II FZ 1011/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. U. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 618/12 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 8 marca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., styczeń, kwiecień, sierpień i wrzesień 2007 r., styczeń, marzec, październik i grudzień 2008 r., sierpień i grudzień 2009 r. oraz lipiec 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 13 sierpnia 2012 r., I SA/Wr 618/12, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił J. U. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 8 marca 2012 r. w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Zarządzeniem z 1 października 2012 r., I SA/Wr 618/12, Przewodniczący Wydziału I WSA we Wrocławiu wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Jako podstawę prawną wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako "P.p.s.a."), oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.; dalej jako "rozporządzenie"). W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie ww. zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego zarzucając jemu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych z jego podstawę, gdyż skarżący z powodu trudnej sytuacji finansowej wnosił o zwolnienie z opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, iż strony postępowania sądowoadministracyjnego ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), przy czym do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Do takich pism należy skarga jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji (art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a.), co stanowi podstawę pobrania wpisu. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Art. 246 P.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu, osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2008 r., II OZ 322/08). W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z 13 sierpnia 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, zatem skarżący nie był zwolniony z obowiązku określonego w art. 199 P.p.s.a. a Przewodniczący miał obowiązek wezwać skarżącego, aby uiścił należny wpis w ciągu siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W świetle przedstawionych uwag zaskarżone zarządzenie należało uznać za odpowiadające prawu. Określało ono prawidłowo kwotę należnego wpisu od skargi, precyzowało podstawę prawną żądania, zakreślało termin do uiszczenia opłaty sądowej i wskazywało rygor niezastosowania się przez stronę do wezwania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do uchylenia kwestionowanego w zażaleniu zarządzenia. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.