II OZ 260/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. i K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 324/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.C. i K.C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2011 roku, znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze M.C. i K.C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 30 marca 2012 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów potwierdzających ich sytuacje finansową w terminie 14 dni od otrzymania powyższego zarządzenia. Zarządzenie zostało odebrane w dniu 21 kwietnia 2012 r., a wiec termin do złożenia dokumentów upływał w dniu 5 maja 2012 r. Termin ten został na wniosek skarżącej przedłużony do dnia 20 lipca 2012 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnili braków wniosku o przyznanie im prawa pomocy. Odmawiając przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) to na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd uznał, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpili od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, zatem uniemożliwili oni dokonanie oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza możliwość przyznania im prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M.C. i K.C. domagając się jego uchylenia i zwolnienia ich od kosztów sądowych w kwocie 80 zł. W zażaleniu skarżący wskazali, że nie maja możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla nich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w nim podniesione. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej generalnej zasady stanowi art. 246 § 1 pkt 2 zgodnie z którym osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dowiedzenia, iż jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli Sąd ma jakiekolwiek wątpliwości co do sytuacji finansowej wnioskodawcy, to powinni wezwać go w trybie art. 255 p.p.s.a. do nadesłanie dodatkowych dokumentów. Zgodnie zaś z art. 257 p.p.s.a. wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie w skarżący nie nadesłali dokumentów pozwalających na ocenę ich sytuacji finansowej wskazanych w zarządzeniu z dnia 26 marca 2012 r. (k. 21). Zatem w sytuacji nieuzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, wniosek taki należało pozostawić bez rozpoznania. Oddalenie bowiem wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwe jest dopiero po dokonaniu przez Sąd analizy sytuacji finansowej wnioskodawców oraz oceny czy są oni w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. W przedmiotowej sprawie brak zaś było wystarczających informacji na dokonanie takiej oceny, co Sąd sam wskazał w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.