II SA/Ke 487/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do stypendium I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania K. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty J. z dnia [...] znak: [...] w sprawie: - uchylenia decyzji z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu; - uchylenia decyzji z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium w związku z zakończeniem stażu; - pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od dnia 26 lipca 2010r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej w oparciu o umowę zlecenia, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 z późn. zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda ustalił, że na podstawie decyzji z dnia [...] K. M. została uznana z dniem 6 maja 2010r. za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji otrzymała informację zawierającą m.in. wykaz obowiązków bezrobotnego oraz została pouczona o obowiązku powiadomienia w ciągu 7 dni powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W związku z rozpoczęciem odbywania przez K. M. stażu od dnia 22 września 2010r. przyznano jej na mocy decyzji z dnia [...] prawo do stypendium w wysokości 890,60 zł brutto miesięcznie. K. M. z dniem 22 marca 2011r. utraciła prawo do stypendium z powodu jego zakończenia w dniu 21 marca 2011. W dniu 29 lutego 2012r. do Powiatowego Urzędu Pracy w J. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informujące, że K. M. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 6 maja do dnia 21 września 2010r. jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie od dnia 26 lipca 2010r. do 31 sierpnia 2010r. posiadała ona inny tytuł do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Następnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 kpa, postanowieniem z dnia 19 marca 2012r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi: z dnia [...] oraz z dnia [...] W dniu 21 marca 2012r. K. M. przedłożyła w PUP dwie umowy zlecenia zawarte pomiędzy nią a N. Sp. z o.o. w T. Z umowy z dnia 26 lipca 2010r. wynikało, że zainteresowana wykonywała pracę w okresie od 26 do 31.07.2010r. i uzyskała wynagrodzenie brutto w kwocie 293,98 zł, z drugiej natomiast, że pracę wykonywała w okresie od 01 do 31.08.2010r., za którą otrzymała wynagrodzenie brutto w kwocie 1403,04 zł. W dniu 21 marca 2012r. K. M. złożyła w Urzędzie Pracy oświadczenie, że faktu podjęcia ww. zatrudnienia nie zgłosiła, ponieważ pracowała daleko od miejsca zamieszkania, a nie wiedziała, że można to zgłosić telefonicznie. Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że zaszły okoliczności do pozbawienia K. M. z dniem 26 lipca 2010r. statusu bezrobotnego z powodu podjęcia pracy na podstawie umowy zlecenia. Wojewoda wskazał, że powoływanie się przez K. M. na to, że praca była wykonywana tylko przez okres miesiąca i 5 dni nie ma znaczenia, bowiem sam fakt podjęcia pracy powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że art. 151 § 1 pkt 2 kpa nie wyklucza możliwości uchylenia jedną decyzją kilku decyzji dotychczasowych, jeżeli istnieją podstawy do ich uchylenia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję K. M., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzuciła: naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a w szczególności art. 33 ust. 4 pkt 1 poprzez ustalenie, że przepis ten stanowi podstawę do uchylenia decyzji orzekających o przyznaniu prawa do stypendium jak również podstawę do uchylenia decyzji o utracie prawa do stypendium, naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącej art. 33 ust. 4 pkt. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mówi jedynie o pozbawieniu statusu bezrobotnego, nie daje natomiast podstaw prawnych do uchylania decyzji orzekającej o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu jak również do uchylenia decyzji orzekającej o utracie prawa do stypendium w związku z zakończeniem odbywania stażu. Co do naruszenia przepisów postępowania, strona skarżąca wskazała, że organ wydał jedną decyzję, w której rozstrzygnął o trzech różnych sprawach. Tymczasem wykładnia gramatyczna art. 151 kpa wskazuje, że ustawodawca posługuje się pojęciem jednej decyzji, co daje podstawę do stwierdzenia, iż można skutecznie wznowić postępowanie jedynie do jednej decyzji, a nie wspólnie do kilku decyzji. Pogląd Wojewody, że art. 151 kpa nie wyklucza możliwości uchylenia jedną decyzją kilku decyzji dotychczasowych jest nietrafny, gdyż w niniejszej sprawie mamy trzy decyzje rozstrzygające różne sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 1), bądź czy nie zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 156 kpa, powodująca konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu (pkt 2). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Wojewody jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czego skutkiem musiało być zastosowanie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Decyzja organu I instancji została wydana w wyniku wznowienia z urzędu postępowań zakończonych dwoma ostatecznymi decyzjami: - z dnia [...] przyznającą K. M. prawo do stypendium oraz - z dnia [...], orzekającą o utracie z dniem 22 marca 2011r. prawa do stypendium w związku z zakończeniem odbywania stażu. Decyzją tą, to jest wydaną w trybie wznowieniowym, organ I instancji wskazując jako jej podstawę prawną art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 151 § 1 pkt 2 kpa: 1. uchylił decyzję z dnia 28.09.2010r. orzekającą o przyznaniu stypendium, 2. uchylił decyzję z dnia [...], orzekającą o utracie prawa do stypendium 3. pozbawił K. M. (czego należy się domyślać, bowiem w sentencji tej decyzji nigdzie nie jest wymienione nazwisko skarżącej, która określana jest mianem "pani", a że decyzja dotyczy K. M. wynika to tylko z uzasadnienia), z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższego przepisu wynika więc, że decyzja wydana na jego podstawie musi zawierać dwa elementy: uchylenie decyzji dotychczasowej, a następnie rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie. Tymczasem decyzja organu I instancji nie zawiera ani decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w przedmiocie przyznania stypendium, ani też decyzji w przedmiocie stwierdzenia o utracie prawa do stypendium. Zamiast tego organ orzekł w trybie wznowieniowym o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej, pomimo, że wcześniej decyzja w tym przedmiocie nie była wydana, w związku z czym nie mogło też być wszczęte postępowanie wznowieniowe odnośnie orzeczenia o utracie tego statusu, a co za tym idzie nie można było o utracie statusu bezrobotnego orzec w trybie wznowieniowym. Należy podkreślić, że utrata statusu osoby bezrobotnej może stanowić przesłankę do pozbawienia bezrobotnego prawa do stypendium czy też odmówienia mu przyznania takiego prawa, nie może natomiast stanowić rozstrzygnięcia o istocie spraw, których przedmiotem było przyznanie stypendium oraz utrata prawa do tego świadczenia. Wydanie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa decyzji, w której osnowie (rozstrzygnięciu) uchyla się tylko dotychczasową decyzję i nie orzeka się o istocie sprawy, stanowi rażące naruszenie tego przepisu (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010r. sygn. II OSK 722/2010 LEX nr 597809, wyrok NSA z 22 marca 2000r., sygn. akt II SA/Gd 1196/98 - LEX nr 44234). Również rażące naruszenie prawa stanowi utrzymanie przez organ odwoławczy, w niniejszej sprawie Wojewodę, decyzji dotkniętej wadą nieważności. Mając powyższe na uwadze, zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, jako dotknięte kwalifikowaną wadliwością, musiały podlegać usunięciu z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 p.p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w myśl art. 152 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować wskazane wyżej nieprawidłowości. Ponadto powinien mieć na uwadze to, że z brzmienia art. 145 kpa, a mianowicie "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie..." wynika, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie przepisów art. 145 i następne kpa powinna być jedna sprawa, zakończona jedną decyzją, a nie dwoma czy więcej. W związku z tym również wydana na podstawie art. 151 kpa decyzja powinna dotyczyć jednej dotychczasowej decyzji kończącej postępowanie w sprawie, a nie kilku takich decyzji. Organ winien także w samej sentencji swojego rozstrzygnięcia, gdy dotyczy ono praw konkretnej osoby, określić adresata decyzji poprzez wskazanie jego imienia i nazwiska.