II GZ 69/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1129/12 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną A. S. od wyroku z dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1129/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. S. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. Pismem z dnia [...] września 2012 r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wskazanego wyroku w treści której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1129/12, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo pouczenia o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu, skarżący nie zaskarżył wskazanego postanowienia, w konsekwencji czego postanowienie stało się prawomocne. Następnie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1129/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną A. S.. WSA wskazał, że skarga kasacyjna, która przysługuje od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do przepisu art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, o czym skarżący został pouczony na rozprawie 8 sierpnia 2012 r., a także wraz z doręczeniem odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wobec niespełnienia tego wymogu Sąd I instancji skargę kasacyjną odrzucił na podstawie art. 175 § 1 w związku z art. 178 p.p.s.a. Zażalenie na wskazane postanowienie złożył A. S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 239 ust. 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł argumenty przemawiające za przyznaniem mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia przysługującym od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Formalizm ten przejawia się m.in. we wprowadzeniu w stosunku do skargi kasacyjnej tzw. przymusu adwokacko – radcowskiego, co oznacza, że powinna być – co do zasady – sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego pod rygorem jej odrzucenia, o czym stanowi art. 175 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 178 p.p.s.a. (tak też J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 422). Pod pojęciem sporządzenia skargi kasacyjnej należy rozumieć jej napisanie i podpisanie przez uprawnione do tego podmioty. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności podkreślić, że skarżący został poinformowany o przymusie adwokacko – radcowskim dwukrotnie – na rozprawie 8 sierpnia 2012 r. i wraz z doręczeniem odpisu wyroku z uzasadnieniem. Mimo wyraźnego pouczenia skarżący złożył skargę kasacyjną sporządzoną osobiście. Nie ma wpływu na ocenę takiego działania strony fakt, że nie zostało mu przyznane prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, tj. nie przyznano skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Prawidłowo więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną jako niespełniającą wymagania wskazanego w art. 175 § 1 p.p.s.a Odnosząc się do zarzuconego w zażaleniu naruszenia art. 239 pkt (omyłkowo wskazany przez skarżącego jako ust.) 4 p.p.s.a., należy przypomnieć, że przepis ten stanowi o tym, iż strona, której przyznane zostało prawo pomocy w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie przepis ten nie został zastosowany na żadnym etapie postępowania, ponieważ stronie nie przyznano prawa pomocy. Oznacza to, że zobowiązany nie był zwolniony z uiszczania kosztów sądowych. Okoliczność ta jednak nie ma żadnego związku ze sprawą, ponieważ skarga kasacyjna nie została odrzucona na podstawie art. 239 pkt 4 p.p.s.a., lecz ze względu na to, że nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, tj. na podstawie art. 178 w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a.). Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że bez znaczenia na obecnym etapie sprawy są przedstawione w uzasadnieniu zażalenia argumenty, które sprowadzają się wyłącznie do kwestionowania rozstrzygnięcia w sprawie prawa pomocy. Skoro bowiem przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę kasacyjną, to legalność wydania tylko tego orzeczenia mógł badać Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.