II OZ 141/14

Dnia 11 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II SA/Bk 470/12 w przedmiocie zawieszenia postępowania toczącego się ze skargi E.S. na postanowienie Wojewody Podlaskiego z [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 19 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie toczące się ze skargi E.S. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Wojewody Podlaskiego z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z [...] marca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Wysokomazowieckiego z [...] maja 2011 r. Sąd I instancji wskazał, że skarga na postanowienie z [...] kwietnia 2012 r. została złożona po wcześniejszym "uruchomieniu konkurencyjnego trybu nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności tej decyzji". Zdaniem Sądu I instancji, "w sprawie mamy zatem do czynienia z kumulacją dwóch trybów nadzwyczajnych dotyczących tej samej decyzji. W ocenie Sądu jednoczesne prowadzenie tych dwóch postępowań należy ocenić jako niepożądane mnożenie postępowań." Sąd I instancji zaznaczył, że postępowanie zostanie podjęte po prawomocnym zakończeniu postępowania toczącego się w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wysokomazowieckiego z [...] maja 2011 r. Skarga na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Podlaskiego z [...] sierpnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 119/12. Wyrok jest nieprawomocny. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzucił naruszenie art. 56 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") wskazując, że do tej pory nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wysokomazowieckiego z [...] maja 2011 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia . Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 56 p.p.s.a., w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Celem cytowanego przepisu jest wyeliminowanie sytuacji, w której ten sam akt będzie podlegał weryfikacji w dwóch odrębnych trybach. Z jednej strony zostanie wobec niego wszczęte jedno z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, o których mowa w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 145 (wznowienie postępowania), art. 154 i art. 155 (uchylenie bądź zmiana aktu niedotkniętego wadami kwalifikowanymi), art. 156 (stwierdzenie nieważności), a także art. 161 (uchylenie lub zmiana w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa) oraz art. 163 (uchylenie bądź zmiana decyzji na podstawie przepisów szczególnych). Z drugiej zaś strony, przedmiotowy akt miałby być przedmiotem kontroli jego legalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ustawodawca przyjął, że jeżeli w pierwszej kolejności wszczęte zostanie jedno z opisanych wyżej postępowań nadzwyczajnych, a następnie wniesiona skarga do sądu administracyjnego, to postępowanie sądowoadministracyjne obligatoryjnie podlega zawieszeniu do czasu zakończenia postępowania nadzwyczajnego toczącego się przed właściwym organem administracji publicznej. Jest to więc niewątpliwie regulacja wyjątkowa i stąd musi być interpretowana ściśle. Oznacza to, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 56 p.p.s.a. jest obowiązkiem sądu jedynie w przypadku, w którym przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, a także skutecznie wcześniej wszczętego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego jest ta sama decyzja bądź postanowienie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarga do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia z [...] kwietnia 2012 r., którym Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z [...] marca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Wysokomazowieckiego z [...] maja 2011 r. Z akt sprawy nie wynika natomiast, że wobec postanowienia z [...] kwietnia 2012 r. toczy się jakiekolwiek postępowanie nadzwyczajne, o których mowa wyżej, a tylko w takim przypadku możliwe byłoby zawieszenie postępowania na podstawie art. 56 p.p.s.a. Skarżący podjął natomiast próbę wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, w tym przypadku w trybie stwierdzenia nieważności, wobec decyzji Starosty Wysokomazowieckiego z [...] maja 2011 r. Na skutek tego postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Podlaskiego z [...] sierpnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wysokomazowieckiego z [...] maja 2011 r. Skarga na postanowienie z [...] grudnia 2011 r. była przedmiotem nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 119/12. Między nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym mającym się toczyć w trybie stwierdzenia nieważności, a niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym nie zachodzi relacja, o jakiej mowa w art. 56 p.p.s.a. Brak więc było podstaw do zawieszenia postępowania na tej podstawie. Sąd I instancji mógł ewentualnie rozważyć zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W takim jednak przypadku zawieszenie postępowania nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem sądu, stąd konieczna byłaby wnikliwa analiza zależności obu toczących się postępowań, której w niniejszej sprawy zabrakło. Jedynie na marginesie dodać można, że zastosowanie regulacji art. 56 p.p.s.a. możliwe jest tylko w przypadku skutecznego wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, podczas gdy postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda Podlaski odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Kwestia ta ma jednak drugorzędne znaczenie, bowiem jak już wskazano, przedmiotem odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego i skargi do Sądu I instancji w niniejszej sprawie były dwa różne akty. Z tych względów i na podstawie 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.