II GSK 62/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-25
Skład orzekający: Henryk Wach, Jan Bała, Joanna Sieńczyło-Chlabicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok WSA uchylający decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym został wydany prawidłowo, biorąc pod uwagę zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo błędnego uzasadnienia w części dotyczącej ważenia pojazdu, odpowiada prawu. Sąd potwierdził, że organ administracji nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a użyte wagi nieautomatyczne były prawidłowe i posiadały wymagane świadectwa zgodności.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. T. karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisku osi pojazdu podczas kontroli drogowej w październiku 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący kwestionował odpowiedzialność załadowcy, powołując się na umowę z innym podmiotem, wskazując, że załadunek był wykonywany przez ten podmiot. WSA uchylił decyzję organów, wskazując na niewystarczające ustalenia faktyczne i brak wszechstronnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od niego na rzecz K. T. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 120 zł.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Joanna Sieńczyło-Chlabicz Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1031/12 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. T. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1031/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu skargi K. T. (dalej: skarżący), uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2011 r., ponadto stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 17 580 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi stwierdzone podczas kontroli drogowej, która odbyła się dnia [...] października 2011 r. w miejscowości B. na drodze powiatowej nr [...], gdzie zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy marki Mercedes – Benz. Pojazdem kierował M. B., który wykonywał przewóz drogowy piasku w imieniu P. – D. W. Według organu załadowcą przewożonego towaru była K. K. T. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2011 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. T., prowadzącego działalność gospodarczą pn. K., utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji przywołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: ustawa o drogach publicznych) oraz Ip. 6 pkt 9 lit d) i e), Ip. 9 pkt 15 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: prawo o ruchu drogowym). Organ odwoławczy stwierdził, że art. 13 g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności załadowcy za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń. W ocenie organu materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, iż skarżący prowadzący działalność gospodarczą jako załadowca towaru miał wpływ oraz godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita pojazdu czteroosiowego może wynosić 32 t. zaś kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu (41,2 t po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 200kg i 2% dla każdej osi) co miało bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi. Mimo to załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności przedstawiając dokumenty m.in. szczegółowe warunki dostawy kruszywa do umowy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. zawartej pomiędzy M. S.A., a K. K. T., gdyż to skarżący wystawił dokument WZ nr [...], wydając materiał na zewnątrz. Organ dodał, iż pomimo zważenia kontrolowanego pojazdu na wadze załadowca nie podał w dokumencie WZ wagi ładunku.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił że skarżący przedsiębiorca wydał przewożony w dniu kontroli towar "na zewnątrz", co potwierdzał dokument WZ nr [...]. Dokument ten spełniał wymogi określone w art. 38 ustawy Prawo przewozowe z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U. Nr 50 z 2000 r., poz. 601 z późn. zm., dalej: prawo przewozowe), w myśl którego nadawca (dostawca) składa przewoźnikowi na przesyłkę towarową list przewozowy, a jeżeli przy danym rodzaju przewozu jest to powszechnie przyjęte, w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu. Zdaniem organu obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wszak podstawowe instrumenty do zbudowania odpowiedniego stanu prawnego pojazdu, na który dokonywany jest załadunek, spoczywają właśnie w rękach załadowcy, który kierował czynnościami załadunkowymi. To on też czuwa nad wykonaniem właściwego finału transakcji handlowej, poprzez wydanie towaru w takiej ilości, jaka była zamówiona (i opłacona przez nabywcę). Dlatego też wprowadzenie regulacji umożliwiającej nakładanie kar pieniężnych na załadowców za przyczynienie się do powstania na ich terenie naruszeń prawa miało jak najbardziej racjonalne uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga skarżącego była uzasadniona. W uzasadnieniu wskazano, że strona była załadowcą, a organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności przedstawiając dokumenty - m.in. szczegółowe warunki dostawy kruszywa do umowy zawartej pomiędzy M. SA a skarżącym przedsiębiorcą, gdyż to on - tj. skarżący wystawił dokument WZ wydając materiał na zewnątrz. W ocenie Sądu I instancji, organy transportu drogowego nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych, zwłaszcza w kontekście umowy, jaką skarżący zawarł ze spółką M. E. W toku postępowania strona powoływała się, że zapisy przedmiotowej umowy nie pozwalają na ustalenie, że załadowcą/nadawcą jest skarżący. Wynikało z niej bowiem, że skarżący jedynie udostępniał złoże a kwestia załadunku pozostawała w gestii M.-E. Jak wynikało z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ dokonał interpretacji jedynie wybiórczych zapisów przedmiotowej umowy. Pominął w swoich rozważaniach na przykład unormowanie zawarte w pkt 2.1 (postanowienia dodatkowe) tj. "odbiór i załadunek piasku loco Kopalnia po stronie Nabywcy". Natomiast skoncentrował się na zapisie w pkt 2.2 tj. "Rozliczanie ilości na podstawie dokumentów wz wystawionych przez dostawcę z wagi Nabywcy z czego 1 egzemplarz dla dostawcy".
Sąd I instancji podkreślił, iż z wersji przyjętej przez organ wynikało, że każdorazowo skarżący wystawiając dokument wydania towaru czyli kruszywa, wydobytego z udostępnionego złoża oraz załadowanego de facto przez inny podmiot może być uznany za załadowcę. W tej sytuacji w ocenie Sądu należało zgodzić się ze skarżącym, że w obu decyzjach brak było analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organy nie wskazały bowiem, które dowody jednoznacznie świadczyły o tym, iż skarżący (o ile jest jednym z podmiotów ponoszącym odpowiedzialność, obok podmiotu wykonującego przejazd) miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Wbrew twierdzeniom organu fakt, iż skarżący wystawił dokument wydania towaru nie był w realiach rozpoznawanej sprawy wystarczającym dowodem do uznania, iż skarżący ponosił odpowiedzialność za przeładowanie pojazdu. Dokument wydania towaru należało oceniać z punktu widzenia zawartej pomiędzy skarżącym a M. E. umowy o współpracy.
Sąd I instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, przede wszystkim ustalą, czy skarżący był jednym z podmiotów, wymienionym w art. 13 g ust. 1 b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, mającym ponosić odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli przejazdu naruszenia, odniosą się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, a następnie podejmą decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną.
Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, gdyż nie rozpoznały sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a organy administracji w sposób zupełny zgromadziły wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody, które jednoznacznie wskazują na wystąpienie w sprawie przesłanek hipotezy normy prawnej odnoszących się tak do nadawcy, jak i załadowcy ładunku, zawartych w art. 13 g ust. l b pkt 2 ustawy o drogach publicznych i pozwalających na uznanie skarżącej za jeden z tych podmiotów, zaś zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób wyczerpujący wyjaśniający motywy zapadłego rozstrzygnięcia;
2) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami Dyrektywy 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. U. L 122 z dnia 16 maja 2009 r. str. 6-27, dalej: Dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji co do ustaleń faktycznych sprawy, że pomiar masy i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu nie był prawidłowy, albowiem został przeprowadzony za pomocą wag SAW 10c/II, które w ocenie Sądu przeznaczone były wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, podczas gdy prawidłowość uzyskanych wyników nie budziła żadnych wątpliwości, a za pomocą przedmiotowych wag prawnie dopuszczalne i uprawnione było dokonanie także pomiarów masy całkowitej oraz nacisku osi wielokrotnej pojazdu;
Z ostrożności procesowej zarzucono także:
II. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 13 g ust. l b pkt 2 oraz art. 13 g ust. 1 i art. 40 c ustawy o drogach publicznych, a także przepisów załącznika do ustawy o drogach publicznych poprzez odmowę ich zastosowania w sprawie, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że strona była jednym z podmiotów, o których mowa w przywołanym przepisie art. 13 g ust. l b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, oraz, że miała wpływ, a co najmniej godziła się na powstanie naruszenia polegającego na poruszaniu się po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia;
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o błędną argumentację prawną zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, nie może bowiem przyjmować innego stanu faktycznego niż sąd pierwszej instancji. Może natomiast uznać, że wprawdzie niektóre fakty zostały przyjęte z naruszeniem zasad procedury, jednakże ich zaistnienie albo niezaistnienie było obojętne z punktu widzenia prawa materialnego, które miało w sprawie zastosowanie. Innymi słowy, jeżeli NSA oddali skargę kasacyjną, wskazując zarazem w uzasadnieniu orzeczenia, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ocena prawna wyrażona w tymże uzasadnieniu przestaje wiązać, a wiążąca – zarówno dla organów administracji, jak i dla sądów administracyjnych – staje się ocena prawna, względnie wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w orzeczeniu tego Sądu (por. H. Filipczyk, glosa do wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., II FSK 2057/09, POP 2011, z. 5, poz. 429).
Skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego opiera się na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a.
Za podstawę wyroku z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1031/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie przyjął ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z których wynika, że podczas kontroli pojazdu w dniu [...] października 2011 r. stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi. Pojazdem kierował M. B., który wykonywał przewóz drogowy piasku w imieniu P., załadowcą przewożonego towaru była K. K. T. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Według art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator w pkt 1) i w pkt 2) skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji nie rozpoznały sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a organy administracji w sposób zupełny zgromadziły wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody, które jednoznacznie wskazują na wystąpienie w sprawie przesłanek hipotezy normy prawnej odnoszących się tak do nadawcy, jak i załadowcy ładunku zawartych w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. Ponadto autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z przepisami dyrektywy 2009/23/WE oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) poprzez przyjęcie, że pomiar masy i nacisku osi wielokrotnych pojazdu nie był prawidłowy, ponieważ został przeprowadzony za pomocą wagi SAW 10c/II.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowi I instancji można zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dostrzega, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenia ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.
Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, przez co naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. obowiązkiem Sądu I instancji było uchylenie zaskarżonej decyzji. Kwestionując ustalenia faktyczne dokonane przez organ administracji publicznej Sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił na czym polegało stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko jako zwięzłe (krótkie, lakoniczne) przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji ale także jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywana jest już w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił także zgodnie z wymogami zawartymi w art. 141 § 4 p.p.s.a. podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podniesione przez autora skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te reguły nie zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji nie akceptując oceny dowodów dokonanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny w całej rozciągłości argumentację tę podziela.
Obowiązujący do 19 października 2012 r. art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych stanowił, że karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu nakłada się na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrażając wskazania co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji trafnie zwrócił uwagę na konieczność ponownego przeanalizowania umowy z [...] kwietnia 2011 r. zawartej pomiędzy M. S.A. a K. Bezsporne ustalenie, kto był nadawcą, kto załadowcą piasku w dniu [...] października 2011 r. jest konieczne, aby dopiero w dalszej kolejności badać czy zachodzą warunki odpowiedzialności tego podmiotu za delikt administracyjny.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt 2) skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o wskazanych numerach seryjnych. Wagi te legitymowały się ważnym w chwili kontroli świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. na podstawie dyrektywy Rady z 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG, która został wdrożona do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23). Rozporządzenie to zostało wydane z mocy delegacji zawartej w art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 1360, ze zm.). Zgodnie z § 2 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania opłat targowych, ceł, podatków, premii, opustów, kar, wynagrodzeń, odszkodowań lub podobnych typów opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 w sprawie dotyczącej ważenia za pomocą wag SAW 10 C/II stwierdził: "Analiza akt niniejszej sprawy (sądowych i administracyjnych) oraz akt sądowych bliźniaczej sprawy, oznaczonych sygnaturą VI SA/Wa 402/11, pozwala stwierdzić, iż do ważenia pojazdu użyto wag posiadających deklaracje zgodności - stosownie do wymagań dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Uwzględniając zatem stanowisko Głównego Urzędu Miar wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], podzielić należy pogląd WSA w W., iż zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r., użyte w sprawie wagi nieautomatyczne umożliwiały określenie masy będącej podstawą obliczenia kar. Wagi te mogły więc służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi."
Obecnie obowiązująca od 5 czerwca 2009 r. dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz.U.UE.L.2009.122.6) w art. 1 ust. 2 lit. a) stanowi, że dla celów niniejszej dyrektywy rozróżnia się następujące rodzaje wykorzystania wag nieautomatycznych: określanie masy dla obliczenia opłaty, cła, podatku, premii, kary, wynagrodzenia, odszkodowania lub podobnych typów opłat. W Załączniku I do dyrektywy Wymogi Metrologiczne w pkt 2.1 szczegółowo określono następujące klasy dokładności: I specjalna II wysoka III średnia IIII zwykła. Specyfikacje tych klas przedstawiono w tabeli 1 Klasy dokładności. Według Artykułu 3 ust. 2 dyrektywy, Państwa członkowskie podejmują wszystkie niezbędne działania w celu zapewnienia, aby w sytuacjach określonych w art. 1 ust. 2 lit. a) mogły być wykorzystywane tylko wagi spełniające wymogi niniejszej dyrektywy i mające oznakowanie zgodności "CE" przewidziane w art. 11. Zgodnie z Artykułem 11 ust. 1, europejskie oznakowanie zgodności "CE" i wymagane dane uzupełniające, jak określono w załączniku IV pkt 1, umieszczane są w widoczny, łatwy do odczytania i nieusuwalny sposób na wagach, dla których ustalono zgodność WE. Z kolei, Artykuł 9 ust. 1 stanowi: Zgodność wag z zasadniczymi wymogami wymienionymi w załączniku I może zostać potwierdzona przez jedną z następujących procedur, wybraną przez składającego wniosek: a) badanie WE typu, jak określono w załączniku II pkt 1, po którym następuje deklaracja WE o zgodności typu (gwarancja jakości produkcji), jak określono w załączniku II w pkt 2, lub legalizacja WE, jak określono w załączniku II w pkt 3; jednakże badanie WE typu nie jest obowiązkowe dla wag, w których nie są stosowane zespoły elektroniczne i w których, w zespole pomiaru obciążenia, nie jest stosowana sprężyna do zrównoważenia obciążenia; b) legalizacja jednostkowa WE, jak określono w załączniku II w pkt 4. Identyczną regulację prawną zawierał art. 8 ust. 1 dyrektywy Rady nr 90/384/EWG.
Zgodnie z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) określa ono wymagania w zakresie wykonania i charakterystyk metrologicznych podlegających sprawdzeniu podczas legalizacji ponownej wag nieautomatycznych, wprowadzonych do obrotu lub użytkowania w wyniku dokonania oceny zgodności; szczegółowy zakres sprawdzeń wykonywanych podczas legalizacji ponownej wag nieautomatycznych; sposób i metody przeprowadzania sprawdzeń. Przepisy rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania: na podstawie decyzji zatwierdzenia typu wydanych do dnia 30 kwietnia 2004 r.; w wyniku dokonania oceny zgodności. Według § 6 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej określa załącznik do rozporządzenia. Błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 ze zm.) określa: tryb zgłaszania przyrządów pomiarowych do prawnej kontroli metrologicznej; szczegółowy sposób przeprowadzania prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych; dowody legalizacji wydawane dla określonych rodzajów przyrządów pomiarowych; okresy ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych oraz terminy, w których przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności powinny być zgłaszane do legalizacji ponownej; wzory decyzji zatwierdzenia typu i świadectw legalizacji; wzory znaków zatwierdzenia typu, cech legalizacji i cech zabezpieczających. Według Załącznika Nr 6 Tabela Nr 2, Lp. do tego rozporządzenia, wagi nieautomatyczne podlegają legalizacji ponownej po upływie 3 lat po dokonaniu oceny zgodności, a legalizacja ponowna jest ważna przez okres 25 miesięcy. W rozumieniu przedstawionych przepisów prawa, sporne wagi typu SAW 10 C/II użyte podczas kontroli posiadały świadectwa zgodności wydane przez Okręgowy Urząd Miar w P., czyli w rozumieniu przepisów unijnych deklaracje WE o zgodności typu (gwarancja jakości produkcji). Pomimo błędnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w części dotyczącej ważenia pojazdu przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.
Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to tym samym nie może być oceniony przez Naczelny Sąd Administracyjny postawiony w ramach niewskazanej wprost podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 13g ust. 1b pkt 2 oraz art. 13g ust. 1 i art. 40 c ustawy o drogach publicznych poprzez odmowę ich zastosowania, ponieważ zarzut naruszenia norm prawa materialnego podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero wtedy gdy stan faktyczny sprawy nie nasuwa zastrzeżeń, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
W rozumieniu art. 184 p.p.s.a., zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, z tego też powodu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło