VII SA/Wa 1308/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dmowska-Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1308/12 U Z A S A D N I E N I E Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 34 § 1 i art. 264 § 1 w zw. z art. 263 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ustalił wynagrodzenie dla M. B. z tytułu pełnienia funkcji przedstawiciela wyznaczonego do reprezentowania nieobecnej strony postępowania administracyjnego – A. B.. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z wnioskiem zgłoszonym na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. Sąd Rejonowy w [...] wyznaczył kuratora dla reprezentowania interesów nieobecnej strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Urząd Miasta i Gminy w [...] w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uprawnionej córce uczestnika postępowania. Sąd ustalając kuratora nie określił dla niego wysokości wynagrodzenia, które powinien wypłacić właściwy organ. Rozpatrując wniosek kuratora o przyznanie wynagrodzenia Burmistrz Miasta i Gminy [...] uznając, że żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku ustalenia wynagrodzenia umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Po rozpatrzeniu zażalenia kuratora Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchylając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, OSNCP 1990/1/11 z której wynika, że do wynagrodzenia kuratora będącego przedstawicielem strony w postępowaniu administracyjnym, nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm.). Natomiast w postępowaniu administracyjnym możliwe jest stosownie do art. 263 § 2 k.p.a. zaliczenie do kosztów postępowania administracyjnego innych kosztów ponoszonych przez przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego, wyznaczonego przez sąd na wniosek organu administracyjnego. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wskazał, że kurator nie wnosił o zwrot poniesionych kosztów tylko o przyznanie wynagrodzenia za wykonaną pracę, czyli za reprezentowanie w postępowaniu administracyjnym osoby nieznanej z miejsca pobytu. Z uwagi na treść art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007r o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. W sprawie ustalenia kosztów postępowania art. 264 § 1 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia. W toku prowadzonego postępowania Burmistrz Miasta i Gminy [...] stwierdził, że czynności kuratora polegały na zapoznaniu się z aktami sprawy, odebraniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej, decyzji administracyjnej i ocenie możliwości jej zaskarżenia. W ocenie organu wynagrodzenie kuratora powinno być stosowne do nakładu pracy, a przy jego ustaleniu należy mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zasady gospodarności. Organ wskazał, że nie ma aktu prawnego, który ściśle regulowałby zasady wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony postępowania administracyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę i kierując się praktyką Sądu Rejonowego w [...], (który w dniu 3 sierpnia 2011 r. ustanawiając dla nieobecnego, kuratora w osobie adwokata zasądził na jego rzecz od Burmistrza Miasta i Gminy [...] kwotę 61,50 zł. tytułem wynagrodzenia za czynności kuratora podjęte w sprawie), organ przyznał wynagrodzenie jak w sentencji. Kurator – M. B. zgodnie z pouczeniem złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Postanowieniem z dnia [...]marca 2012r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Zdaniem organu odwoławczego przepisy regulujące kwestię kosztów postępowania nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane w sprawie ustalenia wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji przedstawiciela wyznaczonego do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym osoby nieznanej z miejsca pobytu. Zażalenie zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 264 § 2 k.p.a. na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że skarżąca nie została zobowiązana do poniesienia kosztów postępowania, tym samym zażalenie jest niedopuszczalne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła M. B. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 34 § 1 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedstawicielowi wyznaczonemu przez sąd dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie na postanowienie organu I instancji ustalające wynagrodzenie takiego przedstawiciela. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wyjaśniła, że przyczyną złożenia skargi jest zmiana poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie możliwości składania przez przedstawiciela wyznaczonego dla nieobecnej strony w postępowaniu administracyjnym zażalenia na rozstrzygnięcie organu w sprawie wynagrodzenia tego przedstawiciela. Podkreśliła, że w sporze nie chodzi o konkretną kwotę przyznaną w sprawie przez Burmistrza [...], ale o samą zasadę zaskarżalności postanowienia wydanego w tej sprawie. Sprawa ta jest dla skarżącej istotna, albowiem jako Kierownik Oddziału Administracyjnego Sądu Rejonowego w [...] jest ona często wyznaczana przedstawicielem na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. Zaakceptowanie nowej linii orzeczniczej SKO w [...] oznaczałoby, że organ I instancji miałby pełną swobodę w określaniu wynagrodzenia kuratora, jego postanowienie nie podlegałaby nie tylko kontroli instancyjnej, ale i kontroli sądowej. Podkreśliła, że SKO w [...] zmieniło swój pogląd w tej sprawie, dotychczas bowiem zażalenia skarżącej były przez ten organ rozpoznawane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu ma obowiązek dokonać wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia poprzez sprawdzenie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że zażalenie skarżącej złożone od postanowienia rozstrzygającego sprawę wynagrodzenia kuratora, będącego przedstawicielem strony w postępowaniu administracyjnym jest niedopuszczalne. Zdaniem organu odwoławczego za niedopuszczalnością takiego zażalenia przemawia przepis art. 264 § 2 k.p.a. zgodnie z którym na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. W ocenie sądu stanowisko organu odwoławczego jest błędne. Regulacja zawarta w art. 264 § 2 k.p.a. ma charakter ogólnej zasady i dotyczy sytuacji typowych, a nie szczególnego przypadku gdy w sprawie działa przedstawiciel ustanowiony w oparciu o art. 34 § 1 k.p.a. Wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989r, III CZP 117/88, OSNC 1990/1/11). Nie ulega wątpliwości, że przedstawiciel ustanowiony w oparciu o art. 34 § 1 k.p.a. ma interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia przyznającego mu należne wynagrodzenie chociaż wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tego nie przewidują. Z uwagi na treść art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007r o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ze zm.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Niemożność zaskarżenia przez przedstawiciela postanowienia organu pierwszej instancji nie znajduje racjonalnego uzasadnienia i pozbawia takiego przedstawiciela prawa do sądowej kontroli działania administracji publicznej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Organ odwoławczy z naruszeniem art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Uchybienie to uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm ). Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.