II SAB/Wa 249/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie art. 37 kpa postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. A. K. wniósł do Ministra Pracy i Polityki Społecznej zażalenie w trybie art. 37 kpa, zarzucając organowi, że w postępowaniu odwoławczym prowadzonym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r., nie wydał decyzji w tym zakresie, tj. nie stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] października 2006 r. Następnie pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 18 kwietnia 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, z uwagi na bezzasadność skargi. Podniósł, że w dniu [...] czerwca 2012 r. wydał postanowienie, którym uznał zażalenie A. K. za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie kontroli sądu administracyjnego wykonywania administracji publicznej nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej w skrócie P.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Zatem przedmiotem skargi na bezczynność może być wyłącznie bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a, a więc w tych przypadkach, gdy strona ma prawo żądać od organu podjęcia czynności (np. wydania postanowienia, decyzji lub innego aktu), która stanowić może przedmiot zaskarżenia do sądu. W związku z tym, nie każda bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, tj. wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innych czynności wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez przepisy prawa. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie, przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego, skarżący uczynił bezczynność organu w rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 kpa. W związku z powyższym, wyjaśnić należy, że zażalenie wniesione w trybie art. 37 kpa na bezczynność organu jest szczególnym środkiem zaskarżenia, odrębnym od przewidzianego w art. 141 – 144 kpa. Nie jest ono wnoszone jako środek zaskarżenia postanowienia, ale służy jedynie zmotywowaniu organu do załatwienia sprawy w ustawowym terminie, a zakres czynności podejmowanych przez organ jest ściśle określony treścią art. 37 § 2 kpa. Stosownie do art. 37 § 2 kpa właściwy do rozpatrzenia zażalenia organ albo uznaje je za uzasadnione i wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, albo uznaje zażalenie za nieuzasadnione. Rozpoznanie zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która – nawet jeśli zostanie ujęta w formę postanowienia – nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego, ponieważ postanowienie to jest zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczące poszczególnych kwestii (incydentalnych), jak w tym przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania organu, ale nierozstrzygające o istocie sprawy. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż ratio legis rozwiązania przewidzianego w art. 37 kpa, polega bowiem na tym, aby umożliwić stronie za pomocą środków prawnych stosowanych w toku instancji administracyjnych doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy właściwy organ administracji bez uzasadnionej przyczyny zwleka z jego wydaniem. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na postanowienia wydane w ramach art. 37 § 2 kpa, gdyż postanowienia te nie zostały poddane kontroli Sądu na podstawie art. 3 P.p.s.a., z uwagi na to, że nie służy na nie zażalenie, nie kończą postępowania w sprawie, ani też nie rozstrzygają sprawy co do istoty, to w konsekwencji sąd administracyjny nie jest również właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność w tego rodzaju sprawach. Reasumując stwierdzić należy, że zarzucana przez skarżącego bezczynność w rozpatrzeniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa nie dotyczy żadnego z przypadków wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zatem skarga ta nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Z tego też względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę A. K. za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.