej elementów konstrukcyjnych, wielkości i rozkładu obciążeń, zapewnienia bezpieczeństwa warunków ochrony przeciw pożarowej, higieniczno-sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy dla obiektu użytkowanego w sposób inny niż jego pierwotne przeznaczenie.
Mając na uwadze opisany wyżej stan prawny i faktyczny przedmiotowej sprawy, organ nadzoru budowlanego ustalił, iż obecnie budynek przy ul. [...] w K. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie, życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia - niniejszą decyzją nakazał przeprowadzenie kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy określającej możliwość bezpiecznego użytkowania lokali w budynku (z wyłączeniem lokali usytuowanych w poziomie I i II piętra części frontowej i skrzydeł bocznych budynku oraz lokali usytuowanych w oficynie tylnej) zgodnie z ich przeznaczeniem będącym w zgodzie z prawem.
Żądana ekspertyza techniczna, tak jak każda opinia biegłego powinna odzwierciedlać przebieg procesu badania danej okoliczności, przeprowadzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę i zmierzającego do wskazania określonego wyniku (konkluzji). Należy wskazać, że ekspertyza w odróżnieniu od opinii technicznej, powinna być przeprowadzona przez osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności, z wykazaniem związków przyczynowo-skutkowych występujących nieprawidłowości i zawierać, obok elementów oceny, propozycje rozwiązania ujawnionych problemów i usunięcia zagrożeń, wad czy nieprawidłowości.
W związku z powyższymi ustaleniami dokonanymi w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał, iż wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
W myśl art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. PINB odstąpił od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., bowiem załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na możliwość zagrożenia bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi bądź mienia.
Pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. J.R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zbyt krótki termin do sporządzenia ekspertyzy o tak szerokim zakresie. Wskazał, że ekspertyza jest w trakcie wykonywania, jednak nie zostanie ukończona w terminie określonym w decyzji i dlatego wniósł o przedłużenie terminu wykonania ekspertyzy do dnia 31 stycznia 2012 r. Jednocześnie zaznaczył, że przedłoży ekspertyzę natychmiast po jej sporządzeniu.
Pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. J.R. cofnął odwołanie wskazując, że wykonał wszystkie obowiązki nałożone na niego zaskarżoną decyzją - w dniu 16 stycznia 2012 r. przedłożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego - powiat Grodzki w K. komplet dokumentów określonych w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 9 lutego 2012 r. J.R. wycofał wniosek z 26 stycznia 2012 r. i podtrzymał wniesione wcześniej odwołanie. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji oraz wyjaśnił, że zmiana jego stanowiska związana jest z upomnieniem wystosowanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w dniu 1 lutego 2012 r. w trybie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z pisma tego wynika, że w ocenie organu nadzoru budowlanego J.R. nie wykonał obowiązków nałożonych na niego zaskarżoną decyzją. Uzupełniając odwołanie skarżący wskazał, że w przepisach prawa brak jest podstaw do orzekania o terminie wykonania obowiązków, o których mowa w art. 62 ust. 3 oraz 62 ust.1 prawa budowlanego. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że ustawodawca nie określił terminu wykonania obowiązków określonych w art. 62 ust. 3 prawa budowlanego, a w przypadku zakreślenia takiego terminu w decyzji organu nadzoru budowlanego, należy stwierdzić nieważność takiego zapisu jako nieznajdującego podstaw prawnych.
Pismem z dnia 13 lutego 2012 r. J.R. uzupełnił odwołanie, dodatkowo zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 62 ust. 3 prawa budowlanego poprzez wyznaczenie terminu wykonania ekspertyzy oraz art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto zarzucił, że orzeczone na mocy decyzji obowiązki wykraczają poza prawne granice wynikające z art. 62 ust. 3 prawa budowlanego.
Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż powodem wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego było zdarzenie, jakie miało miejsce w przedmiotowym budynku w dniu 6 listopada 2011 r., nazwane przez organ I instancji katastrofą budowlaną. Zdaniem skarżącego przedmiotem kontroli i ekspertyzy mogły być więc tylko te części budynku, na które zdarzenie z 6 listopada 2011 r. mogło mieć wpływ. Nałożone w oparciu o art. 62 ust. 3 prawa budowlanego obowiązki musza bowiem znajdować uzasadnienie w ustaleniach organu dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz muszą opierać się na ustaleniu, że stan ten może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Organ I instancji wykroczył poza wskazany zakres rozstrzygania na podstawie omawianego przepisu. Ponadto obowiązki nałożone na skarżącego dotyczące oceny zgodności z stanu technicznego budynku z przepisami rozporządzenia z dnia 13 kwietnia 2002 r. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie są sprzeczne z § 330 tego rozporządzenia, określającym czasowy zakres zastosowania rozporządzenia. Przedmiotowy budynek powstał w XIX wieku w oparciu o udzielone wówczas pozwolenie na budowę, a więc nie można wymagać, aby podlegająca ocenie część tego budynku była zgodna z obowiązującymi aktualnie normami techniczno - budowlanymi.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak[...] , nr [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a., art. 62 ust. 3, art. 62 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (dalej zwanej w skrócie Pr. Bud.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 5 grudnia 2011 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. zlokalizowanego na działce nr [...] w zakresie jego bezpiecznego użytkowania.
W aktach sprawy organu I instancji znajdują się dokumenty dotyczące budynku przy ul. [...] w K:
← uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia ekspertyzy z dnia 28.11.2011 r. autorstwa rzeczoznawcy budowlanego P. mgr inż. W.B. dotycząca ogólnego stanu technicznego zabudowy przy ul. [...] w K. oraz przyczyn powstania katastrofy budowlanej,
← uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia decyzji PINB w K. Powiat Grodzki z dnia [...].11.2011 r. nr [...] znak: [...] wydanej na podstawie art. 76 ust. 4 Pr. bud. w związku z zaistniałą katastrofą budowlaną,
← uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia decyzji PINB w K. Powiat Grodzki z dnia [...].11.2011r. nr [...] znak: [...]wydanej na podstawie art. 66 ust. l pkt l Pr. bud. w przedmiocie podłączeń butli z gazem propan-butan do istniejących pieców grzewczych w lokalu zajmowanym przez salon fryzjerski wraz z gabinetem kosmetycznym w poziomie parteru oraz w lokalu zajmowanym przez sklep odzieżowy "[...]" w poziomie parteru.
W dniu 8 grudnia 2011 r. PINB wydał zaskarżoną decyzję nr [...] znak: [...].
Po wydaniu zaskarżonej decyzji do akt sprawy organu I instancji zostały załączone następujące opracowania przekazane za pismem J.R. z dnia 16 stycznia 2012 r.:
- protokoły nr [...] ,[...] [...] [...] z dnia 12 stycznia 2012 r. z badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,
- opinie nr [...] ,[...] [...] [...] , z dnia 29 grudnia 2011r. dotyczące "urządzeń grzewczo-kominowych" sporządzone przez mistrza kominiarskiego W.W. ,
- protokoły z przeprowadzenia głównej próby szczelności instalacji gazowej z dnia 28 grudnia 2011 r. sporządzone przez M.L. ,
- karta konserwacji urządzeń gaśniczych z dnia 5 stycznia 2012 r.,
- ekspertyza stanu technicznego lokali na parterze i w piwnicy w budynku przy ul. [...] w K. z dnia 28.12.2011r. sporządzona przez P. mgr inż. K.B. .
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] znak [...] odmówił wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] znak: [...] .
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, że dokonał weryfikacji kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji i stwierdził, że zgodnie z treścią art. 61 Pr. Bud. stroną postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu jest właściciel J.R. . Pismem z dnia 8 grudnia 2011 r. znak: II Pa 136/11 udział w postępowaniu na podstawie art. 183 § 1 k.p.a. zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej. Natomiast organ odwoławczy nie znalazł przepisów prawnych, na podstawie których udział w niniejszym postępowaniu przysługiwałby Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w K. , bowiem obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków indywidualną decyzją, figuruje natomiast w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy K. –W. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia 16 lutego 1984 r.
Podniesiono, ze ustawa upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydawania nakazu przeprowadzenia kontroli (o której mowa w art. 62 ust. 1 Pr. bud.) obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Wystarczające jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr.
W dniu wydawania zaskarżonej decyzji w sprawie obiektu zlokalizowanego przy ul. [...] w K. istniał następujący stan prawny:
← PINB prowadził postępowanie znak: [...], w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu usytuowanego w poziomie piwnic oraz lokali usytuowanych w poziomie I i II piętra części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi budynku przy ul. [...] w K. zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] znak: [...]. . Obecnie po rozpatrzeniu odwołania J.R. WINB decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] znak: [...] uchylił wydaną w przedmiotowej sprawie decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,
← PINB prowadził postępowanie znak: [...], w przedmiocie zdarzenia z dnia 6 listopada 2011 r. zakwalifikowanego przez organ I instancji jako katastrofa budowlana, w związku z zawaleniem się biegu schodowego klatki schodowej pomiędzy I a II piętrem budynku zlokalizowanego w K. przy ul. [...], zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] znak: [...] którą nakazano uprzątnięcie terenu po katastrofie t.j. usunięcie zalegającego gruzu z przestrzeni frontowej klatki schodowej oraz zakazano użytkowania całego obiektu przy ul. [...] w K. "do czasu wykonania robót przywracających obiekt do stanu bezpiecznego użytkowania". Powyższa decyzja wydana na podstawie art. 76 ust. 4 Pr. bud. podlegała natychmiastowemu wykonaniu "ze względu na istniejące zagrożenie dla ludzi i mienia". Została ona utrzymana w mocy decyzją MWINB z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] . Skargę na w/w decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.R., . Obecnie postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 356/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie decyzji WINB z dnia [...].12.2011 r. znak: [...], zakazującej użytkowanie w/w budynku w części obejmującej parter tego budynku.
W aktach sprawy PINB znak: [...] zalega uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia ekspertyzy z 28 listopada 2011 r., która została pozyskana jako dowód w sprawie przyczyn powstania katastrofy budowlanej w postępowaniu znak: [...] , autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W.B. (upr. nr ewid. [...]). Wskazuje ona, że "Stropy budynku frontowego o zróżnicowanej budowie, jako stropy belkowe oraz częściowo jako tzw. stropy odcinkowe na belkach stalowych nie wykazują usterek o charakterze awaryjnym w postaci nadmiernych odkształceń, ubytków lub deformacji. Obserwuje się natomiast liczne przebarwienia jako skutek zacieków i zawilgoceń, co w przypadku stropów belkowych może generować zawansowaną korozję elementów wsporczych ukrytych pod warstwami wykończeniowymi. W stanie katastrofy budowlanej znajdują się klatka schodowa budynku frontowego zapewniająca główne dojście do lokali muzycznych w poziomie I i II piętra (...). Wskazana powyżej sytuacja powoduje, iż ze stan techniczny zabudowy przy ulicy [...] w K. należy określić jako zły, bez możliwości eksploatacji do czasu wykonania prac zabezpieczających, prac porządkowych oraz opracowania stosownych dokumentacji potwierdzających poprawny stan techniczny pozostałej konstrukcji i wskazujących na bezpieczeństwo użytkowania poszczególnych lokali".
Materiał dowodowy, którym dysponował PINB orzekając w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazywał, że budynek przy ul. [...] w K. w wyniku wieloletnich zaniedbań jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co uzasadnia konieczność przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa użytkowania całego obiektu na podstawie art. 62 ust. 3 Pr. bud. Ekspertyza autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W.B. nie obejmowała całości kwestii stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. , gdyż jej głównym celem było ustalenie przyczyn powstania katastrofy budowlanej w/w budynku. Zatem PINB uznał, że istnieje konieczność pozyskania dodatkowej ekspertyzy technicznej sporządzonej w oparciu o w/w przeprowadzoną kontrolę całego obiektu, która by jednoznacznie określała możliwość bezpiecznego użytkowania pozostałych lokali w obiekcie (t.j. z wyłączeniem lokali poziomu I i II piętra części frontowej i skrzydeł bocznych budynku odciętych w wyniku katastrofy budowlanej oraz lokali znajdujących się w oficynie tylnej). W ocenie organu odwoławczego stwierdzone w trakcie toczącego się postępowania istniejące nieprawidłowości obligowały organ I instancji do podjęcia działań w trybie cytowanego wyżej art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Podniesiono, że przepis art. 62 ust. 3 prawa budowlanego nie upoważnia organu nadzoru budowlanego do wyznaczenia w treści decyzji terminu wykonania nałożonego obowiązku. W sytuacji, gdy przepis materialnego prawa nie przewiduje terminu wykonania wynikającego z tego przepisu obowiązku lub też nie upoważnia organu administracji publicznej do określenia takiego terminu, przyjmuje się, iż obowiązek ten winien zostać wykonany przez zobowiązanego niezwłocznie po tym, jak decyzja organu staje się ostateczna, chyba że decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Określenie niezwłoczności terminu w kontekście art. 62 ust. 3 Pr. bud. związane jest z charakterem nakładanego w trybie w/w przepisu nakazu, ma on bowiem służyć usunięciu nieodpowiedniego stanu technicznego, który w chwili stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego powoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wobec powyższego stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie wyznaczenie przez PINB terminu wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją uznać należy za niedopuszczalne, gdyż narusza to przepis art. 62 ust. 3 Pr. bud. Wobec powyższego WINB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej.
Co do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w pismach wniesionych w trakcie postępowania odwoławczego wskazano, że:
- przepis art. 62 ust. 3 Pr. bud. nie przewiduje terminu wykonania wynikającego z tego przepisu obowiązku lub też nie upoważnia organu administracji publicznej do określenia takiego terminu wobec powyższego nie jest możliwa zmiana lub wydłużenie terminu wykonania ekspertyzy technicznej,
- w zakresie wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]jak wskazał WINB w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2012r., pomimo, iż decyzją PINB z dnia [...] listopada 2011 r. (utrzymaną w mocy decyzją WINB w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] na podstawie art. 76 ust. 4 Pr. bud. nałożono czasowy zakaz użytkowania całego obiektu przy ul. [...] w K. , w/w obiekt nie został wyłączony z użytkowania. Zgodnie z treścią w/w decyzji zakaz czasowego użytkowania w/w obiektu wygasa wraz z wykonaniem robót przywracających obiekt do stanu bezpiecznego użytkowania. Przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku przy ul.[...] w K. dotyczy całego obiektu, co jest istotne ze względu na usytuowanie w/w obiektu w zwartej zabudowie śródmiejskiej i bezpośrednie sąsiedztwo funkcjonujących ciągów komunikacyjnych. Zachodzi więc okoliczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego osób postronnych znajdujących się w oddziaływana w/w obiektu. Powołana powyżej ekspertyza P. W.B. z dnia 28.11.20 wskazuje także: "Na ścianach budynku frontowego przy ul. [...] w K. oraz na skrzydłach bocznych łączących budynek z oficyną stwierdzono liczne ubytki tynku oraz lokalne ubytki substancji murowej (...)". Żądanie przeprowadzenia kontroli całego obiektu i przedłożenia stosownych ekspertyz wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności jest więc uzasadnione koniecznością jednoznacznego wyjaśnienia stanu technicznego w/w obiektu. Należy także wskazać, że budynek przy ul. [...] w K. , zgodnie z informacjami pozyskanymi przez organ I instancji, figuruje w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy K.-W. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji Z dnia 16.02.1984r. Zachodzi więc także okoliczność ważnego interesu społecznego określenia stanu technicznego obiektu znajdującego się na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków.
- zarzuty dotyczące egzekucji obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] znak:[...], wykraczają poza zakres niniejszego postępowania,
- w związku z zarzutem sprzeczności decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] z regulacja zawartą w § 330 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z późn. zmian. - zwanego w skrócie: "warunkami technicznymi"), wskazano na przepisy § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz wskazano, że osoba dysponująca odpowiednimi kwalifikacjami, dokonująca kontroli stanu technicznego i sporządzającą na jej podstawie stosowną ekspertyzę techniczną, powinna ocenić, które z przepisów warunków technicznych mają zastosowanie odnośnie każdej kontrolowanej części obiektu, z uwzględnieniem rzeczywistego sposobu użytkowania.
Ponadto WINB w K. wskazał na treść art. 61 i 70 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 70 Prawa budowlanego cyt.: "1. Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie przesłać kopię tego protokołu do właściwego organu. Właściwy organ, po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, o których mowa w ust. 1".
Obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu budowlanego w tym obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu z mocy prawa. Obowiązku go nie wyłącza i nie dezaktualizuje fakt prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie stanu technicznego danego obiektu. Fakt, że właściciel lub zarządca nie wywiązuje się z właściwego utrzymania obiektu budowlanego, obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego, lecz nie powoduje, że na właścicielu lub zarządcy przestaje ciążyć obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu wynikający z przepisów prawa. W myśl przepisów Prawa budowlanego właściciel i zarządca nadal są odpowiedzialni za utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.
Mając na uwadze powyższe w ocenie organu odwoławczego zasadnym było pozyskanie istotnego materiału dowodowego w sprawie sprawności technicznej obiektu przy ul. [...] w K. , jak również wykonanie ekspertyzy dotyczącej m.in. na lokali użytkowych w poziomie parteru oraz pomieszczeń gospodarczych w poziomie piwnic dla funkcji mieszkalnej budynku.
Powyższą decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję I instancji zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.R. . Decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zarzucił, iż w zaskarżonej części została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności z obrazą:
1) art. 62 ust. 3 prawa budowlanego z uwagi na nie znajdujące podstaw w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy przyjęcie przez WINB w K. iż orzeczone na mocy decyzji organu I instancji obowiązki, dotyczące przeprowadzenia kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy stanu części budynku frontowego, zlokalizowane przy ul. [...] w K. , mieszczą się w granicach, wynikających z w/w przepisu prawa, pomimo tego, iż wydanie przez organ I instancji decyzji w oparciu o art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie zostało poprzedzone ustaleniem przez organ I instancji nieodpowiedniego stanu technicznego części frontowej obiektu przy ul. [...] w K. wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi), przeznaczonego na cele mieszkalne, z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazywał aby stan tychże lokali (w tym zwłaszcza sposób, iż użytkowania) mógł spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska,
2) § 330 rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z uwagi na nie znajdujące uzasadnienia w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej spawy przyjęcie przez WINB w K. , iż ekspertyza techniczna stanu tej części obiektu mieszczącego się przy ul. [...] w K. , której dotyczyła decyzja organu I instancji powinna odnosić się do konkretnych przepisów w/w rozporządzania Ministra Infrastruktury, pomimo tego iż z uwagi na okres w jakim został wybudowy obiekt przy ul. [...] w K. przepisy powołanego rozporządzenia nie mogą być podstawą analizy stanu znajdujących się w tym lokalu pomieszczeń,
3) art. 108 § l k.p.a. z uwagi na błędne przyjęcie przez WINB w K. , iż w mniejszej sprawie zaistniały wynikające z w/w przepisu prawa przesłanki pozwalające nadać decyzji administracyjnej organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności, w tym zwłaszcza błędnie uznanie przez WINB w K. , iż organ I instancji mógł w wydanej przez siebie decyzji równocześnie wyznaczyć stronie termin na wykonanie nałożonych obowiązków oraz nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,
4) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § l k.p.a. z uwagi na brak wszechstronnego rozważenia przez organ nadzoru budowlanego wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem w zaskarżonej decyzji, iż organ I instancji miał podstawy do tego aby wydać decyzją nakazującą skarżącemu przeprowadzenie kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa użytkowania oraz sporządzenie ekspertyzy części obiektu mieszczącego się przy ul. [...] w K. z jednoczesnym nadaniem takiemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności,
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na nie znajdujące podstaw utrzymanie w mocy przez WINB w K. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 8 grudnia 2011 r. (znak sprawy: [...] w zaskarżonej niniejszą skargą części.
W związku z przedstawionymi zarzutami skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w zaskarżonej części oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 8 grudnia 2011 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2012 poz 270), zwaną dalej p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. nr 243 poz.1623 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Nałożony przez organ administracyjny obowiązek poddania obiektu budowlanego kontroli oraz obowiązek wykonania ekspertyzy został wydany przez organ właściwy – po myśli art. 83 ustawy prawo budowlane - oraz przybrał właściwą formę decyzji administracyjnej. Nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku poddania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, dodatkowej kontroli, powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której mógłby być także określony obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego całego obiektu lub jego części (tak wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. sygn. IVSA 1622/97).
Nie znajduje też uzasadnienia twierdzenie, że w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych do orzeczenia o obowiązkach nałożonych na właściciela, gdyż wydanie decyzji nie zostało poprzedzone ustaleniem przez organ nieodpowiedniego stanu technicznego części frontowej obiektu przy ul. [...]
Otóż nawet Skarżący nie jest w stanie zaprzeczyć, że w dniu 6 listopada 2011r. w przedmiotowym budynku w godzinach funkcjonowania licznych lokali rozrywkowo – dyskotekowych, całkowitemu zawaleniu uległy schody głównej klatki schodowej budynku frontowego zapewniające połączenie pietra I i II tego budynku - w tym połączenie między lokalami rozrywkowymi funkcjonującymi w dniu tego zdarzenia na obu tych kondygnacjach.
Już tylko sam fakt wystąpienia tego rodzaju zdarzenia uprawnia organ nadzoru budowlanego do "stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska". Skoro zawaliły się schody głównej klatki schodowej to nawet osoba bez żadnego przygotowania zawodowego w zakresie konstrukcji budowlanych musi zadać sobie pytanie czy wobec tego pozostałe części konstrukcji budynku w tym np. stropy znajdują się w należytym stanie technicznym czy też nie. Co zatem jeszcze musiałoby się wydarzyć i jakie zdarzenie musiałoby nastąpić, aby – w opinii Skarżącego – organy nadzoru budowlanego miały "podstawy faktyczne" do powzięcia wątpliwości co do stanu technicznego budynku.
Niemniej jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poprzestał na samym stwierdzeniu opisanego wyżej faktu, ale kierował się ustaleniami i zaleceniami ekspertyzy (akta sprawy administracyjnej k. [...]) na temat ogólnego stanu technicznego zabudowy przy ul. [...] w K., oraz przyczyn powstania katastrofy budowlanej.
Ekspertyzę sporządził mgr inż. W.B. rzeczoznawca budowlany w specjalności konstrukcyjno – budowlanej w dniu 28 listopada 2011r. W opinii tej biegły stwierdza (k. [...]), że budynek posiadał pierwotnie funkcję mieszkalną, obecnie zaś lokale na poziomie I oraz II pietra wykorzystywane są jako lokale rozrywkowo – muzyczne tzn. dyskoteki. Na karcie [...] ekspertyzy (wnioski i zalecenia ) biegły jednoznacznie stwierdza:
"1. Stan techniczny zespołu zabudowy przy ul. [...] w K. należy określić jako zły. Jest to spowodowane katastrofa budowlana w obszarze schodów głównych oraz stanem stropów belkowych na których stwierdzono liczne przebarwienia i zacieki. "
"3. Ze względu na układ komunikacyjny w budynkach oraz układ dróg ewakuacyjnych zaleca się zabudowę przy ul. [...] w R., wyłączyć z użytkowania do czasu wykonania prac zabezpieczających, prac porządkowych oraz opracowania stosownych dokumentacji potwierdzających poprawny stan techniczny pozostałej konstrukcji i wskazujących Ne bezpieczeństwo użytkowania poszczególnych lokali"
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie można jaśniej sformułować opinii, że stwierdzono zarówno faktycznie jak i prawnie nieodpowiedni stan techniczny budynku. Niezależnie od powyższego, w aktach sprawy (k. [...]) znajduje się wyrok z dnia 8 Lutego 20102r. Sądu Rejonowego dla K.-S. w K. Wydziału II Karnego sygn. [...] z którego wynika, że Skarżący nie dopełniał swoich obowiązków wynikających z art. 62 ust. 1 ustawy prawo budowlane, polegających na dokonywaniu okresowej kontroli wymaganej co najmniej raz do roku polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku narażonych na szkodliwe warunki atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu.
Tym samym nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 KPA dotyczące braku wszechstronnego rozważenia przez organ nadzoru budowlanego wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy skutkujące nakazaniem przeprowadzeni kontroli oraz sporządzeni ekspertyzy. Zdaniem Sądu organy administracyjne obu instancji prawidłowo i wszechstronni rozważył zarówno stan prawny, faktyczny jak i materiał dowodowy i wyciągnęły z nich prawidłowe wnioski. W szczególności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył również art. 138 § 1 pkt. 1 KPA utrzymując w mocy decyzje organu I Instancji w części zaskarżonej skargą.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm) poprzez nieuwzględnienie okresu w jakim został wybudowy obiekt przy ul. [...] w K. , co powoduje, że przepisy powołanego rozporządzenia nie mogą być podstawą analizy stanu znajdujących się w tym lokalu pomieszczeń, należy stwierdzić, co następuje.
Decyzja nakazuje przedłożyć ekspertyzę techniczną jednoznacznie określającej stan bezpieczeństwa elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz możliwości bezpiecznego użytkowania lokali znajdujących się w objętej kontrolą części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (...) ich zgodności z przepisami w tym techniczno - budowlanymi wraz z odniesieniem się do konkretnych przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zmianami) oraz z przepisami w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, higieniczno - sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy. Są to podstawowe wymagania z zakresu bezpieczeństwa budynku. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2009r. sygn. VIISA/Wa 1933/08 odnośnie przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej). W przeciwnym razie należałoby stwierdzić, że nie ma żadnych wymagań bezpieczeństwa stanu technicznego w tym np. pożarowego, konstrukcyjnego dla wszystkich budynków wzniesionych przed 16 grudnia 2002r. czyli przed datą wejścia w życie ww. rozporządzenia. Zresztą nakaz zawarty w art. 62 ust. 1 ustawy prawo budowlane nakazujący okresowe kontrole stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) – byłby niewykonalny wobec każdego zabytkowego (lub tylko starego) obiektu budowlanego, albowiem nie byłoby żadnego aktualnego wzorca na podstawie którego można byłoby oceniać stan bezpieczeństwa budynku.
Rozporządzenie przewiduje w § 2 ust. 2, że istnieją budynki podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tym samym wybudowane przed 2002r.) i ze w związku z tym pewne wymagania dotyczące warunków technicznych mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Rację ma zatem organ II Instancji stwierdzając w swej decyzji, ze osoba dysponująca odpowiednimi kwalifikacjami, dokonująca kontroli stanu technicznego i sporządzającą na jej podstawie stosowną ekspertyzę techniczną, powinna ocenić, które z przepisów warunków technicznych mają zastosowanie odnośnie każdej kontrolowanej części obiektu, z uwzględnieniem rzeczywistego sposobu użytkowania.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 108 KPA, w szczególności ta jego część w której Skarżący podnosi " błędnie uznanie przez WINB w K. , iż organ I instancji mógł w wydanej przez siebie decyzji równocześnie wyznaczyć stronie termin na wykonanie nałożonych obowiązków oraz nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności". MWINB uchylił wszak tę część decyzji, w której organ I Instancji wyznaczył Skarżącemu termin do wykonania nałożonego nań obowiązku.
Zgodnie z art. 108 KPA, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Nadanie tego rygoru uzasadnione zostało w ten sposób, że budynek przy ul. [...] w K. dotyczy całego obiektu, co jest istotne ze względu na usytuowanie w/w obiektu w zwartej zabudowie śródmiejskiej i bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonujących ciągów komunikacyjnych. Zachodzi więc okoliczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego osób postronnych znajdujących się w oddziaływana w/w obiektu. Ponadto budynek ten figuruje w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy K.-W. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia 16.02.1984r". Zachodzi więc także okoliczność ważnego interesu społecznego określenia stanu technicznego obiektu znajdującego się na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków.
Tak więc nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje uzasadnienie w art. 108 KPA .
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło