II OZ 723/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 388/12 odrzucające zażalenie A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2013 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego Stanisława Wincenciaka od orzekania w sprawie ze skargi A. P. na zarządzenie zastępcze Wojewody Podlaskiego z dnia 9 marca 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta gminy Narew postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. A. P. (dalej również: wnoszący zażalenie) złożył w dniu 15 maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Podlaskiego z dnia 9 marca 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta gminy Narew. Postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Bk 388/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek wnoszącego zażalenie o wyłączenie sędziego Mirosława Wincenciaka od orzekania w niniejszej sprawie. A. P. wniósł w dniu 3 czerwca 2013 r. zażalenie na postanowienie z dnia 22 maja 2013 r., od którego uiścił wpis w kwocie 100 zł. W wykonaniu zarządzenia z dnia 5 czerwca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał wnoszącego zażalenie do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 3 czerwca 2013 r. przez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu dnia 12 czerwca 2013 r. Braki formalne nie zostały jednak uzupełnione w przewidzianym terminie. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Bk 388/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie z dnia 3 czerwca 2013 r. i zwrócił A. P. uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zażalenie należało odrzucić z uwagi na treść art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. wedle których wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, wedle art. 176 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, natomiast zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący mimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym prawidłowym pouczeniem o skutkach prawnych, nie usunął braków formalnych zażalenia, poprzez złożenie jego odpisów. Ponadto Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności uniemożliwiające mu wykonanie tej czynności. W piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. A. P. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 27 czerwca 2013 r., któremu zarzucił naruszenie art. 176 i art. 197 p.p.s.a. z uwagi na przyjęcie błędnej wykładni, że wymogi dołączenia odpisów dla strony przeciwnej odnoszą się także do orzeczeń wydanych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyłączenia sędziego, w tym do zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, a w związku z tym nieprawidłowe zastosowanie art. 47 p.p.s.a. oraz przyjęcie, że zażalenie zawiera nieusunięte braki, pomimo, że zażalenie to nie dotyczy merytorycznego przedmiotu sprawy i nie odnosi się do interesu strony przeciwnej, a więc nie powinno być jej doręczane, a więc nie zachodzi potrzeba składania jego odpisu, zaś art. 176 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a. określający wymogi, jakim powinno odpowiadać zażalenie odwołuje się jedynie do pojęcia warunków, jakim ma odpowiadać pismo strony, czyli tylko do art. 46 p.p.s.a., nie zaś do art. 47 p.p.s.a., stad wymóg zachowania formalnych warunków zażalenia nie obejmuje dołączenia odpisów, co nie daje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu podstaw do odrzucenia zażalenia, zaś takie rozstrzygnięcie pozbawia skarżącego możliwości obrony swych praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W uzasadnieniu zażalenia A. P. wskazał, między innymi, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wszystkie pisma są doręczane stronie przeciwnej. Stąd składanie odpisów dla strony przeciwnej nie jest wymogiem każdego pisma, a wynika z konkretnych okoliczności, podlegających ocenie sądu. W niniejszej sprawie nie ma zaś potrzeby doręczania odpisu zażalenia stronie przeciwnej, ponieważ rozstrzygnięcie w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego odnosi się tylko do wnoszącego zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia zastosowana przez Sąd I instancji jest zbyt rygorystyczna. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a. obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 178 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Nie można zatem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, czyli taki, którego nieusunięcie uniemożliwi nadanie pismu dalszego biegu. Braku odpisów zażalenia w niniejszej sprawie nie można zakwalifikować jako braku istotnego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 47 § 1 i art. 49 § 1 oraz art. 178 w związku z art. 197 § 2 wskazanej ustawy i, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.